Türkiye'de altın alım satımında köklü bir değişiklik kapıda. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından hayata geçirilecek olan Kıymetli Metal Takip Sistemi (KMTS), sektördeki kuralları baştan yazacak. Yeni sistemle birlikte, gram altın, çeyrek, yarım ve külçe altın dahil olmak üzere tüm altınlara 'bandrol' zorunluluğu getiriliyor. Aynı zamanda, kayıt dışılığın önüne geçmek amacıyla kuyumcularda nakit ile altın alışverişi tarihe karışıyor.
Bandrol ve Elektronik Ödeme Zorunluluğu
Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Yakın'ın açıklamalarına göre, yeni düzenleme yürürlüğe girdiğinde Darphane, piyasaya sürülecek her bir altın için bandrol basacak. Bu bandroller, ürünün menşei, üreticisi ve dağıtıcısı gibi bilgileri takip edilebilir kılacak. Sistem, bir gramlık küçük altınlardan, kiloluk külçelere kadar tüm ürünleri kapsayacak.
En dikkat çeken değişikliklerden biri ise ödeme yöntemlerinde yaşanacak. KMTS devreye girdiğinde, kuyumcularda altın alım ve satımı artık nakit para ile yapılamayacak. İşlemler, tamamen bankacılık kanalları üzerinden, kredi kartı, EFT veya havale yoluyla gerçekleştirilecek. Bu sayede her işlem kayıt altına alınmış olacak.
Fatura Düzeni ve Kayıt Dışılıkla Mücadele
Burak Yakın, yeni sistemle birlikte altın ticaretinde fatura düzenlenmeye başlanacağını da vurguladı. Vatandaşlar altın sattığında kuyumcu fatura kesecek ve ödemeyi bankaya yatıracak. Altın alırken de müşteri, parayı kuyumcuya banka transferi ile gönderecek. Böylece altın alışverişinin her aşaması resmi kayıtlara geçecek.
Sistemin en önemli hedeflerinden biri, kayıt dışı ekonomiyi ve kara para aklama faaliyetlerini engellemek. Yakın, bu konuda çarpıcı bir örnek verdi: "Daire alacaksınız, bankada 3 milyon liranız var, 2 milyon liralık da altınınız var. Bu 2 milyonu bankaya götürdüğünüzde 'bu paranın beyan formu var mı?' diye soracaklar." Beyan belgesi olmayan yüksek tutarların bankalar tarafından kabul edilmeyeceği belirtiliyor. Bu uygulama, Mali Suçları Araştırma Kurumu (MASAK) denetimlerini de etkin hale getirecek.
Ne Zaman Başlıyor ve Vatandaşı Ne Bekliyor?
Kıymetli Metal Takip Sistemi'nin 2026 yılı Nisan ayından itibaren kademeli olarak devreye girmesi bekleniyor. Vatandaşların yeni dönemde karşılaşacağı değişiklikleri şu şekilde özetlemek mümkün:
- Tüm altın çeşitlerine Darphane bandrolü takılacak ve bu sayede ürün takibi yapılabilecek.
- Kuyumcularda nakit ödeme tamamen sona erecek, işlemler sadece banka yoluyla olacak.
- Altın alırken ve satarken fatura kesilmesi zorunlu hale gelecek.
- Yüklü miktarda altın bozdurup bankaya para yatıranlar, paranın kaynağını açıklamak zorunda kalacak.
- Kaçak, sahte ve kayıt dışı altın ticaretinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Uygulamanın, sektörde şeffaflığı artırarak yatırımcıyı koruyacağı ve devlet gelirlerine olumlu katkı sağlayacağı öngörülüyor. Ancak, özellikle geleneksel nakit alışverişe alışkın kesimler için geçiş sürecinin bir adaptasyon dönemi gerektireceği açık.
