MASAK'ın AHBAP Derneği ve başkanı Haluk Levent hakkında yürüttüğü finansal incelemelerde çok sayıda tespit ve iddianın gündeme gelmesiyle birlikte, 2023 yılında Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) tarafından hazırlanan rapor yeniden tartışma konusu oldu. Kamuoyunda sıkça "AHBAP denetlendi" ve "usulsüzlük bulunmadı" şeklinde yorumlanan rapora ilişkin tartışmaların büyümesi üzerine TÜRMOB, bugün 2023 yılında hazırladığı çalışmayı savunan bir açıklama yayımladı.
Raporun gerçek kapsamı ortaya çıktı
TÜRMOB'un açıklaması, kamuoyunda "tam denetim" olarak sunulan çalışmanın aslında oldukça sınırlı bir teknik inceleme olduğunu gözler önüne serdi. Açıklamaya göre çalışma, bağımsız mali denetim niteliği taşımıyor; yalnızca 6 Şubat-31 Mart 2023 tarihleri arasında toplanan bağışlar ile bu döneme ilişkin banka hareketleri ve ibraz edilen belgeler üzerinden yürütülen, üzerinde mutabık kalınmış prosedürlere dayalı bir incelemeden oluşuyor. Bu da raporun AHBAP'ın tüm mali yapısını kapsamadığını, yalnızca iki aylık bir döneme odaklandığını gösteriyor.
İktisadi işletmeler ve mali tablolar kapsam dışı
Raporda dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise AHBAP Derneği'ne bağlı iktisadi işletmelerin mali işlemlerinin inceleme kapsamı dışında bırakılması oldu. TÜRMOB, bu işletmelerin incelenmediğini açıkça belirtti. Ayrıca bilanço, gelir tablosu ve derneğin tüm mali yapısını kapsayan bir inceleme yapılmadığı da ortaya çıktı. Bu nedenle rapor, AHBAP'ın mali tablolarına ilişkin bağımsız bir güvence veya denetim görüşü içermiyor.
Sadece belirli banka hareketleri ve dört dosya incelendi
İnceleme, belirlenen dönem içerisindeki banka hesapları, muhasebe kayıtları ve derneğin ibraz ettiği belgeler üzerinden gerçekleştirildi. Satın alınan mal ve hizmetlerin piyasa rayicine uygun olup olmadığı, fiyatların emsalleriyle karşılaştırılması veya alımların ekonomik açıdan isabetli olup olmadığı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadı. Barınma, gıda ve eğitim alanlarında 10 milyon liranın üzerindeki en büyük dört satın alma işleminin teklif dosyaları incelendi, ancak neden yalnızca dört dosyanın seçildiğine ilişkin bilgi verilmedi. Daha düşük tutarlı veya farklı alımlar kapsam dışında bırakıldı.
20 bin lira altı ödemeler ve bağışçı şartları incelenmedi
TÜRMOB, belge kontrolünü 20 bin liranın üzerindeki ödemelerle sınırlandırdı. Bu tutarın altında kalan işlemlere ilişkin herhangi bir inceleme yapılmadı. Raporda, kapsam dışı bırakılan bu ödemelerin toplam büyüklüğüne ilişkin de bilgi verilmedi. Ayrıca bağışçılar tarafından yardımlar için konulmuş olabilecek özel şartların veya kullanım koşullarının inceleme kapsamına alınmadığı ifade edildi. Böylece bağışların, bağışçıların iradesine uygun kullanılıp kullanılmadığı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadı.
Raporda 'usulsüzlük yok' hükmü bulunmuyor
Kamuoyunda uzun süre "AHBAP aklandı" şeklinde yorumlanan raporda, "usulsüzlük bulunmadı" yönünde açık bir hüküm yer almıyor. TÜRMOB'un çalışması, yalnızca belirlenen prosedürler kapsamında ulaşılan tespitleri içerirken, bağımsız denetim raporlarında yer alan olumlu veya olumsuz görüş niteliğinde bir sonuç açıklamıyor.
Dönemin TÜRMOB başkanı İmamoğlu'nun ofisinde görevli
6 Şubat deprem felaketinin yaşandığı dönemde AHBAP Derneği'nin mali denetimini yapan ve hazırlanan raporda herhangi bir usulsüzlük tespit edilmediğini açıklayan dönemin TÜRMOB Genel Başkanı Emre Kartaloğlu'nun, Ekrem İmamoğlu'nun Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi'nde Ticaret Politika Kurulu Başkanı olarak görev yaptığı öğrenildi. Kartaloğlu, AHBAP'ın denetim raporuna ilişkin yaptığı açıklamada harcamaların usulüne uygun gerçekleştirildiğini ifade etmişti.
