Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin bitkisel üretim verilerini kamuoyu ile paylaştı. Açıklanan rakamlar, tarım sektörünün zorlu bir yıl geçirdiğini ve üretimde genel bir gerileme yaşandığını ortaya koydu. Zirai don ve kuraklık gibi olumsuz hava koşullarının etkisiyle, özellikle meyve üretiminde çok sert bir düşüş kaydedildi.
Üretim Kategorilerine Göre Düşüş Oranları
TÜİK verilerine göre, 2025 yılında bitkisel üretim miktarı 2024 yılına kıyasla farklı oranlarda azaldı. Tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerdeki düşüş yüzde 9 olarak gerçekleşirken, sebze üretimi yüzde 0,9 oranında küçüldü. En çarpıcı düşüş ise meyveler, içecek ve baharat bitkileri kategorisinde yaşandı. Bu grupta üretim, bir önceki yıla göre tam yüzde 30,9 oranında gerileyerek 19,6 milyon tona düştü.
Toplamda, tahıl ve diğer bitkisel ürünlerde 68,1 milyon ton, sebzelerde ise 33,3 milyon ton üretim yapılabildi.
Tahıl ve Baklagillerdeki Durum
Tahıl ürünleri üretimi yıllık bazda yüzde 12,3 azalarak yaklaşık 34,2 milyon ton seviyesinde kaldı. Temel tahıllarda yaşanan düşüşler şöyle oldu:
- Buğday üretimi: Yüzde 13,7 azalışla 17,9 milyon ton.
- Arpa üretimi: Yüzde 25,9 azalışla 6 milyon ton.
- Mısır üretimi: Yüzde 4,9 artışla 8,5 milyon ton (az sayıdaki artış gösteren ürünlerden biri).
Kuru baklagillerde ise nohut 413 bin ton, kuru fasulye 247 bin ton ve kırmızı mercimek 250 bin ton olarak üretildi. Yağlı tohumlardan ayçiçeği üretimi yüzde 11,8, soya üretimi ise yüzde 17,4 azaldı. Patates üretimindeki düşüş yüzde 7,2 oldu.
Meyve ve Sebze Üretimindeki Çarpıcı Kayıplar
Sebze üretimindeki yüzde 0,9'luk genel düşüşe rağmen, bazı ürünlerde artış görüldü. Karpuz yüzde 6,7, kuru soğan yüzde 9,8 ve sivri biber yüzde 1,8 daha fazla üretildi. Buna karşılık domates yüzde 7,6, salçalık kapya biber yüzde 4,7 ve hıyar yüzde 2 daha az üretilebildi.
Ancak asıl ağır darbe meyve üretimine vurdu. Meyveler grubunda bazı ürünlerdeki üretim azalış oranları şu şekilde kayıtlara geçti:
- Kiraz: Yüzde 70,6 azalış.
- Elma: Yüzde 48,3 azalış.
- Şeftali: Yüzde 46,1 azalış.
- Antep fıstığı: Yüzde 61,5 azalış.
- Fındık: Yüzde 38,5 azalış.
- Ceviz: Yüzde 38,2 azalış.
- Üzüm: Yüzde 27,5 azalış.
- Zeytin: Yüzde 34,7 azalış.
Turunçgillerde ise portakal yüzde 17,5, limon yüzde 34,4 daha az üretilirken, mandalinada yüzde 5,8'lik bir artış sağlandı.
Süs bitkileri üretimi de genel olarak yüzde 1,4 geriledi. Bu kategoride kesme çiçek üretimi yüzde 5,8 azalırken, diğer süs bitkileri üretiminde yüzde 8,7'lik bir artış yaşandı.
26 Aralık 2025 tarihinde açıklanan bu veriler, iklim kaynaklı risklerin tarım sektörü üzerindeki belirleyici etkisini bir kez daha gözler önüne serdi. Üretimdeki bu sert düşüşlerin, önümüzdeki dönemde gıda arzı ve fiyatları üzerinde etkili olması bekleniyor.
