Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (İklimBU) Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, iklim değişikliğinin etkisiyle bu yıl özellikle temmuz ayından sonra daha önce hiç görülmemiş sıcaklıkların yaşanma ihtimalinin yüksek olduğunu belirterek orman yangınlarına karşı uyarılarda bulundu.
Türkiye Ormancılar Derneği Bilim Kurulu Başkanı ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Kavgacı da hava sıcaklıklarının artmasıyla ormanların kolayca nem kaybettiğini ve yanıcı maddeye dönüştüğünü ifade etti.
Prof. Dr. Kurnaz: 'Orman yangınları insan kaynaklı'
Prof. Dr. Levent Kurnaz, orman yangınlarının büyük ölçüde insan kaynaklı olduğuna dikkat çekerek, "Bizim 'bir şey olmaz ağabeyciliğimiz' orman yangınlarının en önemli sebebi. Ormanlar olmadığında hayat ve yağmur yok. Bu nedenle ormanları gözümüz gibi korumalıyız. Halkın yangınlara karşı nasıl davranması gerektiği konusunda bilinçlenmesi şart. Yardım gelene, itfaiye yetişene kadar insanların ellerinden geleni yapması ve yangın söndürme çalışmalarına destek olması gerekiyor. Özellikle büyük orman yangını tehlikesi olan bölgelerde vatandaşları iyi eğitmeliyiz. Depremde olduğu gibi yangınlar için de afet gönüllüleri oluşturup müdahale edebilecek seviyeye gelmeliyiz" dedi.
Sıcaklık ve nem birleşimi ölümcül olabilir
Bu yıl temmuz ayı sonundan itibaren daha önce görülmemiş sıcaklıkların yaşanabileceğini belirten Kurnaz, "Yüksek sıcaklıkları bir hafta boyunca her gün yaşayabiliriz. Esas tehlikeli olan sıcaklık değil, sıcaklıkla birleşen nemdir. Hem sıcaklık hem nem yüksek olduğunda özellikle yaşlılar için ölümcül sonuçlar doğurabilir. Dünyanın en gelişmiş ülkelerinden Fransa'nın başkentinde 2003 yılında iki haftada 17 bin kişi hayatını kaybetti. Benzer bir durum her an burada da yaşanabilir. Buna hazırlıklı olmalıyız" ifadelerini kullandı.
Orman yangınlarını yağışla birlikte değerlendirmek gerektiğini vurgulayan Kurnaz, "Sakin yağıp yeri ıslatan yağışların azalacağını düşünüyoruz. Buna karşılık bardaktan boşanırcasına yağıp sel basan ve beş dakika sonra hiçbir şey olmamış gibi sıcak havaya dönen yağmurlar olacak. Bu tür yağışlar orman yangınlarına karşı büyük bir fayda sağlamıyor. Hem dikkatsizliğimiz hem de yağış rejimindeki kayma ciddi orman yangınlarına yol açacak" diye konuştu.
Prof. Dr. Kavgacı: 'Değişmiş bir yangın rejimi içindeyiz'
Ege ve Akdeniz ikliminin yangın için kolay bir ekosistem oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Ali Kavgacı, "Dünyada 400 milyon yıldır yangın yaşanıyor ve ekosistem yanmayı öğrenmiş durumda. Doğal bir yangın rejimi var. Ancak insanın doğaya girmesiyle bu rejim değişti. Şu anda değişmiş bir yangın rejimi içindeyiz. Geçmişe oranla orman yangınlarını daha yoğun konuşuyor ve görüyoruz. Eskiden İzmir'de yangınları temmuz sonu ağustos başında konuşurken, şimdi hazirandan kasım ayına kadar büyük yangınlar konuşuyoruz. Önceden 100-200 hektar yangınlara büyük derken, artık bin hektar üzerindeki yangınları olağanmış gibi konuşmaya başladık. 2025 yılında Türkiye'de orman yangınları 5 bini aştı" dedi.
Büyük yangınları söndürmek için atmosferin yardımı şart
Hava sıcaklıklarının artmasıyla ormanların kolay nem kaybettiğini ve yanıcı maddeye dönüştüğünü söyleyen Kavgacı, şunları kaydetti: "Bu durum, kurutucu rüzgarların çok olduğu ve uzun günler devam ettiği ortamlarda yangınların daha hızlı büyümesine neden oluyor. Böyle bir ortamda büyük orman yangınlarını söndürmek kolay değil. Bunun için atmosferin yardım etmesi, hava sıcaklığının düşmesi, nem miktarının yükselmesi ve rüzgarın durması gerekiyor. İzmir'de son 10 yılda ormana doğru yerleşimler çok büyüdü ve nüfusun yangın tecrübesi olmadığı için yangın yönetmeyi bilmiyorlar. Kırı bilmeyen kentlinin kırdaki yaşam mücadelesi gibi bir durum var ve çok kolay yangın çıkabiliyor. Yaşanan yangınları hatırlayın; spiral kesmekten, kaynak makinesinden çıkıyor. İzmir, Çanakkale, Manisa, Bursa'da kıra yeni yerleşmiş kentlinin orman yangınları farkındalığı ve bu farkındalığın davranışa dönüşmesi noktasında bilinçlenmeye ihtiyacı var."
