Listeria bakterisi Tahsildaroğlu peynirinde tespit edildi
Tarım ve Orman Bakanlığı, Tahsildaroğlu markasına ait 400 gramlık 'Klasik Kırık Beyaz Peynir'de ölümcül listeria bakterisi bulunduğunu açıkladı. Olay, 16 Haziran 2026'da kanser hastası bir vatandaşın ürünü tükettikten sonra ağır zehirlenme şüphesiyle hastaneye başvurmasıyla ortaya çıktı. Yapılan laboratuvar analizlerinde hayati tehlike yaratan bakteri tespit edilince ilgili parti numarasına sahip peynirler marketlerden toplatılarak imha edildi. Ancak aynı fabrikada aynı gün üretilen diğer parti numaralı süt ürünlerinin satışına devam edilmesi, çapraz bulaşma riski ve enfeksiyon endişelerini artırdı.
Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Bengisu Ay'dan tıbbi uyarılar
Listeria bakterisinin kuluçka süresinin çok sinsi olduğunu belirten Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Bengisu Ay, hastalığın farklı formlarına dikkat çekiyor: 'Bu hastalığın birkaç farklı formu var. Gastroenterit dediğimiz ishal, bulantı ve kusma şeklindeki formunun yanı sıra; çok daha tehlikeli olan beyin zarları iltihabı (menenjit) yapan formu mevcut. Bir de sepsis dediğimiz, kanda bakterinin çok yoğun miktarda bulunduğu, gribe benzer bulguların olduğu, yüksek ateşle seyreden ağır bir hastalık formu bulunuyor.'
Hastalığın en korkutucu yanının kuluçka süresi olduğunu vurgulayan Dr. Ay, belirtilerin 24 saat içinde başlayabileceğini ancak bazı durumlarda 2 ila 3 haftaya kadar uzayabileceğini belirtiyor. Yani şüpheli bir peyniri tükettikten haftalar sonra bile hastanelik olma riski var.
Belirtiler gribe benziyor, teşhis zor
Listeria enfeksiyonunun ilk bulgularının tamamen gribe benzediğini ifade eden Dr. Ay, 'Ateş, baş ağrısı, halsizlik gibi şikayetler olduğu için insanlar bunu ilk etapta çok fazla fark edemeyebilirler. Halktan bir insanın bu enfeksiyonun listeryaya mı bağlı olduğunu yoksa farklı bir hastalık durumu mu olduğunu kendi kendine anlaması zordur. Tamamen hekimin klinik şüphesi ve hastanede alınan örneklerin laboratuvarda üretilmesiyle kesin tanı konabilir' dedi. Dr. Ay, her zamankinden farklı ve ciddi bir ateş veya baş ağrısı hissedildiğinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi.
Üretim ve paketleme aşamasındaki riskler
Endüstriyel peynirde listeria bulunmasının nedenini değerlendiren Dr. Ay, 'Normalde uygun şartlarda pastörize edilmiş bir sütte listeryanın kesinlikle olmaması gerekir. Burada iki ihtimal var: Ya pastörizasyon aşamalarında ciddi bir üretim veya denetim hatası olmuştur, ya da süt pastörize edilip temizlenmiş olsa bile paketlenme sırasında bir kontaminasyon gerçekleşmiştir. Sonuçta bu bakteri toprakta, suda ve ortam havasında da bulunabilen bir bakteri' diye konuştu. Aynı gün üretilen diğer ürünlerin satışına devam edilmesi konusunda ise tüm negatif koşulların kapsamlı değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Bulaşma kaynakları sadece peynirle sınırlı değil
Listerianın sadece süt ürünlerinde değil, toprak ve suyla kirlenmiş her türlü gıdada bulunabileceğini belirten Dr. Ay, pastörize edilmemiş çiğ sütler, iyi pişmemiş etler, lahana, marul, çilek, kavun gibi doğrudan toprakta yetişen ürünler ve ton balığı salatası, karides salatası, füme balık gibi deniz ürünlerinin de risk taşıdığını söyledi.
Ölümcül risk altındaki gruplar
Sağlıklı bireyler enfeksiyonu hafif atlatabilirken, bazı gruplar için durum hayati risk taşıyor. Dr. Ay risk gruplarını şöyle sıraladı: Kanser gibi bağışıklık sistemini baskılayan hastalıkları olanlar, ağır ilaç kullananlar, yaşlılar, kronik rahatsızlığı bulunanlar, yenidoğan bebekler ve hamileler. Bu bireylerde bağışıklık sisteminin bazı mekanizmaları eksik çalıştığı için hastalık çok daha ağır ve ölümcül seyredebiliyor.
Uzman Diyetisyen Ersin Özdemir'den beslenme ve saklama önerileri
Olayın mutfak boyutunu değerlendiren Uzman Diyetisyen Ersin Özdemir, tüketicilerin raflardan ürün seçerken ve evde gıdaları saklarken yaptığı hatalara dikkat çekiyor. Listeria'nın son derece inatçı bir bakteri olduğunu; sıcakta, soğukta, havada, suda ve toprakta üreyebildiğini vurgulayan Özdemir, güçlü bir bağışıklık sistemi ve probiyotik/prebiyotik ağırlıklı beslenme ile ağır enfeksiyonların daha hafif atlatılabileceğini ifade ediyor.
Gıda güvenliği: Kırık peynir ve pazar peynirlerine dikkat
Özdemir, çiğ süt tüketiminin büyük risk taşıdığını, mutlaka güvenilir yerlerden alınıp yüksek derecede en az 10 dakika kaynatılması gerektiğini belirtti. Semt pazarlarında açıkta satılan peynirlerin uygun soğutma koşulları olmadığı için saatli bomba olduğunu söyleyen Özdemir, 'kırık beyaz peynir' gibi parçalanma ve işlenme aşamalarında çapraz kontaminasyona daha açık ürünlere dikkat çekti.
Doğru peynir seçimi: Şırdan mayası ve tek hayvan sütü
Peynir alırken tek hayvan sütünden yapılmış olanları tercih etmek gerektiğini belirten Özdemir, 'Şırdan mayası, listeria gibi kötü bakterilerin üremesini doğal yollarla engelleyen en güçlü dosttur. Raflarda uzun süre bozulmadan kalsın diye eklenen natamisin gibi kimyasal katkı maddeleri yerine, geleneksel ve doğal bir probiyotik olan şırdan mayalı peynirleri satın alın' dedi.
Buzdolabında streç film ve alüminyum folyo kullanmayın
Listeria bakterisi 4 derece gibi soğuk ortamda bile üreyebildiği için hayvansal gıdaların 0-2 derecede muhafaza edilmesi gerektiğini söyleyen Özdemir, peynirleri saklarken alüminyum folyo ve plastik streç film kullanılmaması uyarısında bulundu. Bu materyallerin peynirin nefes almasını engelleyerek nem yarattığını ve bakteri üremesi için sera ortamı oluşturduğunu belirten Özdemir, doğal balmumu saklama bezlerinin kullanılmasını tavsiye etti. Ayrıca peynir paketlerinin açıldıktan sonra maksimum 15-20 gün içinde tüketilmesi gerektiğini vurguladı.
Zehirlenme anında ve sonrasında beslenme
Gıda zehirlenmesi şüphesi durumunda ciddi belirtiler varsa mutlaka acile başvurulması gerektiğini belirten Özdemir, evde hafif atlatılan vakalarda ilk 48 saatte bol su ve maden suyu tüketilmesini, bağırsak florasını toparlamak için ev yapımı turşu, kefir, yoğurt, ayran ve kombuça çayı içilmesini önerdi. Ayrıca probiyotiklerin aç karnına veya ana yemekten en az 2-3 saat sonra tüketilmesi gerektiğini, aksi halde mide asidinde parçalanarak öleceklerini söyledi.
