Konya Hadim'de Asırlık Yöntem: Sebzeler Toprak Altında Taze Kalıyor
Konya'nın Hadim ilçesinde, asırlardır devam eden geleneksel bir yöntemle yazın hasadı yapılan sebzeler, kış döneminde de tazeliğini korumak için toprak altına gömülüyor. Bu uygulama, özellikle ilçenin en fazla kar yağışı alan bölgelerinden biri olması nedeniyle doğal bir soğuk hava deposu işlevi görüyor.
Geleneksel Kuyulama Yöntemiyle Sebze Saklama
Hadim ilçesine bağlı Gezlevi Mahallesi'nde, kış aylarında sebzelerin taze kalmasını sağlamak amacıyla uygulanan "kuyulama" yöntemi, geçmişten günümüze aktarılarak yaşatılıyor. Bölgede yaşayanlar, yaz aylarında hasadı yapılan sebzeleri, kış boyunca tüketebilmek için toprak altına gömerek muhafaza ediyor.
Karlı ve soğuk toprak sayesinde ürünler, aylarca bozulmadan saklanabiliyor. Bu doğal yöntem, sebzelerin hem besin değerini hem de lezzetini korumasına önemli katkı sağlıyor. Patates, pancar, şalgam, turp ve havuç gibi ürünler, bu teknikle özellikle iyi sonuç veriyor.
Yerel Halkın Deneyimleri ve Gelenekler
Atadan kalma yöntemi sürdüren 65 yaşındaki Havva Vurgun, Eylül ayında pancar, şalgam, turp ve patatesi toprağa gömdüklerini belirtiyor. Vurgun, "Toprak soğuk olduğu için ürünler hiç bozulmaz, ilk günkü gibi durur. Kendimiz tüketiyoruz, hayvanlarımıza yediriyoruz, fazlasını da satıyoruz. Bu yöntemi anamızdan, atamızdan öğrendik." diye açıklıyor.
Ürünlerin büyük çuvallar halinde toprağa yerleştirildiğini anlatan Vurgun, kış boyunca ihtiyaç oldukça çıkarılarak kullanıldığını ifade ediyor. Ayrıca, komşuların da yemek yapacakları zaman kendisinden sebze talep ettiğini ekliyor.
Tazelik ve Lezzetin Korunması
Mahalle sakinlerinden Menekşe Vurgun ise yaz aylarında ekimi yapılan sebzelerin hasat sonrası toprağa yerleştirildiğini vurguluyor. Kuyulama sayesinde tazeliğini koruyan ürünleri rahatça tükettiklerini aktaran Vurgun, "Kış boyunca kuyudan çıkarıp taze taze yiyoruz. Tatları bahçeden yeni toplanmış gibi oluyor. Soğukta kalması, lezzetini ve diriliğini korumasını sağlıyor." şeklinde konuşuyor.
Bu geleneksel yöntem, modern soğuk hava depolarına alternatif olarak doğal ve sürdürülebilir bir saklama tekniği sunuyor. Hadim ilçesindeki uygulama, tarımsal geleneklerin korunması ve gıda israfının önlenmesi açısından da dikkat çekiyor.
