ABD'de açıklanan zayıf istihdam verileri, emtia piyasalarında haftanın en belirleyici unsuru oldu. ADP özel sektör istihdamı temmuzda 44 bin kişi artarak beklentilerin altında kalırken, tarım dışı istihdam 85 bin kişilik artış beklentisinin aksine 23 bin kişi azaldı. Bu gelişmeler, iş gücü piyasasının ivme kaybettiği endişelerini güçlendirdi ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırım beklentilerini zayıflattı. Aralık toplantısında faiz artırımı ihtimali yüzde 85 ile fiyatlanırken, değerli metaller bu ortamdan güç alarak son 28 haftanın en güçlü haftalık performansını sergiledi.
Zayıf İstihdam Verileri Değerli Metallerin Yükselişini Destekledi
ABD'de açıklanan veriler sonrası Fed'in eylül veya ekimde faiz artırabileceğine yönelik beklentiler azalırken, Fed Başkanı Kevin Warsh'ın enflasyonun yüksek gelmesi durumunda eylülde faiz artırmaya hazır olduğu yönündeki haberler ve yetkililerin "şahin" açıklamaları belirsizliği artırdı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 7 baz puan azalarak yüzde 4,65'e inerken, dolar endeksi yüzde 0,3 düşüşle 99,5 seviyesine geriledi. Tahvil faizlerindeki ve dolardaki gerileme, başta değerli metaller olmak üzere dolar üzerinden fiyatlanan emtiaları destekledi.
Orta Doğu'daki gerilimin azalmasıyla enflasyonist endişelerin hafiflemesi, zayıf istihdam verileri ve Fed'in para politikasına ilişkin değişen beklentiler, değerli metallere yönelik alımları artırdı. Gümüş, zayıflayan doların etkisi ve değerli metaller genelinde artan alımlarla altından daha güçlü yükseldi. Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 10,2, paladyumda yüzde 8, altında yüzde 7,4 ve platinde yüzde 6,2 arttı.
Baz Metaller: Bakır Arzı Endişeleri Fiyatları Destekledi
Baz metallerde zayıflayan dolar ve bakır arzına ilişkin endişeler fiyatları desteklerken, Çin ile Avrupa'dan gelen imalat sanayi verileri talep görünümünde etkili oldu. Avro Bölgesi'nde imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) temmuzda son 4,5 yılın en hızlı artışıyla 51,9 puana yükseldi. Ekonomik aktivitedeki hızlanma, sanayi metallerine ilişkin talep görünümünü destekledi. Çin'de imalat sanayi PMI'ın 50,9 ile beklentilerin altında kalması ise dünyanın en büyük metal tüketicisi olan ülkede ekonomik büyümeye ilişkin soru işaretlerini artırarak fiyatlardaki yükselişi sınırladı.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin bakır ve kobalt konsantresi ihracatını yasaklaması, bakırda arz endişelerini artırdı. ABD'nin olası ithalat tarifeleri öncesinde bakırın ABD'deki depolara yönelmesi de diğer piyasalardaki kullanılabilir arzı azalttı. Londra Metal Borsası'ndaki bakır stokları şubat ortasından bu yana en düşük seviyeye gerilerken, kısa vadeli arz sıkışıklığına işaret eden nakit bakır fiyatı ile üç aylık vadeli kontrat arasındaki prim farkı arttı.
Nikel fiyatları ise Endonezya'daki bir madencilik şirketine ek üretim kotası verildiğine yönelik haberlerin arzın artacağı beklentisini güçlendirmesiyle geriledi. Baz metallerde tezgah üstü piyasada tamamlanan haftada libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 2,8, çinkoda yüzde 1,8, bakırda yüzde 1,3 ve kurşunda yüzde 0,5 artarken, nikelde yüzde 1,7 geriledi.
Brent Petrol ve Doğal Gazda Düşüş
Petrol fiyatlarında, ABD ile İran arasında yeni bir anlaşmaya varılabileceğine yönelik beklentiler, üretici ülkelerin arz politikaları ve ABD stoklarındaki artış etkili oldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile yürütülen müzakerelerin iyi gittiğini ve yakında anlaşma sağlanabileceğini açıklaması petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk primini azalttı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın ABD ile 14 Haziran'da varılan mutabakatın uygulanmasını desteklediklerini bildirmesi de diplomatik çözüm beklentilerini güçlendirdi.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun eylül ayı için üretim kotasını günlük yaklaşık 188 bin varil artırma kararı da fiyatları baskıladı. ABD'de ticari ham petrol stoklarının 31 Temmuz'da sona eren haftada 1,2 milyon varillik düşüş beklentisinin aksine 2,5 milyon varil artarak 407 milyon varile çıkması talebe ilişkin endişeleri güçlendirdi.
Doğal gazda yüksek üretim, sıvılaştırılmış doğal gaz tesislerinden gelen talebin azalması ve daha serin hava tahminleri fiyatlar üzerinde etkili oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresine göre, doğal gaz stokları 33 milyar fit küp artarak 3 trilyon 117 milyar fit küpe ulaştı. Stokların beş yıllık ortalamanın 195 milyar fit küp üzerinde bulunması fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdı. Bu gelişmelerle haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,3, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı da yüzde 4,3 geriledi.
Tarım Emtialarında Karışık Seyir
Tahıllarda ABD'deki hava tahminleri, ürün gelişimi ve ihracat verileri fiyatlamalarda etkili oldu. ABD Tarım Bakanlığı, mısırda iyi ve mükemmel kategorisinde değerlendirilen ürünlerin oranının 2 puan azalarak yüzde 61'e gerilediğini, soya fasulyesinde ise yüzde 63'te kaldığını bildirdi. Buğdayda zayıf ABD ihracatı ve iyileşen baharlık buğday koşulları düşüşte etkili oldu. Karadeniz'deki sevkiyat aksamaları ise satış baskısını sınırladı.
Pamukta ABD mahsulünün iyi ve mükemmel kategorisindeki payının yüzde 46'dan yüzde 42'ye gerilemesi ile sıcak ve kurak hava koşulları öne çıktı. Şeker fiyatları, Avrupa'daki sıcak ve kurak havanın üretim tahminlerini düşürmesi ve Brezilya'nın orta-güney bölgesindeki üretiminin haziranda yıllık yüzde 26,3 azalmasıyla yükseldi. Küresel şeker piyasasında arz fazlası beklentilerinin arz açığı beklentisine dönmesi de alımları güçlendirdi.
Kakaoda, El Nino kaynaklı hava riskleri ile Gana ve Fildişi Sahili'nin gelecek sezon üretimine ilişkin aşağı yönlü tahminler etkili oldu. Gana'daki güçlü mevcut sezon üretimi ve yükselen borsa stokları ise kazançları sınırladı. Bu gelişmelerle Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 1,9 artarken, soya fasulyesinde yüzde 1, mısırda yüzde 0,5 ve buğdayda yüzde 0,2 geriledi. ABD'de Intercontinental Exchange'de libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 12,5 ve pamukta yüzde 3,2 artarken, kahvede yüzde 0,3 düştü. Kakaonun ton başına fiyatı yüzde 8,3 yükseldi.
