Amerikalı bilim insanları, ergenler ve genç yetişkinler arasında yaygınlaşan depresyon riskine karşı basit ama etkili bir çözüm yöntemi keşfetti. Yapılan kapsamlı bir araştırma, hafta sonları yapılan uyku telafisinin, 16-24 yaş aralığındaki bireylerde depresyon belirtileri geliştirme riskini %41 oranında azalttığını ortaya koydu.
10 Yılda Umutsuzluk Oranı %40 Arttı
Oregon Üniversitesi ve New York Eyalet Üniversitesi Upstate Tıp Fakültesi'nden araştırmacıların yürüttüğü çalışma, gençlerin ruh sağlığındaki endişe verici gerilemeyi gözler önüne seriyor. ABD'de 2023 verilerine göre, ergenlerin beşte birinden fazlası bir ruh sağlığı sorunu veya davranış bozukluğu tanısı alıyor. Kendini umutsuz hisseden gençlerin oranı ise 2013'te %30 iken, 2023'te %40'a yükselmiş durumda. Bu kötüleşmede, son 10 yılda daha da bozulan uyku düzenlerinin önemli bir payı olduğu düşünülüyor.
Hafta Sonu Uykusu Kritik Bir Telafi Mekanizması
Araştırmacılar, ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri'nin (CDC) 2021-2023 dönemini kapsayan Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Anketi verilerini analiz etti. Katılımcıların hafta içi ve hafta sonu uyku saatleri ile depresif belirtileri karşılaştırıldı. Hafta içi yeterince uyuyamayan ancak hafta sonu bu açığı kapatan gençlerde, depresyon riskinin belirgin şekilde düştüğü tespit edildi.
Oregon Üniversitesi'nden lisanslı psikolog Doç. Dr. Melynda Casement, uzmanların gençler için her gece 8-10 saat düzenli uyku önerdiğini, ancak bunun pratikte çoğu zaman mümkün olmadığını belirtiyor. Casement, "Ergenler, sabah insanı olmaktan ziyade gece kuşu olmaya yatkınlar. Uykuya dalma saatleri ergenlikle birlikte ileri kayıyor ve bu durum 18-20 yaşına kadar sürüyor. Bu nedenle okula gitmeden önceki gece erken uyumak onlar için zorlayıcı olabiliyor" diye açıklıyor.
Az Uyku Beyin İşlevlerini Bozuyor
Çalışma, yetersiz uykunun sadece depresyonla değil, diğer zihinsel sağlık sorunlarıyla da bağlantısını gözler önüne seriyor. Daha önceki araştırmalar, Amerikalı gençlerin 20 yıl öncesine göre daha az uyuduğunu gösteriyor. Haziran 2025'te yayınlanan bir başka araştırma ise, az uyuyan ergenlerin beyninde karar verme ve bilgi işlemeden sorumlu bölgeler arasındaki bağlantıların zayıfladığını ortaya koydu. Bu aksaklıkların depresyon, DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) ve şizofreni gibi rahatsızlıklarla ilişkili olduğu düşünülüyor.
Casement, ideal olanın her gece yeterli uyku almak olduğunu vurgularken, hafta sonu telafi uykusunun, özellikle gece yaşamaya eğilimli gençler için ruh sağlığını koruyucu gerçekçi bir strateji olabileceğinin altını çiziyor. Bu bulgu, yoğun okul ve sosyal hayat temposunda uyku düzeni kuramayan milyonlarca genç için umut verici bir haber niteliğinde.
