Kahramanmaraş'ın Andırın ilçesine bağlı Çığşar Mahallesi, yaklaşık 60 yıl önce dağlardaki yaban kuş kirazı ağaçlarına yapılan deneme aşılamasıyla bugün Avrupa'nın gözdesi haline gelen bir ihracat başarısına imza atıyor. Toros Dağları'nın 1600 metre rakımlı yamaçlarında yetişen, bölge halkının 'çikolata gibi kiraz' olarak tanımladığı Çığşar kirazı; yüksek şeker oranı, uzun raf ömrü ve iri boyutuyla İngiltere'den Almanya'ya kadar birçok Avrupa ülkesine gönderiliyor.
Geçmişten Günümüze Bir Lezzet Serüveni
1960'lı yılların sonunda Çığşar Mahallesi sakinleri, doğadaki yabani kuş kirazı ağaçlarına Ziraat 900 çeşidini aşılayarak tarımsal bir dönüşüm başlattı. Andırın Kiraz Üreticileri Birliği Başkanı Muzaffer Çığşar, bu süreci şöyle anlatıyor: '1968-1969 yıllarında kuş kirazı ağaçlarına yapılan Ziraat 900 çeşidi aşılamalarından son derece başarılı sonuçlar aldık ve üretim mahallemizde hızla yaygınlaştı. Üretimin ilk yıllarında kirazımızı tanıtmak amacıyla Mersin, Hatay, İskenderun, Adana ve Gaziantep'e götürerek bizzat satışını yaptık.'
İlk başlarda çevre illerde tanıtılmaya çalışılan bu özel meyve, 1600 metre yüksekliğin sağladığı eşsiz aroma ve sert dokusuyla kısa sürede markalaştı. Günümüzde yıllık 5 ila 6 bin ton rekor üretime ulaşan Çığşar kirazının yüzde 80'i tarladan toplandığı anda Avrupa ülkelerine ihraç ediliyor.
Toroslar'ın Yükseğinde Yetişen Mucize
Bölgenin 1600 metreye varan yüksek rakımı, gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkıyla birleşerek yüksek aromalı bir ürün ortaya çıkarıyor. Çığşar kirazı; iri meyve yapısı, taşıma dayanıklılığı, sert dokusu ve yüksek şeker oranıyla hem yerli hem de yabancı tüccarların radarında. Kaliteyi korumak için yıl boyunca budama, gübreleme ve ilaçlama gibi titiz bakım süreçleri yürütülüyor.
Andırın Kiraz Üreticileri Birliği Başkanı Muzaffer Çığşar, 'Kirazımız aroması, yüksek şeker oranı ve iri yapısıyla tercih edilen bir tür olarak öne çıkıyor. Halkımız ürünün lezzetini 'çikolata gibi bir kiraz' şeklinde anlatıyor' diyerek ürünün benzersizliğine vurgu yapıyor.
Avrupa Sofralarının Gözdesi
İlk yıllarda sadece çevre illerde pazarlanan Çığşar kirazı, uzun raf ömrü ve kalitesi sayesinde uluslararası pazarlarda da adından söz ettirdi. Bugün tarladan toplanan kirazların yaklaşık yüzde 80'i paketlenerek doğrudan dış pazara gönderiliyor. Başta İngiltere olmak üzere Fransa, Almanya, Belçika, Hollanda ve Rusya gibi ülkeler her yıl Kahramanmaraş'tan giden bu taze ürünleri tüketiyor.
Çığşar Mahalle Muhtarı Tuğrul Çığşar, ihracat başarısını şöyle dile getiriyor: 'Ürettiğimiz kirazın yaklaşık yüzde 80'ini ihraç ediyoruz. Bunun hem üreticilerimize hem de ülke ekonomisine çok ciddi katkı sağladığını düşünüyorum. Mahallemizin normal zamanlardaki nüfusu yaklaşık 2 bin 500 civarında iken kiraz sezonuyla birlikte büyük bir hareketlilik yaşanıyor ve nüfusumuz hasat döneminde 10 bine ulaşıyor.' Bu dönemde Osmaniye ve Kahramanmaraş merkezden çok sayıda mevsimlik işçi kiraz toplamak için mahalleye geliyor.
Yeni Hedef: Pazara En Son Giren Üretici Olmak
Bölgenin yüksek rakımı, kirazların Türkiye'nin ovalık alanlarına kıyasla daha geç olgunlaşmasını sağlıyor. Ancak bu durum, diğer yüksek rakımlı geç kiraz üreten bölgelerle aynı döneme denk geldiği için pazarda yoğun rekabet oluşturabiliyor. Üreticiler bu rekabeti avantaja çevirmek için yeni çeşitler deniyor.
Birlik Başkanı Muzaffer Çığşar, yürütülen AR-GE çalışmalarını şöyle açıklıyor: 'Daha geç olgunlaşan çeşitler üzerinde deneme üretimleri yapıyoruz. Mahalle olarak hedefimiz pazara en son giren üretici olmak. Bunu başardığımızda kirazımızın ekonomik değeri çok daha yüksek olacaktır.'
Kuşaktan Kuşağa Aktarılan Miras
Bu başarı hikayesinin arkasında, onlarca yıldır bahçelerinde emek veren aileler ve kadın üreticiler var. İlk fidanların dikildiği dönemlerden bugüne gelen yetiştiricilik kültürü, atıl arazilerin tarıma kazandırılmasıyla her geçen yıl güçleniyor.
Kiraz üreticisi Emine Arıkanoğlu, yıllar önce babasının diktiği fidanlarla başladığı üretimi büyüterek sürdürüyor: 'Babamın da aralarında bulunduğu birkaç kişinin yıllar önce getirdiği kiraz fidanlarının aşılanmasının ardından mahallemizde üretim hızla yaygınlaştı. İlkbaharla birlikte başlayan bakım çalışmalarının ardından büyük bir hasat heyecanı yaşıyoruz. Şimdiki hedefimiz ise atıl durumdaki kiraz bahçelerimizi yeniden üretime kazandırarak verim ve kaliteyi artırmak.'
