Saç Dökülmesi, Çarpıntı ve Halsizlik Demir Eksikliğine İşaret Ediyor
Gün içinde çabuk yorulma, merdiven çıkarken nefes nefese kalma veya aynaya baktığınızda saç dökülmesinde artış fark etme gibi belirtiler yaşıyorsanız, bu durum yoğun iş temposu veya stresle açıklanamayabilir. Uzmanlara göre, bu şikayetlerin ortak bir nedeni olan demir eksikliği, sağlığı ciddi şekilde etkileyebilir. Beslenme ve Diyet Uzmanı Çisem Gündüz, demir eksikliğinin yaygın belirtilerini ve bu sorunla başa çıkmanın yollarını anlattı.
Demir Eksikliğinin Yaygın Belirtileri
Çisem Gündüz, demir eksikliğinin çabuk yorulma, halsizlik, baş dönmesi, odaklanma problemleri, çarpıntı, soluk beniz görünümü, saç dökülmesi ve tırnaklarda yıpranma gibi sorunlarla kendini gösterdiğini vurguluyor. Bu belirtiler yoğun yaşandığında, kişiler genellikle iş temposu gibi nedenlere bağlasa da, aslında demir düşüklüğünü işaret edebilir. Gündüz, emin olmanın tek yolunun bir doktora başvurmak ve gerekli kan tahlillerini yaptırmak olduğunu belirtiyor.
Demir Kaynakları ve Emilimini Artırma Yöntemleri
Demir, bağışıklık sistemi, kas fonksiyonları ve zihinsel performans üzerinde kritik bir rol oynar. Kanda düşük çıkması durumunda, hayvansal ve bitkisel kaynaklardan demir alımı önem kazanır. Gündüz, kırmızı et, karaciğer ve yumurtanın hayvansal kaynaklı demir açısından zengin olduğunu, kuru baklagillerin ise bitkisel kaynak sağladığını açıklıyor.
Demir emilimini artırmak için C vitamini tüketimi büyük önem taşır. Örneğin, kahvaltıda yumurta yerken yanında kırmızı kapya biber, kivi, mandalina veya maydanoz gibi yeşil yapraklı sebzeler tüketmek, demirin vücutta daha etkili bir şekilde emilmesine yardımcı olur. Aynı şekilde, ızgara köftenin yanına bol limonlu salata eklemek de demir alımını pozitif yönde etkiler.
Risk Grupları ve Ek Öneriler
Demir eksikliği, özellikle adet gören kadınlarda, ergenlik dönemindeki kız çocuklarında, emziren ve hamile kadınlarda daha sık görülebilir. Gündüz, pekmezin de demir içeriği yüksek bir besin olduğunu, 1 tatlı kaşığında 1 miligram demir bulunduğunu belirtiyor. Pekmezi portakal gibi C vitamininden zengin bir meyveyle tüketmek, emilimi artırabilir, ancak kalorili olduğu için porsiyon kontrolüne dikkat edilmesi gerekiyor.
Ayrıca, demir içeren öğünlerden hemen sonra çay ve kahve tüketiminin demir emilimini azaltabileceği uyarısında bulunan Gündüz, bu içecekleri ana öğünden en az 1 saat sonra tüketmenin daha doğru olacağını ifade ediyor. Hindi, balık, deniz ürünleri, kuru yemişler ve kurutulmuş meyveler de zengin demir kaynakları arasında yer alıyor.
Sonuç olarak, saç dökülmesi, çarpıntı ve halsizlik gibi belirtileri hafife almamak, demir eksikliği olasılığını göz önünde bulundurarak doktor kontrolüne başvurmak ve doğru beslenme stratejileriyle sağlığı korumak önemlidir.
