Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 20 Mayıs Dünya Arı Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Türkiye'nin arıcılık alanındaki güçlü potansiyeline dikkat çekti. Bakan Yumaklı, ülkenin koloni sayısı ve bal üretiminde dünyada ilk üçte, Avrupa Birliği'nde ise birinci sırada yer aldığını belirtti.
Arıcılığın Önemi Vurgulandı
Yumaklı, arılar ve diğer tozlayıcıların ekosistem, biyolojik çeşitlilik ve gıda güvenliği açısından kritik önem taşıdığını hatırlatarak, tozlaşmanın yaklaşık yüzde 75'inin arılar ve polinatörler tarafından sağlandığını ifade etti. Bu nedenle arıcılık faaliyetlerinin sadece bal üretimiyle sınırlı olmadığını, sürdürülebilir tarım ve gıda arz güvenliğinin temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.
Türkiye'nin Arıcılık Potansiyeli
Bakan Yumaklı, Türkiye'nin zengin bitki örtüsü, farklı iklim bölgeleri ve yüksek genetik çeşitliliğe sahip arı varlığı ile dünya arıcılığında önemli bir potansiyele sahip olduğunu söyledi. 2025 TÜİK verilerine göre, ülkede 96 bin 646 arıcılık işletmesi ve 8 milyon 817 bin 155 arılı kovan bulunduğunu, 97 bin 253 ton bal üretimi gerçekleştirildiğini açıkladı.
Coğrafi İşaretli Ballar
Türkiye'de 39 adet coğrafi işaretli bal çeşidi bulunduğunu belirten Yumaklı, Bingöl balı ve Yenice ıhlamur balının AB'den coğrafi işaret aldığını ifade etti. Dünya çam balı üretiminin yaklaşık yüzde 90'ının Türkiye'de, bunun da yüzde 70-80'inin Muğla'da gerçekleştirildiğini vurguladı.
Arıcılık Destekleri
Bakan Yumaklı, arıcılığın geliştirilmesi için üreticilere önemli destekler sağlandığını belirtti. Hayvancılık yol haritası kapsamında yeni destekleme modeli ile temel desteğe ek olarak şu ilave desteklerin verildiğini açıkladı:
- Kadın ve genç yetiştiricilere yüzde 40 ilave destek
- Gezginci arıcılara yüzde 30 ilave destek
- 1. derece tarımsal amaçlı örgütlere yüzde 20 ilave destek
Ayrıca, gen kaynaklarını koruma desteği kapsamında izole bölgelerde yerli arı ırklarını koruyan yetiştiricilere ilave destek verildiğini, kırsal kalkınma destekleri ile arıcılık yatırımları, ekipman temini ve işleme tesislerine yönelik hibe ve teşvikler sağlandığını ifade etti. Propolis, polen, arı sütü, arı zehri gibi bal dışı arı ürünlerinin üretiminin artırılmasına yönelik çalışmalar yürütüldüğünü de sözlerine ekledi.
Arı Islahı ve Genetik Kaynakların Korunması
Bakan Yumaklı, Türkiye'nin arı genetik kaynakları açısından önemli bir merkez olduğunu belirterek, Anadolu ve Kafkas arısı gibi yerli arı ırk ve ekotiplerinin korunması ve geliştirilmesi amacıyla üniversiteler ve arı yetiştiricileri birlikleri iş birliğinde ıslah çalışmaları yürütüldüğünü kaydetti. Islah programları ile damızlık ana arı üretiminin artırıldığını, bölgelere uygun arı ırklarının yaygınlaştırıldığını, çiftleşme bölgeleri oluşturularak genetik saflığın korunduğunu ve koloni kayıplarının azaltılmasının hedeflendiğini dile getirdi.
Ulusal Damızlık Sistemi'nin devreye alınmasıyla Bakanlık bünyesindeki Hayvancılık Genel Müdürlüğü, Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği ve ilgili ıslah birimleri arasında entegrasyon sağlanarak ıslah programlarının etkin ve işlevsel bir yapıya kavuşacağını ifade etti.
