Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilim petrol piyasalarında dalgalanmaya neden olurken, bölgeden petrol sevkiyatının devam etmesi fiyatlardaki sert yükselişi sınırladı. Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 1,42 değer kaybederek varil başına 89,45 dolara gerilerken, ABD ham petrolü (WTI) yüzde 0,66 düşüşle 83,90 dolar seviyesinden işlem gördü.
Önce Sert Yükseldi, Ardından Geri Çekildi
Bir önceki işlem gününde Brent petrol yüzde 7,91, WTI ise yüzde 6,56 yükselerek İran savaşının başlamasından bu yana en sert fiyat artışlarından birini yaşamıştı. Böylece piyasalar, salı günü ateşkes beklentisiyle görülen yaklaşık yüzde 5'lik düşüşü tamamen telafi etmişti.
Kızıldeniz'de Gemi Trafiği Artıyor
Ön verilere göre salı günü 39 emtia gemisi Bab el-Mendeb Boğazı üzerinden Kızıldeniz'e giriş yaptı. Bu rakam, 19 Temmuz'dan bu yana kaydedilen en yüksek seviye olarak dikkat çekti. Buna karşın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısının sınırlı kalmaya devam ettiği belirtildi.
Piyasa analisti Tony Sycamore, toplam sevkiyat hacminin azalmış olmasına rağmen petrolün alternatif güzergâhlar üzerinden taşınmaya devam ettiğini belirtti. Sycamore'a göre yeni lojistik çözümler devreye girdikçe İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik etkisi zamanla zayıflayabilir.
Hürmüz Boğazı'ndaki Belirsizlik Sürüyor
Küresel petrol ve doğalgaz taşımacılığının en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan savaş öncesinde dünya enerji arzının yaklaşık beşte biri geçiyordu. Şubat ayında başlayan ABD-İran savaşı sonrasında boğaz büyük ölçüde kapalı kalırken, geçişlerin yeniden sağlanmasına yönelik diplomatik girişimlerden henüz sonuç alınamadı. İranlı üst düzey bir yetkili de Umman'ın Hürmüz Boğazı'nın ortak yönetimine ilişkin teklifini kabul etmediklerini açıkladı.
ABD ve Suudi Arabistan'dan Ortak Operasyon
Öte yandan ABD ile Suudi Arabistan'ın çarşamba günü Irak'ta İran destekli paramiliter gruplara yönelik ortak saldırılar düzenlediği bildirildi. Suudi Arabistan'ın ilk kez ABD hava operasyonlarına kamuoyu önünde destek verdiği belirtilirken, saldırıların Irak'tan Suudi petrol tesislerine yönelik insansız hava aracı saldırılarına misilleme niteliği taşıdığı ifade edildi. Bu gelişmeyle birlikte, ABD Başkanı Donald Trump'ın hafta sonu mühimmat stoklarındaki azalma nedeniyle ara verdiği bombardıman operasyonlarının yeniden başladığı kaydedildi.
İran'dan Yeni Saldırılar ve Husi Tehdidi
İran yönetimi ise Ürdün'deki ABD üslerini hedef aldığını, ayrıca Hürmüz Boğazı'nda kendi ifadesiyle "izinsiz" geçiş yapan üç petrol tankerini vurduğunu duyurdu. Bölgedeki güvenlik risklerinin artması üzerine Suudi Arabistan'ın, Kızıldeniz'deki ticari gemileri Husilerin saldırılarından korumak amacıyla uluslararası bir deniz koalisyonu oluşturmak için diplomatik temaslarını hızlandırdığı aktarıldı.
İran destekli Husiler ise 20 Temmuz'da Kızıldeniz'de Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukası başlatacaklarını açıklamış, petrol tankerlerine yönelik saldırıları genişleteceklerini ve dünyanın en önemli ikinci petrol taşımacılığı güzergâhlarından biri olan Bab el-Mendeb Boğazı'ndaki deniz trafiğini hedef alacaklarını duyurmuştu.
