İstanbul'da Kentsel Dönüşüm İçin Yeni Finansman Modeli Duyuruldu
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı önemli bir paylaşımda, İstanbul'da riskli binaların dönüşümü için hayata geçirilen yeni finansman projesinin detaylarını kamuoyu ile paylaştı. Bakan Kurum'un açıklamalarına göre, kentsel dönüşümle ev ve iş yerlerini yenilemek isteyen İstanbullular, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda ve Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen 'İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi' (İADŞP) kapsamında 3 milyon Türk Lirası'na varan kentsel dönüşüm kredisinden faydalanabilecek.
Kredi Şartları ve Faiz Oranları
Proje kapsamında İstanbul'da Dünya Bankası aracılığıyla ilk yıl ödemesiz, 180 ay vade ve yıllık yüzde 0,69 faiz oranıyla, 3 milyon TL'ye kadar kredi finansmanı sunulacak. Bakan Kurum'un paylaşımında yer alan bilgilere göre, bazı özel gruplara ek faiz indirimleri de uygulanacak. Bu kapsamda dört ana kategori belirlenmiş durumda:
- Birinci Kategori: Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde, kendisi ve hanehalkı bireyleri üzerinde riskli yapıdaki bağımsız birim haricinde tapuda kayıtlı başkaca konut bulunmayan malikler.
- İkinci Kategori: Orta ve düşük gelirli olup, hane geliri belirli bir eşiğin altında bulunanlar.
- Üçüncü Kategori: Şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimleri, emekliler, en az yüzde 40 oranında engelli vatandaşlar veya hanehalkı reisinin bu bireylere bakmakla yükümlü olduğu haneler ile hanehalkı reisi kadın olan haneler.
- Dördüncü Kategori: A sınıfı Enerji Kimlik Belgesi'ne sahip binalar için yıllık yüzde 0,50, B sınıfı Enerji Kimlik Belgesi'ne sahip binalar için ise yıllık yüzde 0,25 oranında faiz indirimi yapılacak.
Örneğin, dört kategoriyi birden karşılayan vatandaşlar, toplamda yıllık yüzde 1,25 oranına varan indirimden faydalanma imkanı bulacak. Bu durumda, A sınıfı enerji kimlik belgesine sahip bir bina için 0,25 + 0,25 + 0,25 + 0,50 = yıllık 1,25 oranında indirim uygulanabilecek.
Kredi Başvurusu İçin Gereken Şartlar
Kredi başvurusunda bulunacak vatandaşların belirli şartları karşılaması gerekiyor. Bu şartlar şu şekilde sıralanıyor:
- Açık, devam eden icra kaydı bulunmamalı.
- Açık, devam eden takip kaydı olmamalı.
- Açık, devam eden haciz kaydı bulunmamalı.
- Kredinin aylık taksit ödeme tutarının, belgelendirilmiş hane halkı aylık gelire oranı yüzde 70'i aşmamalı.
Başvuru Süreci Nasıl İşleyecek?
Kentsel dönüşüm kredisinden yararlanmak isteyen vatandaşlar için üç aşamalı bir başvuru süreci öngörülüyor:
- Sözleşme Aşaması: Gerçek kişi riskli yapı malikleri, dönüşüm için Bakanlığın ŞANTİYE-M sistemine kayıtlı lisanslı müteahhitlerle anlaşma yapacak. Tüm yetki belgelerinin sisteme yüklenmesi gerekiyor. Müteahhit, projeden yararlanabilmek için istenen şartlara uyacağını, malikler ile yapacağı sözleşmeye ek taahhütname olarak ekleyecek.
- Müteahhit Başvurusu: Yapım ruhsatını alan müteahhit, e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine giriş yaparak proje bilgi ve belgelerini sisteme yükleyecek, projeyi kaydedecek ve Başkanlık onayına gönderecek.
- Vatandaş Başvurusu: Müteahhit başvurusunun Başkanlık tarafından onaylanmasının ardından, hak sahipleri e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine giriş yaparak ön başvurularını tamamlayacak. Ardından gerekli evraklarla birlikte protokol imzalanan banka şubesine fiziki başvuruda bulunacak.
Bu yeni finansman modeli, özellikle İstanbul'daki deprem riski taşıyan binaların dönüşümünü hızlandırmayı ve vatandaşlara uygun koşullarda kredi imkanı sunmayı hedefliyor. Proje, kentsel dönüşüm sürecinde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
