Fiyatları Afet Değil Fırsatçılar Uçurdu: Üretici İsyan Etti
Türkiye, son bir buçuk aydır aşırı yağış, fırtına ve sel gibi doğal afetlerle mücadele ediyor. Ancak tarım sektöründeki asıl sorun, bu afetlerden çok fırsatçıların yarattığı fiyat spekülasyonları olarak öne çıkıyor. Resmi verilere göre, afetler toplam üretimin sadece yüzde 0.25'ini etkilerken, fırsatçılar tarladan markete fiyatları altı katına kadar çıkardı.
Afetlerin Etkisi Sınırlı Kaldı
Tarım Bakanlığı'ndan alınan bilgilere göre, 1 Ocak ile 13 Şubat tarihleri arasında 42 ilde meydana gelen afetler, 13 bin 534 çiftçiyi etkiledi. Toplamda 72 bin 72 dekar alan zarar gördü, bunun 59 bin 761 dekarı açık alan, 12 bin 311 dekarı ise örtü altı alan olarak kayıtlara geçti. Ayrıca 118 dekar sera örtü ve konstrüksiyon alanı da bu afetlerden etkilendi. Ancak bu rakamlar, açık alanda toplam üretimin yalnızca yüzde 0.25'ini, örtü altı üretimin ise yüzde 1.35'ini etkileyecek düzeyde kaldı.
Fırsatçılar Fiyatları Altıya Katladı
Çiftçiler, afetlerle mücadele ederken en büyük darbeyi fırsatçılardan aldıklarını belirtiyor. Yağışları bahane eden aracılar ve karaborsacılar, tarla ile market arasındaki fiyat makasını altı katına çıkardı. Örneğin, tarladan 20 liraya çıkan bir ürün, market raflarında 130 liradan satılıyor. Üretim merkezlerindeki hallerde ise fiyatların artmadığı, hatta bir önceki haftaya göre gerilediği gözlemleniyor.
Çiftçilerin söylemleri oldukça çarpıcı:- "Yağışla biz boğuşuyoruz, kaymağını fırsatçılar ve karaborsacılar yiyor."
- "Bizi afetler değil, fırsatçılar ve karaborsacılar bitiriyor."
- "Fiyatları ise fırsatçılar uçuruyor."
Bakanlık Anında Sahaya İndi
Antalya Kumluca Ziraat Odası Başkanı Hidayet Kökçe, Tarım Bakanlığı'nın afetlerle mücadelede bu yıl çok destek olduğunu vurguladı. Kökçe, "Anında sahaya indiler. Devlet Su İşleri çay ve menfezleri temizledi. Bu da daha büyük taşkınların önüne geçti. Ayrıca bütün çiftçilerimize 1.500 TL destek ödemesi yapıldı. Bu çiftçiyi biraz rahatlattı. Sürekli sahadalar" ifadelerini kullandı. Kumluca'da 50 bin dönümlük seranın 8 bin dönümünün selden etkilendiği, ancak kayıpların tam olarak hesaplanamadığı belirtildi.
Tarlada 35 TL, Markette 150 TL
Hidayet Kökçe, ilçede sebze fiyatlarının artmadığını, aksine bir önceki haftaya göre kilogram başına 10-15 TL gerilediğini açıkladı. Ancak market ve manavlardaki fiyatları görünce şok geçirdiklerini söyledi. Kökçe, "Biz burada birinci sınıf pembe domatesin kilogramını 35 liradan veremezken, İstanbul halde bunun fiyatı 65 ila 85 lira arasında. Bu pazarda 100, markette 120-150 liraya çıkmış. Gerçekten üreticimizin haline acıyoruz. Bizi afet değil fırsatçılık bitiriyor" diye konuştu.
Halde Fiyat Geriledi, Üretim Hevesi Kırılıyor
Muğla Seydikemer Ziraat Odası Başkanı Muhsin Gümüş de benzer bir duruma dikkat çekti. İlçede 50 bin dekarlık alanda üretim yapıldığını, bunun yaklaşık 5 bin dekarının selden etkilendiğini belirten Gümüş, özellikle domates ve salatalığın zarar gördüğünü ancak bunun fiyatlara yansımadığını söyledi. Gümüş, "Aksine fiyat düştü çünkü insanlar malını depoda bekletmek istemiyor, bir an önce satıp paraya çevirmek için uğraşıyor" dedi.
İhracata giden salkım domatesin kilogram fiyatının 55 TL, salatalığın ise 50-60 TL olduğunu anlatan Gümüş, marketlerdeki fiyatların 100-150 liraya yaklaştığını vurguladı. "Üreticinin belini sel değil, markette pazarda gördüğü fiyat kırıyor. Üretim hevesi kalmıyor. Çünkü üretici kilogram başına 10-12 lira kazanırken, aracı-komisyoncu kilogramda 50-60 lira kazanıyor. Seli, donu, börtü böceği üretici çekiyor, aracı ise kaymağını yiyor" ifadelerini kullandı.
Bu durum, tarım sektöründeki fiyat istikrarsızlığının afetlerden çok, aracıların spekülatif hareketlerinden kaynaklandığını gözler önüne seriyor. Çiftçiler, devletin sahadaki desteğine rağmen, fırsatçılığın önlenmesi için daha etkili önlemler alınması çağrısında bulunuyor.
