Türkiye'de genç işsizliği ile mücadele ve nitelikli insan kaynağı oluşturmak için önemli bir adım atıldı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) Programı'nın tanıtımı, 6 Ocak'ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla gerçekleştirildi. Program, gençlerin eğitimlerini yarıda bırakmadan iş gücü piyasasına güçlü bir şekilde entegre olmalarını sağlamayı amaçlıyor.
Dev Bütçe ve Kapsamlı Hedefler
Toplam bütçesi 445,1 milyar lirayı aşan GÜÇ Programı, genç istihdamına yönelik bugüne kadarki en kapsamlı girişimlerden biri olarak öne çıkıyor. Programın üç yıllık süreçteki somut hedefleri arasında 800 bin öğrenciye staj imkanı sağlanması, 750 bin gence bireysel kariyer desteği verilmesi ve eğitimde veya istihdamda yer almayan 450 bin gencin yeniden üretim sürecine kazandırılması yer alıyor. Nihai amaç ise yaklaşık 3 milyon gencin iş gücü piyasasına katılımını sağlamak.
5 Ana Program ile Kapsayıcı Destek
GÜÇ Programı, beş farklı alt programı tek bir çatı altında topluyor. Bu programlar, gençlerin iş hayatına geçiş sürecindeki her aşamayı desteklemek üzere tasarlandı.
Staj Destek Programı ile lise ve üniversite öğrencileri için staj olanakları kolaylaştırılacak. İŞKUR'un Staj Portalı ile Ulusal Staj Programı entegre edilecek. Gelecek üç yılda 800 bin staj imkanı hedeflenirken, stajyerlere ücret ve sigorta primi desteği sağlanacak. Bu kapsamda ilave 26,2 milyar liralık kaynak ayrıldı.
Geleceğim Meslekte Programı, meslek lisesi ve meslek yüksekokulu son sınıf öğrencilerini hedefliyor. Öğrenciler, henüz okurken işverenlerle bir araya getirilecek, bire bir kariyer danışmanlığı alacak ve özel kariyer fuarlarına katılacak. İmalat sektörü başta olmak üzere ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirilmeleri planlanıyor.
NEET'ler ve İşe İlk Adım İçin Özel Modeller
Programın en dikkat çeken ayaklarından biri, NEET İşgücü Uyum Programı (NİUP). Ne eğitimde ne de istihdamda olan gençlere yönelik bu program, yarı zamanlı ve esnek çalışma modeli sunuyor. Gençler, sosyal hizmetler, bakım-onarım ve yeşil dönüşüm gibi alanlarda uygulamalı görevler alacak ve günlük harçlık ile sigorta desteğinden faydalanacak. Bu program için 107,3 milyar lira kaynak ayrıldı.
İşe İlk Adım Programı ise 18-25 yaş arası, ilk kez işe girecek gençleri destekleyecek. İşe girişlerinde, net asgari ücrete karşılık gelen ücret ve sigorta primleri, 6 aya kadar İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak. Üç yılda 750 bin gencin yararlanması planlanan bu destek için 215,8 milyar liralık bütçe oluşturuldu.
Son olarak İŞKUR Gençlik Programı ile üniversite öğrencilerine kampüs içi ve dijital dönüşüm projeleri dahil yaklaşık 30 farklı alanda esnek çalışma imkanı sunulacak. 2028 sonuna kadar 1 milyon öğrenciye ulaşılması hedeflenen programın bütçesi 95,8 milyar lira.
Makroekonomik Hedefler ve Beklentiler
GÜÇ Programı'nın, 2026-2028 Orta Vadeli Program'da hedeflenen %7,8'lik işsizlik oranının altına inilmesine katkı sağlaması bekleniyor. Ayrıca, OECD ortalaması %11,5 olan genç işsizlik oranının Türkiye'de daha düşük seviyelere çekilmesi de programın uzun vadeli amaçları arasında yer alıyor. Program, özellikle genç kadın işsizliğiyle mücadelede de kapsayıcı bir rol üstlenecek.
