Azerbaycan'dan İsrail'in Kararına Sert Tepki
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar'ın sözde "Ermeni soykırımının tanınması" teklifinin kabinede oybirliğiyle kabul edilmesinin ardından 29 Haziran 2026'da bir açıklama yayımladı. Açıklamada, 1915 olaylarının hukuki ve bilimsel temelden koparılarak siyasi karar konusu yapılmasının kabul edilemez olduğu belirtildi. Tarihi olayların lobi baskısı, diplomatik hesaplar ve güncel siyaset üzerinden değerlendirilmesinin adalet arayışına hizmet etmediği, aksine yeni güvensizlikler yarattığı ifade edildi.
İlkesel ve Ölçülü Tepki
Türkiye Azerbaycan Dostluk İşbirliği ve Dayanışma Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Aygün Attar, AA Analiz için kaleme aldığı yazıda, Azerbaycan'ın tepkisini ilkeli, ölçülü ve devlet aklına dayalı olarak nitelendirdi. Bu tutumun tarihi gerçeklerin korunması, uluslararası hukuka saygı ve Güney Kafkasya'da kalıcı barış açısından özel önem taşıdığını vurguladı.
Barış Sürecine Tehdit
İsrail'in girişimi, Güney Kafkasya'nın barışa en çok ihtiyaç duyduğu bir döneme denk geldi. Otuz yıla yakın işgal, savaş ve göçün ardından Azerbaycan, Karabağ ve Doğu Zengezur'un kurtuluşu sonrası imar, geri dönüş ve bölgesel bağlantıların açılması yolunu seçti. Attar'a göre, tarihi tartışmaları alevlendiren her adım barış sürecine ağır yük bindiriyor. Azerbaycan'ın İsrail'i kararı yeniden gözden geçirmeye çağırması sorumlu bir tutumdur.
Türkiye-Azerbaycan Kardeşliği
Türkiye, Azerbaycan için kardeş devlet ve vazgeçilmez stratejik müttefiktir. Haydar Aliyev'in "Bir millet, iki devlet" felsefesi, bugün İlham Aliyev ile daha güçlü bir aşamaya ulaştı. Attar, 2014 Prag Zirvesi'nde İlham Aliyev'in Türkiye'yi savunmasını hatırlatarak, Azerbaycan'ın Türkiye'ye yönelik haksız suçlamalara karşı suskun kalmayacağını belirtti.
Ermenistan'ın Duruşu
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, İsrail'in kararına tepki verme ihtiyacı görmediğini belirterek, bu meselenin siyasi silaha dönüştürülmesinin Ermenistan'ın çıkarlarına hizmet etmediğini ifade etti. Attar, Paşinyan'ın açıklamasının, konunun Ermenistan'ın kalkınma ve barış gündemine katkı sağlamadığını, aksine Türkiye'ye karşı baskı aracı haline getirildiğini gösterdiğini vurguladı.
İsrail'in Hedefleri ve Bölgesel Etkiler
Attar'a göre, karar tarihi hakikatten çok Ermeni lobisinin ve rövanşist çevrelerin çıkarlarına hizmet ediyor. Amaç barış sürecini sabote etmek, Türkiye-Ermenistan normalleşmesini zorlaştırmak ve Güney Kafkasya'yı yeniden rekabet sahasına çevirmek. Azerbaycan Dışişleri'nin mesajı açık: Bu tür adımlar barışa katkı sağlamaz, karşıtlıkları derinleştirir. Bölgenin ihtiyacı, geçmişin silah haline getirilmesi değil, egemenlik ve uluslararası hukuka dayalı yeni bir barış düzenidir.
İsrail Hükümeti kararı yeniden gözden geçirmeli ve devlet politikasının lobi ve rövanşist etkiler altına girmesine izin vermemelidir. Bu adım İsrail'e stratejik kazanç sağlamayacaktır. Güney Kafkasya'nın geleceği tarihi mitlerin siyasi araç yapılmasıyla değil, gerçeklerin kabulü, ulaşım hatlarının açılması ve ekonomik işbirliğiyle şekillenecektir.
