Prof. Dr. Ahmet Onur Gürakar ve Dr. Orhan Cem Deniz, 28 Temmuz Dünya Hepatit Günü dolayısıyla Hepatit B hakkında önemli uyarılarda bulundu. Türk Karaciğer Vakfı Başkanı Prof. Dr. Gürakar ve Vakıf Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Deniz, Hepatit B'nin yıllarca belirti vermeden ilerleyerek siroz ve karaciğer kanserine yol açabileceğini belirtti: “Hepatit B sessiz ilerler ancak görünmez değildir. Tek bir kan testi, yıllar sonra gelişebilecek siroz ve karaciğer kanserini önlemede önemli rol oynayabilir.”
Bulaşma Yolları ve Yanlış İnanışlar
Hepatit B, kan ve vücut sıvılarıyla bulaşan viral bir enfeksiyondur. Korunmasız ilişki, ortak enjektör kullanımı, sterilize edilmemiş berber jileti, manikür ve dövme aletleri ile doğum sırasında anneden bebeğe geçiş en önemli bulaş yollarıdır. Toplumda en sık karşılaşılan yanlış inanış, hastalığın yemek, su ya da aynı tabaktan yemekle bulaştığı düşüncesidir. Oysa bu durum Hepatit A için geçerlidir.
Belirti Beklemeyin, Test Yaptırın
Bir diğer önemli yanılgı da “Şikayetim yoksa bende de yoktur” düşüncesidir. Hepatit B çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Akut dönemde halsizlik, iştahsızlık, bulantı, eklem ağrısı, idrar renginde koyulaşma, gözlerde ve ciltte sararma görülebilir. Ancak kronik hastaların büyük bölümü yıllarca kendini sağlıklı hisseder. Bu nedenle belirti beklemek yerine test yaptırmak gerekir.
30 Yıl Boyunca Sessiz İlerliyor
Tedavi edilmeyen kronik Hepatit B'de bağışıklık sistemi virüsle savaşırken karaciğer hücrelerine de zarar verir. Yıllar içinde oluşan hasar fibrozise, ilerleyen dönemde ise siroza yol açar. Hepatit B'yi diğer viral hepatitlerden ayıran önemli özelliklerden biri, karaciğer kanserinin bazı hastalarda siroz gelişmeden de görülebilmesidir. Bu süreç çoğu zaman 20-30 yıl boyunca sessiz ilerler.
Risk Faktörleri ve Aile Öyküsü
Her Hepatit B hastasında siroz gelişmez. Ancak yüksek virüs yükü, erkek cinsiyet, 40 yaşın üzerinde olmak, alkol kullanımı, obezite, yağlı karaciğer, diyabet, sigara, Hepatit C veya D ile birlikte enfeksiyon ve ailede karaciğer kanseri öyküsü hastalığın ilerleme riskini artırır. Tedavisiz izlenen kronik hastaların yaklaşık dörtte birinde siroz veya karaciğer kanseri gibi ciddi sonuçlar gelişebilir.
Korunma ve Tedavi
Hiç test yaptırmamış herkesin hayatında en az bir kez Hepatit B açısından taranması önerilir. Özellikle hastaların ev halkı ve eşleri, gebeler, sağlık çalışanları, diyaliz hastaları, kemoterapi veya bağışıklık sistemini baskılayan tedavi alacak kişiler ile karaciğer enzimleri yüksek bulunanların mutlaka test yaptırması gerekir. Günümüzde ağızdan kullanılan antiviral ilaçlarla virüs etkili şekilde baskılanabilmektedir.
Hepatit B'den korunmanın en etkili yolu aşıdır. Üç dozluk aşı şeması yüzde 95'in üzerinde koruma sağlar. Hepatit B sessiz ilerler ancak görünmez değildir. Tek bir kan testi, yıllar sonra gelişebilecek siroz ve karaciğer kanserini önlemede önemli rol oynayabilir. Bu nedenle herkesin test yaptırması, aşısı olmayanların aşılanması ve tanı alan kişilerin aynı evde yaşayan yakınlarının da taranması büyük önem taşımaktadır.
