TBMM'de kabul edilen ve Resmi Gazete'de yayımlanan değişikliklerle deprem bölgesinde hibe ve kredi destekleri ile yeni inşa edilen taşınmazlara yönelik uygulamaların kapsamı netleştirildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, torba kanununda yapılan düzenlemelerden birinin de deprem bölgesinde yerinde dönüşümle inşa edilen yapılarla ilgili olduğunu belirtti. Bakan Kurum, yerinde dönüşüm kapsamında inşa edilen yapılarda hibe ve kredi desteklerini güvence altına aldıklarını, Hazine taşınmazlarında yüzde 10 peşin ve 5 yıl faizsiz taksit imkanı getirdiklerini, kamu kaynaklarını korumak amacıyla da cayma ve iade uygulamalarına son verdiklerini ifade etti.
Torba Kanunla Yapılan Düzenlemeler
Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak yasalaştı. Bu kapsamda 7452 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un Ek 1'inci Maddesi'nde değişikliğe gidildi. 6, 7 ve 9'uncu fıkralarında esaslı değişiklikler yapıldı ve 10. fıkra eklendi.
Hibe ve Kredilere Haciz Yasağı
6 Şubat 2023'te meydana gelen depremler sonucu mağdur olan hak sahiplerine verilen hibe ve kredilerin haczedilmemesi, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulamaması yönünde düzenlemeler yapıldı. Devlet eliyle (AFAD-Bakanlık) yapılan konut ve iş yerlerinin yanı sıra Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamındaki hibe ve kredi ile yapılan konut, iş yeri, samanlıklar üzerinde bulunduğu taşınmazların hak sahiplerine satışına yönelik uygulamaların hukuki kapsamı netleştirildi.
Yetki Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na Devredildi
Bu değişikliklerle hibe ve kredi ödeneklerinin tahsis edileceği bütçe, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na devredildi. Kanun kapsamında verilen hibe ve krediler için haciz, temlik, takas, rehin ve ihtiyati tedbir yasağı getirildi.
Bakan Kurum'dan Açıklama
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, torba kanununla hayata geçirdikleri düzenlemelerden birinin deprem bölgesinde yerinde dönüşümle inşa edilen yapılarla ilgili olduğunu belirtti. Yerinde dönüşüm kapsamında inşa edilen yapılarda hibe ve kredi desteklerini güvence altına aldıklarını, Hazine taşınmazlarında yüzde 10 peşin ve 5 yıl faizsiz taksit imkanı getirdiklerini, kamu kaynaklarını korumak amacıyla da cayma ve iade uygulamalarına son verdiklerini ifade etti.
Yüzde 10 Peşinat, 5 Yıla Kadar Faizsiz Taksit Kolaylığı
Hibe ve kredi destekleriyle üzerinde yapılaşma gerçekleştirilen Hazine taşınmazlarının, rayiç bedelin yarısı üzerinden hak sahiplerine taksitli ve faizsiz satışına imkan tanındı. Buna göre, hibe ve kredi destekleri ile üzerinde konut, iş yeri ve ahırlı konut yapılan ve yüzölçümü en fazla 1.000 m² olan Hazine taşınmazları, Hazine tarafından Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na bedelsiz devredilecek. Başkanlık bu taşınmazları, rayiç bedelin yarısı üzerinden peşin ya da yüzde 10'u peşin ödenmek üzere 5 yıla kadar taksitle ve faizsiz olarak satabilecek. Tahsil edilen tutarlar Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'na gelir kaydedilecek. Bu düzenleme ile mera, Hazine ve tespit harici alanlarda kendi imkanlarıyla yapı inşa eden afetzedelere, üzerinde inşaat yaptıkları taşınmazı uygun şartlarla satın alma imkanı tanınırken, aynı zamanda kullandırılan kredinin geri ödenmesinin teminat altına alınması sağlandı.
Kamu Kaynaklarını Koruma İçin Cayma ve İade Kabul Edilmeyecek
Devlet eliyle üretilen konutlardan anahtarını teslim alanların cayma ve teslim aldıkları konutlarını iade işlemlerinin önü kapatıldı. Bu sayede hak sahibinin teslim aldığı bağımsız bölümden vazgeçip, taşınmazı ikinci el konumunda kamu stokuna iade etmesi engellenmiş olacak. Yine düzenleme ile hak sahiplerince teslim alınmayan bağımsız bölümlerin Hazine'den Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'na bedelsiz devri ve Başkanlık'ça satışı/değerlendirilmesi imkanı tanındı. Başkanlık, söz konusu bağımsız bölümleri rayiç bedeli üzerinden ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinden istisna tutarak satabilecek. Satıştan elde edilecek gelir Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı'na irat kaydedilecek. Alternatif olarak bu bağımsız bölümler, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanları Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamındaki dönüşüm uygulamaları da değerlendirilebilecek.
Yerinde Dönüşüm Projesinin Kapsamı Belirlendi
Eklenen 10'uncu fıkra ile Ek 1'inci madde hükümlerinin yalnızca altıncı fıkra uyarınca hibe ve kredi desteği verilen yapılara yönelik uygulanmasını kapsar hale getirildi. Ayrıca, istisnai olarak, 7269 sayılı Kanun kapsamında hak sahiplerine teslim edilmek üzere Bakanlık tarafından üretilen yapılar bakımından dokuzuncu fıkranın ilgili hükümlerinin uygulanmasına da devam edilecek.
