Birleşmiş Milletler (BM), Orta Doğu'daki çatışmaların küresel ekonomik görünümü gölgelemesi nedeniyle 2026 ve 2027 yıllarına ilişkin büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etti. BM Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı (DESA) tarafından güncellenen Dünya Ekonomik Durumu ve Beklentiler 2026 raporunda, küresel ekonominin bu yıl yüzde 2,5, gelecek yıl ise yüzde 2,8 büyümesi bekleniyor.
Revizyonların nedeni: Orta Doğu krizi
Raporda, Orta Doğu'daki krizin büyüme görünümünü olumsuz etkilediği, enflasyonist baskıları artırdığı ve finansal piyasalardaki belirsizliği derinleştirdiği vurgulandı. Ocak ayında yayımlanan raporda 2026 için yüzde 2,7, 2027 için yüzde 2,9 büyüme öngörülmüştü. Yeni tahminlerdeki düşüş, çatışmanın süresi ve kapsamına bağlı olarak belirsizliğin arttığını gösteriyor.
Hürmüz Boğazı riski ve enflasyon
Raporda, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının yakıt, gübre ve gıda fiyatlarını yükselttiği ve tedarik zincirlerini baskıladığı belirtildi. Küresel enflasyonun 2026'da yüzde 3,9'a ulaşması beklenirken, bu oran ocak ayı tahminine göre 0,8 puan daha yüksek. Bu durum, enflasyonun gerileme eğilimini tersine çevirecek ve hane halkının satın alma gücünü azaltacak.
Finansal piyasalar ve mali baskılar
Finansal piyasalardaki oynaklığın arttığına dikkat çekilen raporda, çatışmanın devamı halinde portföy çıkışları ve dış finansman koşullarında sıkılaşma riski bulunduğu ifade edildi. Merkez bankalarının enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını daha uzun süre yüksek tutması beklenirken, hükümetler de zayıflayan büyüme ve kriz harcamaları nedeniyle artan mali baskılarla karşı karşıya.
Gelişmekte olan ekonomiler daha kırılgan
Raporda, dayanıklı iş gücü piyasaları ve yapay zeka destekli ticaretin küresel faaliyetleri desteklese de olumsuzlukları tamamen telafi edemediği belirtildi. Özellikle yakıt ve gıda ithalatçısı gelişmekte olan ekonomilerin daha zorlu bir görünümle karşı karşıya olduğu vurgulandı. Artan ithalat maliyetleri, bu ülkelerde bütçe açıklarının genişlemesine, dış dengelerin bozulmasına ve gıda güvensizliğinin derinleşmesine yol açıyor.
Yoksulluk riski ve kalkınma hedefleri
Düşük gelirli hane halklarının en ağır yükü taşıdığı raporda, milyonlarca kişinin yoksulluğa sürüklenme riskinin arttığı bildirildi. Azalan yardım akışları ve yükselen borç servisi maliyetleriyle birleşen bu baskılar, kalkınma kazanımlarını tersine çevirme ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'na yönelik ilerlemeyi yavaşlatma tehdidi oluşturuyor.
ABD, AB ve Çin tahminleri
Raporda, ABD ekonomisi için 2026 büyüme tahmini yüzde 2 olarak korunurken, 2027 tahmini yüzde 2,2'den yüzde 2'ye çekildi. Avrupa Birliği'nde büyümenin 2026'da yüzde 1,1, 2027'de yüzde 1,4 olması bekleniyor; bu oranlar ocak ayına göre 0,2 puan daha düşük. Çin ekonomisi için ise 2026'da yüzde 4,6, 2027'de yüzde 4,5 büyüme tahmini yapılırken, ocak ayına göre revizyon yapılmadı.
