Petrol Fiyatları Orta Doğu Gerilimiyle Sert Yükselişe Geçti
Cuma günü 73,45 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 73,01 dolardan tamamladı. Petrol piyasaları, haftanın ilk işlem gününde ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın misillemelerinin Orta Doğu'da uzun süreli çatışma riskini artırmasıyla sert bir yükseliş kaydetti.
Trump'tan İran Açıklaması: "Savaş Operasyonları Devam Ediyor"
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından paylaştığı yaklaşık 6 dakikalık bir videoda, ülkesi ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını değerlendirdi. Trump, saldırılar sonucunda İran'daki askeri komuta kademesinin "yok edildiğini" savunarak, "Şu anda savaş operasyonları tüm gücüyle devam ediyor ve tüm hedeflerimize ulaşana kadar devam edecek." ifadelerini kullandı.
Videoda, İran'da bulunan Devrim Muhafızları Ordusu'na ait yüzlerce noktayı vurduklarını ve İran'a ait 9 gemiyi imha ettiklerini anlatan Trump, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in de öldürüldüğünü belirtti. İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlatmıştı.
İran'ın Misillemeleri ve Can Kayıpları
İran, İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi. ABD-İsrail saldırılarında Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili hayatını kaybetti.
İran Kızılayı, ülkeye yönelik bombardımanlarda 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin yaralandığını duyurdu. Bu gelişmeler, bölgedeki gerilimi daha da tırmandırdı.
Hürmüz Boğazı'nda Kritik Güvenlik Durumu
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), son 24 saatte Umman Körfezi, Musandam yakınları ve Birleşik Arap Emirlikleri kıyılarında birden fazla ticari gemiye yapılan saldırıların teyit edilmesinin ardından Hürmüz Boğazı'na yönelik deniz güvenliği durumunu en üst düzey risk seviyesi olan "kritik" seviyeye çıkardığını açıkladı.
Saldırının ardından, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun Hürmüz Boğazı'nı kullanacak gemilere "Hiçbir geminin geçişine izin verilmiyor." mesajlarını ilettiği iddiaları gündeme geldi. Bu mesajların Basra Körfezi'nde faaliyet gösteren gemilerin uluslararası çağrı kanalı VHF Kanal 16 üzerinden yapılan yayınlarda gemi mürettebatına iletildiğine ilişkin iddialara rağmen, resmi makamlarca Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığına ilişkin bir açıklama yapılmadı.
Bazı konteyner gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan kaçınmak için U dönüşü yaptığı görülürken, bölgede artan güvenlik riskleri nedeniyle dünyanın önde gelen konteyner taşımacılık şirketleri geçişlerini askıya aldı.
Hürmüz Boğazı'nın Küresel Petrol Ticaremindeki Rolü
Basra Körfezi'nin ağzında yer alan dar su yolu Hürmüz Boğazı, günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrolü Orta Doğu'daki üreticilerden Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına taşıyor. Bu miktar, deniz yoluyla yapılan küresel petrol ihracatının yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Bu nedenle, boğazdaki herhangi bir kesinti veya güvenlik sorunu, küresel petrol fiyatlarını doğrudan etkileyebiliyor.
OPEC'in Üretim Artışı Kararı ve Piyasa Etkileri
Öte yandan, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünün (OPEC) hafta sonu aldığı üretim artışı kararı, fiyatlardaki yükselişi sınırladı. OPEC'ten yapılan açıklamaya göre, Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman, küresel piyasa koşulları ve görünümünü değerlendirmek üzere çevrim içi toplandı.
Nisan 2023'te açıklanan günlük 1,65 milyon varillik ek gönüllü üretim kesintisinin ele alındığı toplantıda, "istikrarlı küresel ekonomik görünüm ve düşük petrol stoklarının yansıttığı mevcut sağlıklı piyasa temellerine" dikkati çeken ülkeler, nisanda petrol üretimini günlük 206 bin varil artırma kararı aldı.
Ülkelerin ayrıca, piyasa koşullarına bağlı olarak gönüllü üretim kesintilerinin kademeli olarak kısmen ya da tamamen geri getirilebileceği kaydedildi. Grubun bir sonraki toplantısı 5 Nisan'da yapılacak.
Teknik Analiz ve Fiyat Seviyeleri
Brent petrolde teknik olarak 79,09 doların direnç, 69,53 doların destek olarak izlenebileceği ifade ediliyor. Bu seviyeler, piyasa katılımcıları için önemli referans noktaları oluşturuyor.
Sonuç olarak, Orta Doğu'daki gerilimler, Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik endişeleri ve OPEC'in üretim politikaları, petrol fiyatlarını yakından etkilemeye devam ediyor. Piyasalar, önümüzdeki günlerde bu faktörlere karşı duyarlılığını sürdürecek gibi görünüyor.
