Avrupa Birliği Katılım Öncesi Kırsal Kalkınma Programı'nın (IPARD) üçüncü fazı olan IPARD-III desteklerine Türkiye'den yoğun ilgi devam ediyor. Program kapsamında bugüne kadar sağlanan hibe desteği 99,1 milyar liraya ulaşırken, bu kaynakla ülke genelinde 209,6 milyar liralık yatırım hayata geçirildi ve 106 bin kişiye istihdam sağlandı.
İllere Göre Hibe Dağılımı ve Öne Çıkan Sektörler
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) verilerine göre, IPARD-III desteklerinden en fazla faydalanan iller sıralamasında Şanlıurfa 404,9 milyon lira ile birinci oldu. Şanlıurfa'yı, 244,9 milyon lira ile Afyonkarahisar ve 234,9 milyon lira ile Bursa takip etti. Listenin dördüncü ve beşinci sırasında ise sırasıyla Nevşehir ve Kahramanmaraş yer aldı.
Sektörel bazda ise en yüksek hibe payı 1,28 milyar lira ile "meyve ve sebzelerin işlenmesi ve pazarlanması" sektörüne gitti. Bu sektörü, 1,2 milyar lira ile "kırmızı et üreten tarımsal işletmeler" izledi. Bitkisel üretim ve işleme ile kırsal turizm sektörleri de önemli hibe alıcıları arasında öne çıktı.
Kadın ve Genç Yatırımcılara Öncelik
IPARD programları, kadın ve genç girişimcileri teşvik etmek amacıyla ek puan ve artan hibe oranları gibi avantajlar sunuyor. Bu kapsamda, bugüne kadar kadın yatırımcıların 7 bin 536 projesine 32,5 milyar lira hibe sağlandı. Bu destekler toplam hibenin yaklaşık yüzde 33'üne karşılık geliyor.
40 yaş altı genç yatırımcılar ise 14 bin 813 proje için 66,5 milyar liralık hibe desteği aldı. Gençlere yönelik bu destekler, program kapsamında dağıtılan toplam hibenin yüzde 67'sini oluşturdu. Genç başvuru sahiplerine temel hibe oranı yüzde 60 yerine yüzde 70 olarak uygulanıyor.
2025 Çağrıları ve Beklenen Etki
IPARD-III çerçevesinde 2025 yılı içerisinde toplam bütçesi 439 milyon avro olan 10 çağrı ilanı yayımlandı. Bu çağrılar kapsamında 1806 proje hibe almaya hak kazanırken, 1764 projenin sözleşmesi imzalandı. Söz konusu projeler tamamlandığında, ülke ekonomisine değeri yaklaşık 18,4 milyar lira olan yeni tesisler kazandırılacak.
2011 yılından bu yana uygulanan IPARD programlarının temel amacı, kırsal alanda rekabet gücü yüksek ve yeni teknolojileri kullanan işletmelerin sayısını artırmak. Verilen destekler, ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesine ve kırsal kesimde sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına katkıda bulunuyor.
