Bayer'den Kanser Davaları İçin Dev Tazminat: 7,25 Milyar Dolar Ödeyecek
Alman ilaç ve kimya devi Bayer, ABD'de glifosat içerikli tarım ilacının kansere neden olduğu suçlamalarıyla karşı karşıya kaldığı davaları sonlandırmak amacıyla tarihi bir uzlaşma planı açıkladı. Şirket, toplamda 7,25 milyar dolar tutarında bir tazminat ödemeyi kabul etti. Bu karar, finansal piyasalarda şirketin hisse senetlerinde ani bir düşüşe yol açarken, hukuki belirsizliği ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Uzlaşma Planının Detayları ve Kapsamı
Bayer tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, uzlaşma teklifi Missouri'deki St. Louis Bölge Mahkemesi'ne sunuldu. Plan, şirketin finansal istikrarını korumak ve hukuki riskleri kalıcı olarak azaltmak için tasarlandı. Ödemeler, 21 yıllık bir süreye yayılacak ve yıllık bazda azalan taksitler halinde gerçekleştirilecek. Bu yaklaşım, Bayer'in mali dengelerini gözetmesine olanak tanıyacak.
Uzlaşma kapsamı, 17 Şubat 2026 tarihinden önce glifosat içerikli ürüne maruz kalan ve lenf kanseri teşhisi almış veya gelecek 16 yıl içinde alacak olan bireyleri içeriyor. Bireysel tazminat tutarları, maruziyet süresi, hastanın yaşı ve kanser türü gibi faktörlere göre belirlenecek. Öngörülere göre, vaka başına ödemeler 198 bin doları aşabilecek düzeyde olacak.
CEO Anderson'dan Açıklamalar ve Şirketin Stratejisi
Bayer Üst Yöneticisi (CEO) Bill Anderson, konuya ilişkin değerlendirmesinde, bu uzlaşmanın 2018 yılında Monsanto'nun satın alınmasından miras kalan bir yükü tasfiye etmek anlamına geldiğini vurguladı. Anderson, uzlaşmanın bir suç kabulü olmadığını belirterek, bu adımın şirketin odağını tamamen inovasyon ve araştırmaya çevirmesine imkan tanıyacağını ifade etti. Ayrıca, ödenen bedelin şirketin geleceğine yapılan stratejik bir yatırım olduğunu sözlerine ekledi.
Piyasa Tepkileri ve Hisse Performansı
Uzlaşma planının duyurulmasının ardından, finansal piyasalarda karışık bir seyir gözlendi. Bayer hisseleri, salı akşamı son 1,5 yılın zirve seviyelerini test etse de, çarşamba sabahı yüksek maliyetli ödeme planının finansal tablolar üzerindeki etkisi nedeniyle yüzde 7'lik bir düşüşle 45,81 avro seviyesinden işlem görmeye başladı. Sektör analistleri, gelecekteki risklerin teminat altına alınmasını olumlu karşılarken, ABD Yüksek Mahkemesi'nden beklenen nihai kararın kritik önemini koruduğunu belirtiyor.
Gelecekteki Hukuki Süreçler ve Durnell Davası
Uzlaşma planına rağmen, Bayer için asıl dönüm noktası, yaz aylarında ABD Yüksek Mahkemesi'nden çıkacak olan "Durnell" davası kararı olacak. Şirket, ABD Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) glifosatı "kanserojen" olarak sınıflandırmadığını, bu nedenle eyalet yasalarının federal düzenlemeleri geçersiz kılamayacağını savunuyor. Mahkemenin Bayer lehine karar vermesi durumunda, şirketin üzerindeki hukuki baskı büyük oranda azalabilir.
Bayer, glifosatla ilgili devasa dava dalgasını, 2018 yılında bu kimyasalın geliştiricisi Monsanto'yu 63 milyar dolara satın alarak devralmıştı. 2023 yılında göreve gelen CEO Bill Anderson, yatırımcılara bu yıl sonuna kadar hukuki riskleri önemli ölçüde azaltma sözü vermişti. Şu anda, şirket ABD genelinde Roundup ürünüyle bağlantılı yaklaşık 65 bin dava ile mücadele ediyor.
Finansal Düzenlemeler ve Karşılıklar
Bu kapsamda, Bayer hukuki uyuşmazlıklar için ayrılan toplam karşılık miktarını 11,8 milyar avroya yükseltti. Bu tutarın 9,6 milyar avroluk kısmı doğrudan glifosat dosyalarına ayrıldı. Şirket, yalnızca 2026 yılında hak sahiplerine yaklaşık 5 milyar avroluk bir ödeme yapmayı planlıyor. Ödemelerin finansmanı için 8 milyar dolarlık bir kredi hattı oluşturulurken, sermaye artırımı yerine tahvil ihraçları ve öz sermaye benzeri araçlarla kaynak sağlanacağı açıklandı.
Söz konusu mali yük, yalnızca toplu uzlaşma planını değil, aynı zamanda Monsanto satın alımından miras kalan PCB kimyasalı ve münferit glifosat dosyaları için varılan ek anlaşmaları da kapsıyor. Finansal tabloların güncellenmesi amacıyla, Bayer'in yıllık basın toplantısı 4 Mart 2026 tarihine ertelendi.
