Milli Enerji ve Maden Politikası Türkiye'yi Küresel Aktör Yaptı
Türkiye, enerjide bağımsızlık hedefiyle kendisine biçilen prangaları söküp attı. Son 20 yılda bu alanda zihniyet devrimine imza atan Türkiye; Milli Enerji ve Maden Politikası ile de vizyonunu küresel arenada oyun kurucu ve merkez ülke olma hedefine taşıdı. 22 Mayıs'ta düzenlenecek 2. İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi (İNRES 2026) da bu kapsamda önem taşıyor.
SETA Vakfı araştırmacısı Büşra Zeynep Özdemir, Ankara'nın enerji alanındaki atılımlarıyla ilgili değerlendirmelerde bulundu. Zeynep Özdemir, Türkiye'nin Hürmüz krizi konusunda dünyanın diğer ülkelerinden ayrıştığını vurguladı. Akkuyu Nükleer Güç Santrali, Nadir Toprak Elementleri ve 'Milli Enerji ve Maden Politikası'na ayrı parantez açan Zeynep Özdemir, atılan adımların Türkiye'nin önümüzdeki dönemde hem bölgesinde hem de dünyada önemli bir aktör olmaya devam etmesini sağlayacağını kaydetti.
Hürmüz Krizi: Türkiye Dünyaya Kıyasla Oldukça İyi Durumda
Büşra Zeynep Özdemir, Hürmüz kriziyle ilgili olarak şunları söyledi: "Türkiye, dünyanın geri kalanı gibi, Hürmüz kaynaklı krizden piyasalarda meydana gelen fiyat artışı dolayısıyla etkileniyor. Artan petrol fiyatları ithal edilen ham petrolün daha maliyetli olmasına yol açıyor. Buna karşılık, petrol ve doğal gaz tedarikinde Körfez ülkelerinin payının oldukça sınırlı olması ve her iki kaynağın ithalatında da çok sayıdaki ülkeye kıyasla çeşitlendirmenin iyi seviyede sağlanabilmiş olması dolayısıyla fiziksel arz noktasında henüz sorun yaşanmıyor."
Zeynep Özdemir, "Örneğin geçtiğimiz son birkaç yılda en fazla petrol ithal ettiği ülkeler Rusya ve Irak iken Irak'tan ithal edilen petrolün boru hattıyla tedarik edilmesi Hürmüz'deki durma noktasına gelen tanker trafiğinden etkilenmesinin önüne geçiyor. Doğal gaz hususunda boru hatları aracılığıyla Rusya, Azerbaycan ve İran'dan ithalat yapmasına karşılık 2'si kara terminali, 3'ü yüzer terminal olmak üzere sahip olduğu 5 adet LNG ithalat noktası İran'dan kesilen gaz akışından etkilenmesini önlüyor. Son yıllarda çok sayıda önde gelen hidrokarbon devi ile imzaladığı LNG tedarik anlaşmaları çeşitlendirmeyi artırarak talebin karşılanmasında önemli rol oynuyor." ifadelerini kullandı.
Akkuyu NGS ile Kesintisiz Elektrik Temini
Türkiye'nin en büyük enerji yatırımları arasında yer alan Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde elektrik üretimi için geri sayım sürüyor. SETA Vakfı araştırmacısı Büşra Zeynep Özdemir, "Türkiye, Akkuyu'nun devreye alınmasıyla birlikte kesintisiz elektrik teminini daha da sağlamlaştırmış olacak" vurgusunu yaptı.
Zeynep Özdemir, "Akkuyu Türkiye'nin ilk nükleer enerji santrali; nükleer santraller günümüzde sıfır emisyonla elektrik üretmenin yanında kesintisiz elektrik üretimiyle de öne çıkıyor. Yüksek kapasite faktörü sayesinde uzun süre aynı miktarda elektrik üretebilen tesisler baz yük oluşturarak sürdürülebilir enerji temini sağlıyor. Türkiye, Akkuyu'nun devreye alınmasıyla birlikte kesintisiz elektrik teminini daha da sağlamlaştırmış olacak." dedi.
Akkuyu'nun ilk reaktörünün ulusal talebin yaklaşık yüzde 2,5'ini, 4 reaktörün tamamının devreye alınmasıyla da yaklaşık yüzde 10'unu karşılaması planlanıyor.
Nadir Toprak Elementleri Hamlesi
Dünyada madenciliğin önemi giderek artarken, Nadir Toprak Elementleri (NTE) konusunda da Türkiye adımlar atıyor. Zeynep Özdemir, "NTE'ler günümüzde çok sayıdaki alan en kritik girdi durumunda. Uzay teknolojilerinden haberleşmeye, savunma sanayiinden temiz enerji teknolojilerine, sağlığa kadar çok sayıdaki sektörde olmazsa olmaz konumda." ifadelerini kullandı.
Türkiye, Beylikova'da dünyanın tek sahadaki en büyük rezervlerinden birini keşfetti. Pilot tesiste üretim sürerken, tam bir tedarik zinciri oluşturulması için çalışmalar devam ediyor. Türkiye, ABD, Çin, Kanada, Güney Kore gibi ülkelerle temas halinde olup bölgesinde önemli bir oyuncu olmayı hedefliyor.
Milli Enerji ve Maden Politikası'nın Meyveleri
Büşra Zeynep Özdemir, Berat Albayrak'ın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı döneminde açıklanan Milli Enerji ve Maden Politikası'nın bugün Türkiye'nin enerji politikasında topladığı meyvelerin yol haritası niteliğinde olduğunu kaydetti.
Derin deniz sondaj gemilerinin satın alınması sayesinde bugün Türkiye'nin filosunda 6 adet derin deniz sondaj gemisi ve 2 adet sismik araştırma gemisi bulunuyor. Sakarya Gaz Sahası'nda keşfedilen gaz miktarı 710 milyar metreküpe çıktı. Günlük yaklaşık 10 milyon metreküp gaz üretiliyor, yüzer üretim tesisinin devreye alınmasıyla üretimin günlük 40 milyon metreküpe çıkarılması hedefleniyor.
Türkiye, gemilerini dost ve müttefik ülkelerle iş birliği için de kullanıyor. Somali'de sismik araştırma ve sondaj faaliyetleri yürütülüyor. Yapılan anlaşma gereği çıkarılacak hidrokarbon kaynaklarının bir bölümü Türkiye'ye ayrılacak.
Gelecek Vizyonu
Büşra Zeynep Özdemir, "Hem yenilenebilir enerji kurulu gücünün artırılması, hem nükleerin kurulu güce eklenerek payının katlanması hem de NTE alanından yatırımların hızlandırılmasıyla teknoloji alanında yerliliğin artırılması Türkiye'nin önümüzdeki dönemde hem bölgesinde hem de dünyada önemli bir aktör olmaya devam etmesini sağlayacaktır." vurgusunu yaptı.
Türkiye, Orta Koridor ile küresel ticaretin güçlendirilmesinde rol oynuyor. Asya'yı Avrupa'ya bağlayan konumu, jeopolitik risklere alternatif sunuyor. 2053 net sıfır hedefine ulaşmak ve dışa bağımlılığı azaltmak için yenilenebilir kaynakların payının artırılması hedefleniyor.
Dünyanın Gözü İNRES 2026'da Olacak
Hürmüz krizi başta olmak üzere küresel enerji dengelerini etkileyen bölgesel gerilimlerin arttığı kritik bir dönemde, dünyanın doğal kaynak gündemi İstanbul'da şekillenecek. 2'nci İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi (İNRES 2026), 22 Mayıs'ta Lütfi Kırdar Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilecek. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın ev sahipliğindeki zirvenin açılışını Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın yapması bekleniyor.
