Milyonlarca üniversite adayının beklediği YKS sonuçları açıklandı. Aylar süren hazırlık maratonunun ardından öğrenciler, hayal ettikleri bölüme yerleşip yerleşmediklerini öğrenirken, uzmanlar ailelerin bu süreçteki tutumunun gençlerin psikolojik sağlığı açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.
İlk Tepkiler Gençlerin Özgüvenini Etkiliyor
Özel Moodist Hastanesi Klinik Psikoloğu Ayşe Topak, sonuçların açıklandığı ilk anlarda ailelerin sergilediği tutumun gençlerin hayal kırıklığıyla baş etme becerisini doğrudan etkilediğini belirtti. Topak, “Hayal kırıklığını yüz ifadeleriyle ya da sözleriyle hemen göstermemeleri gerekir” dedi.
Topak, kıyaslama yapılmaması gerektiğini vurgulayarak, “Her öğrencinin koşulları ve süreci farklıdır” ifadelerini kullandı. İlk dakikalarda tercih listesi hazırlamak ya da yeniden sınava hazırlanma konusunu konuşmanın doğru olmadığını belirten Topak, “Öncelik, sonucu değil, o sonucun gençte yarattığı duyguyu anlamaktır. ‘Üzülme, bunda da bir hayır vardır.’ gibi iyi niyetli cümleler bile aceleci teselliler olabilir. Önce gencin hayal kırıklığını yaşamasına ve ifade etmesine alan tanımak gerekir” diye konuştu.
İlk Gün Çözüm Değil Destek Günü
Beklenen sonucu alamayan gençlere ilk gün çözüm sunmaya çalışmak yerine yanlarında olunması gerektiğini söyleyen Topak, şu önerilerde bulundu: “Genç, puanı ne olursa olsun ailesi tarafından kabul edildiğini hissetmelidir. ‘Bu sonucun seni üzdüğünü görebiliyorum.’, ‘İstersen konuşabiliriz, istersen biraz yalnız kalabilirsin’ gibi cümleler duygusunun anlaşıldığını hissettirir. Bunun yanında ‘Bu sınav senin değerini belirlemez’ mesajını vermek de oldukça önemlidir.”
Topak, kaçınılması gereken ifadeleri de sıraladı: “‘Ben sana söylemiştim’, ‘Daha çok çalışsaydın farklı olurdu’, ‘Bizi hayal kırıklığına uğrattın’ gibi ifadeler suçluluk duygusunu artırır. Aynı şekilde ‘Abartıyorsun, alt tarafı bir sınav’ diyerek duygusunu küçümsemek de doğru değildir. İlk gün değerlendirme günü değil, duygusal destek günüdür.”
