Tetris Oyunu Travma Tedavisinde Yeni Bir Çağ Başlatıyor
Bilim dünyasından çığır açıcı bir araştırma geldi. Klasik video oyunu Tetris'in, geçmiş travmaların etkilerini azaltmada son derece etkili bir araç olabileceği bilimsel olarak kanıtlandı. Bu bulgu, özellikle ağır travmalara maruz kalan bireyler için yeni bir tedavi umudu anlamına geliyor.
Araştırmanın Kapsamı ve Yöntemi
İngiltere ve İsveç'teki araştırmacılar tarafından yürütülen kapsamlı çalışma, pandemi döneminde ölümlere tanıklık etmek gibi iş yerinde ağır travmalar yaşayan yaklaşık 100 NHS (Ulusal Sağlık Sistemi) çalışanını kapsadı. Araştırmada uygulanan yöntem, "İmgeleme tabanlı rekabetçi görev müdahalesi" (ICTI) olarak adlandırılıyor.
Bu tedavi protokolünde yaklaşık 40 katılımcı, travmatik bir anıyı kısaca hatırladıktan sonra Tetris'in özel olarak yavaşlatılmış bir versiyonunu oynadı. Katılımcılardan oyunun ızgarasını zihinlerinde canlandırmaları ve blokları görselleştirmeleri istendi. Bilim insanları, ICTI yönteminin beynin görsel-uzamsal alanlarını meşgul ederek travmatik anıların canlılığını ve rahatsız edici etkisini zayıflattığını düşünüyor.
Çarpıcı Araştırma Sonuçları
Araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlar gerçekten dikkat çekici:
- Tedavi sürecine Tetris dahil edilen katılımcılar, diğer gruplara kıyasla 10 kat daha az "geçmişe dönüş" yaşadı.
- Dört haftalık tedavi sonrasında katılımcıların travmatik anı deneyimlerinde belirgin azalma gözlemlendi.
- Altı ayın sonunda ise katılımcıların yüzde 70'i hiçbir rahatsız edici anı yaşamadığını bildirdi.
- Yöntemin travma sonrası stres bozukluğu belirtilerine karşı da etkili olduğu kayıtlara geçti.
Uzman Görüşleri ve Yöntemin Avantajları
Çalışmayı yöneten Uppsala Üniversitesi psikoloji profesörü Emily Holmes, araştırmayı "gerçek bir atılım" olarak nitelendirdi. Holmes şunları söyledi:
"Geçmişteki bir travmaya dair tek, geçici ve rahatsız edici bir anı bile, dikkati dağıtarak ve insanları istenmeyen duyguların insafına bırakarak günlük yaşamda güçlü bir etki yaratabilir. Bu kısa görsel müdahale yoluyla duyusal anıların rahatsız edici yönünü zayıflatarak, insanlar travmatik görüntülerin tekrar tekrar aklına gelme sıklığını azaltırlar."
Araştırmayı finanse eden Wellcome'da dijital ruh sağlığı araştırma lideri Tayla McCloud ise yöntemin erişilebilirliğine dikkat çekti:
"Bu kadar erişilebilir, ölçeklenebilir ve farklı bağlamlara uyarlanabilir bir şey görmek nadir. Hastaların travmalarını kelimelere dökmelerini gerektirmiyor ve hatta dil engellerini bile aşıyor."
Karşılaştırmalı Çalışma ve Tetris Etkisi
Araştırmada yer alan diğer katılımcılar iki farklı gruba ayrıldı:
- Standart tedavi gören grup
- Wolfgang Amadeus Mozart'ın müziklerini dinleyip besteci hakkında podcast'ler takip eden grup
1984 yılında Alexey Pajitnov tarafından geliştirilen Tetris'in psikolojik etkisi, daha önce "Tetris Etkisi" olarak adlandırılan bir olguyla da bilim dünyasında gündeme gelmişti. Bu yeni araştırma ise oyunun terapötik potansiyelini bilimsel verilerle destekleyerek alanda yeni bir sayfa açtı.
Araştırmacılar şimdi bu umut verici yöntemin daha geniş kitleler üzerinde denenmesi ve farklı travma türlerindeki etkinliğinin araştırılması için çalışmalarını sürdürüyor. Bu gelişme, dijital terapilerin ruh sağlığı alanında giderek daha önemli bir rol oynayacağının da güçlü bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
