Murat Ülker, 'Çin Nereden Nereye: Son İmparatordan Mao'ya ve Bugüne' başlıklı yazısında Çin ekonomisini ve küresel etkisini değerlendirdi. Ülker, sosyal medyada dolaşan propaganda metinlerine dikkat çekerek, Çin'in yükselişinin gerçek olduğunu ancak algı oluşturmak için üretilen öykülerin küresel rekabetin bir parçası olduğunu belirtti.
Economic Analysis of China in the World Kitabı
Ülker, 'Economic Analysis of China in the World' adlı kitabı referans alarak Çin'in ekonomik dönüşümünü altı yabancı ekonomistin perspektifinden inceledi. Kitap, LID Publishing tarafından 2026'da yayımlanmış bir derleme olup, yazarların yarısı Avrupa'dan, yarısı Latin Amerika'dan geliyor.
John Ross'un Analizi
John Ross, giriş bölümünde ICOR (Incremental Capital Output Ratio) verilerini kullanarak Çin'in yatırım verimliliğini değerlendirdi. Dünyanın en büyük yirmi ekonomisi arasında Çin, %1 büyümek için GSYH'sinin %7,1'ini yatırıma ayırırken, ABD'de bu oran %10, Euro Bölgesi'nde %22,4, Almanya'da %30,3 ve İngiltere'de %70,1. Ross'a göre Çin, yatırım verimliliğinde ikinci sırada yer alıyor.
Sosyalist Sistemin Kriz Yönetimi
Ross, Çin'in sosyalist ekonomik sisteminin kriz anlarında devreye girdiğini vurguladı. 2007-2009 küresel finansal krizinde Çin'in sabit yatırımı 890 milyar dolar artarken, ABD'de tüketim düşüşü resesyona yol açtı. Çin'de devlet sektörü ve devlet bankaları, yatırım kanalını açık tutarak büyümeyi sağladı.
Küresel Sistemde Çin'in Konumu
Félix Debierre, küreselleşmeden uzaklaşma (deglobalization) sürecini dört faktör altında inceledi: ticaretin yavaşlaması, jeopolitik gerilimler, tedarik zincirinin yeniden yapılandırılması ve pandemi etkisi. Çin'in zayıf noktaları arasında ihracat bağımlılığı, teknoloji yasakları, çevre sorunları ve yapısal sorunlar (yaşlanan nüfus, yerel yönetim borçları) sayıldı.
Çin'in Cevabı: Çift Dolaşım Stratejisi
Çin, 14. Beş Yıllık Plan'da çift dolaşım stratejisini benimsedi. İç dolaşım (yurt içi tüketim ve üretim) ana motor olurken, dış dolaşım (küresel ticaret) destekleyici olacak. Bu kapsamda altyapı yatırımları ve Made in China 2025 girişimi ile yerli teknoloji geliştiriliyor.
Uzun Vadeli Strateji: Yeni Rotalar ve Ortaklıklar
Kuşak ve Yol Girişimi, 70'ten fazla ülkeyi kapsayan bir yatırım ve ticaret ağı oluşturuyor. RCEP, AIIB ve BRICS+ gibi oluşumlarla Çin, küresel nüfuzunu artırıyor. Renminbi'nin uluslararasılaşması için CIPS ve swap anlaşmaları devreye alınmış durumda.
