Birleşmiş Milletler (BM), İran'da devam eden protestoların ardından uluslararası alanda yükselen askeri müdahale söylemlerinden büyük endişe duyduğunu açıkladı. Örgütün sözcüsü, ABD Başkanı Donald Trump'ın İranlı protestoculara yönelik açıklamalarına atıfta bulunarak, bölgedeki gerilimin tırmanmasından kaygılandıklarını ifade etti.
BM Sözcüsünden Kritik Açıklama
BM Genel Sekreterliği Sözcüsü Stéphane Dujarric, düzenlediği basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki göstericilere "yardım yolda" mesajıyla ilgili bir soru üzerine Dujarric, "İran'ın durumuyla ilgili olarak gördüğümüz askeri söylemlerin artışından elbette çok endişeliyiz." şeklinde konuştu. Bu ifade, uluslararası toplumun İran'daki iç olaylara yönelik olası bir askeri müdahale ihtimaline karşı temkinli olduğunu gösterdi.
Trump'ın Tartışma Yaratan Mesajı
Krizin fitilini ateşleyen gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşım oldu. Trump, İranlı yetkililerle tüm görüşmeleri iptal ettiğini duyurduğu mesajında, ülkedeki protestoculara doğrudan seslendi. Paylaşımında, "İranlı vatanseverler protestolarınıza devam edin, kurumlarınızı ele geçirin. Yardım yolda." ifadelerini kullandı. Trump mesajını, "İran'ı Yeniden Büyük Yapalım" anlamına gelen İngilizce "MİGA" kısaltmasıyla tamamladı. Bu açıklama, hem İran yönetiminden sert tepki aldı hem de uluslararası diplomasi çevrelerinde tartışma yarattı.
İran'daki Protestoların Seyri ve İnsani Bedel
İran'da 28 Aralık 2025 tarihinde başlayan protestolar, ekonomik sıkıntılar ve yerel para biriminin değer kaybına karşı bir tepki olarak Tahran Büyük Çarşı'daki esnafın öncülüğünde patlak verdi. Kısa sürede ülkenin pek çok kentine yayılan gösteriler, giderek büyüdü. Resmi makamlar ölüm ve yaralanma sayılarına ilişkin detaylı bilgi paylaşmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) tarafından 13 Ocak'ta yayınlanan bir rapor, durumun vahametini ortaya koydu.
HRANA'nın verilerine göre, gösterilerin 16. günü itibarıyla:
- Toplam 664 kişi hayatını kaybetti. Bu sayının içinde 133 emniyet görevlisi ve 1 savcı bulunuyor.
- Hayatını kaybedenlerden 9'u 18 yaşın altında bireyler.
- 10 bin 721 kişi gözaltına alındı.
Protestolarda şiddet olaylarının ve güvenlik güçlerinin müdahalesinin artması üzerine, İran yönetimi 9 Ocak'ta ülke genelinde internet erişimini kesme kararı aldı. Bu hamle, bilgi akışını kontrol altına almak için atılmış bir adım olarak değerlendirildi.
BM'nin yaptığı uyarı, İran'daki iç karışıklığın bölgesel bir çatışmaya dönüşme riskine dikkat çekiyor. Uluslararası hukukta bir devletin iç işlerine müdahale etmeme ilkesi, bu tür askeri söylemlerle test ediliyor. Yaşananlar, İran'da süren insan hakları krizi ile bölgesel güvenlik endişelerinin nasıl iç içe geçtiğini gözler önüne seriyor.
