12. Yargı Paketi Yasalaştı: İşte Detaylar
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen 12. Yargı Paketi, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, düzenlemenin yargı sisteminin etkinliğini artırmaya yönelik önemli değişiklikler içerdiğini belirtti. Paket kapsamında ceza adalet sistemi, infaz rejimi ve çeşitli kanunlarda değişiklikler öngörülüyor. Kamuoyunda genel af ve infaz affı iddiaları dolaşırken, yetkililer bu yönde bir düzenlemenin bulunmadığını ifade etti.
IBAN Mağdurlarına Yönelik Düzenleme
Pakette en çok merak edilen konulardan biri olan IBAN mağdurlarına ilişkin düzenleme yer aldı. Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 158. maddesine eklenen fıkraya göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak eden kişilerin, kendisine veya başkasına ait banka hesabı, kredi kartı gibi ödeme araçlarını veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesap bilgilerini başkasına vermesi fiili ile sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek. Düzenleme, yasalaşmadan önce hüküm verilmiş ve dosyası kanun yolu incelemesinde olan sanıklar için de geçerli olacak. Bu kişilerin dosyaları bozma kararı ile ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Ayrıca, infaz aşamasında olan ve etkin pişmanlık hükmünden yararlanmamış hükümlüler, mağdurun zararını 6 ay içinde tazmin etmeleri halinde ceza indiriminden faydalanabilecek.
İnfaz Sistemi ve Ceza Adaleti Değişiklikleri
Pakette infaz sistemine ilişkin düzenlemeler de bulunuyor. Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulamasında değişikliğe gidildi. Buna göre, 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasına hükmedilen sanıklar hakkında, belirli şartların sağlanması halinde HAGB kararı verilebilecek. Sanık, 5 yıl süreyle denetime tabi tutulacak ve bu süre içinde kasıtlı bir suç işlemesi halinde HAGB kararı kaldırılacak. Ancak işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmayacak.
Yargı Süreçlerinin Hızlandırılması
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, duruşmalar arasındaki sürenin 3 aydan uzun olamayacağı hükme bağlandı. Zorunlu hallerde hakim, gerekçesini belirterek daha uzun süre belirleyebilecek. Ayrıca, ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılımda, elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Bu düzenleme, yayım tarihinden itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girecek.
Kanuni Faiz ve Tazminat Hesaplamaları
Türk Borçlar Kanunu'nda yapılan değişiklikle, kanuni faiz oranı yeniden düzenlendi. Faiz ödenmesi gereken hallerde, sözleşme ile belirlenmemişse yıllık faiz, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden hesaplanacak. 30 Haziran itibarıyla bu oranın 5 puan veya daha fazla değişmesi halinde yılın ikinci yarısında yeni oran geçerli olacak. Tazminat hesaplamalarında ise, çalışma gücü kaybı veya destekten yoksun kalma nedeniyle hesaplanan tazminata, kazancın bilindiği dönem için haksız fiil tarihinden, bilinemediği dönem için karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek.
Hakim ve Savcı Yardımcılarına Eğitim
Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, adli ve idari yargı hakim ve savcı yardımcılarına yönelik eğitim programı oluşturuldu. Eğitim konuları arasında Anayasa ve insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku, usul hukuku, duruşma yönetimi, karar yazımı, adalet hizmetlerinin yönetimi, uluslararası kuruluşlar ve kişisel gelişim yer alıyor. Yazılı sınavlar 100 puan üzerinden değerlendirilecek ve sonuçlar Türkiye Adalet Akademisi'ne teslim edilecek. Sözlü sınavda ise adayların mevzuat bilgisi, mesleki yeterlilik, hukuki meseleleri kavrama ve ifade etme yeteneği, özgüven, temsil kabiliyeti ve Türkçe kullanımı değerlendirilecek.
Genetik İnceleme Sonuçlarının Gizliliği
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, genetik inceleme sonuçlarının gizliliği ve imhasına ilişkin düzenleme getirildi. İnceleme sonuçları, kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek ve bir örneği dosyada delil olarak saklanacak. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi halinde bilgiler derhal imha edilecek. Diğer hallerde ise mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonra imha gerçekleştirilecek. Kişi, bu süre içinde haklı nedenlerle bilgilerinin silinmesini talep edebilecek.
Danıştay Daire Sayısı Düzenlemesi
Danıştay Kanunu'nda yapılan değişiklikle, daire sayısının 10'a düşürülmesine yönelik 23 Temmuz 2026'da sona erecek süre 4 yıl uzatıldı. Ayrıca, boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi yapılması uygulaması da 23 Temmuz 2030'a kadar ertelendi.
Genel Af ve İnfaz Affı İddiaları
Sosyal medyada dolaşan genel af ve infaz affı iddiaları, paket kapsamında yer almadı. Yetkililer, düzenlemenin mevcut haliyle yargı süreçlerini hızlandırmayı ve uygulamadaki sorunları gidermeyi hedeflediğini, af veya infaz affı gibi bir düzenlemenin bulunmadığını açıkladı.
