Kendi Sesinizi Duymak Sizi de Rahatsız Ediyor mu?
Telefonunuzda sesli mesaj dinlerken irkildiğiniz oldu mu? "Bu gerçekten benim sesim mi?" sorusu birçok kişinin ortak tepkisidir. Bilim insanlarına göre bu rahatsızlık oldukça yaygın ve tamamen doğal bir durumdur. Kendi sesini sevmeyenlerin sayısı sanılandan çok daha fazladır. Ses kayıtlarında duyulan bu yabancılık hissinin ardında hem biyolojik hem de psikolojik nedenler yatmaktadır.
Kendi Sesimiz Bize Neden Garip Gelir?
Bir ses kaydını dinlediğinizde "Ben böyle mi konuşuyorum?" diye şaşırdıysanız yalnız değilsiniz. Pek çok insan kendi sesini dışarıdan duyduğunda rahatsızlık hisseder. Bunun temel nedeni, konuşurken sesimizi iki farklı yoldan algılamamızdır. Günlük hayatta kendi sesimizi hem kulak yoluyla hem de kafatası kemikleri aracılığıyla duyarız. Ancak kayıtlar yalnızca hava yoluyla yayılan sesi yansıtır.
Kemik İletimi ve Hava İletimi Farkı
Konuşurken kafatasımızdaki titreşimler sesi daha tok ve derin algılamamıza neden olur. Oysa bir kayıt dinlediğimizde kemik iletimi devre dışı kalır. Bu da sesimizin bize daha ince, tiz ya da yabancı gelmesine yol açar. Aslında çevremizdeki herkesin duyduğu ses tam olarak kayıtlarda işittiğimiz sestir.
Beynin Alışkanlık Etkisi
İnsan beyni, sürekli maruz kaldığı sesleri "normal" kabul eder. Yıllar boyunca içerden duyduğumuz ses, zihnimizde kendimize ait bir kimlik oluşturur. Bu algı bozulduğunda beyin, sesi yabancı ve rahatsız edici olarak yorumlar. Uzmanlara göre bu durum tamamen psikolojik bir uyumsuzlukla ilgilidir.
Kendi Sesimizi Sevmemek Özgüvenle mi İlgili?
Bazı araştırmalar, kendi sesinden hoşlanmayan kişilerin yalnızca fizyolojik değil, duygusal nedenlerle de bu rahatsızlığı yaşayabildiğini gösteriyor. Ses, kişinin kendini ifade etme biçiminin önemli bir parçasıdır. Bu nedenle özsaygı, beden algısı ve sosyal kaygılar da ses algısını etkileyebiliyor.
Bu Durum Zamanla Değişir mi?
Uzmanlar, kişinin kendi sesine alışmasının mümkün olduğunu belirtiyor. Daha sık ses kaydı dinlemek, video çekmek veya konuşma pratiği yapmak zamanla bu yabancılık hissini azaltabiliyor. Beyin, tekrar eden uyaranlara adapte olma eğiliminde olduğu için rahatsızlık hissi giderek azalabiliyor.
Herkes Aynı Şeyi mi Yaşıyor?
Her ne kadar çoğu insan bu deneyimi yaşasa da, herkes aynı düzeyde rahatsızlık hissetmiyor. Ses tonuna alışkın olan spikerler, öğretmenler ve sahne sanatçıları bu durumu daha az yaşıyor. Çünkü kendi seslerini düzenli olarak dışarıdan duymaya alışkınlar.
