Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait İstatistiklerle Gençlik verilerini kamuoyuyla paylaştı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, 2025 yıl sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi olarak kaydedilirken, 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 708 bin 348 kişiye ulaştı. Bu rakam, toplam nüfusun yüzde 14,8'ini oluşturdu. Genç nüfusun cinsiyet dağılımında ise yüzde 51,2'si erkek, yüzde 48,8'i kadın olarak belirlendi.
Genç Nüfus Oranında Tarihsel Düşüş
Birleşmiş Milletler tanımına göre 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfus, 1950 yılında toplam nüfusun yüzde 20,8'ini oluştururken, 2025 yılında bu oran yüzde 14,8'e geriledi. Nüfus projeksiyonlarına göre, mevcut demografik yapının devam etmesi durumunda genç nüfus oranının 2030'da yüzde 14,8, 2040'ta yüzde 12,2, 2060'ta yüzde 10,3, 2080'de yüzde 8,8 ve 2100'de yüzde 9,6 olması bekleniyor.
Doğurganlık Senaryolarına Göre Tahminler
Doğurganlık göstergelerindeki hızlı düşüş eğiliminin süreceği düşük senaryoya göre, genç nüfus oranının 2030'da yüzde 14,8, 2040'ta yüzde 12,4, 2060'ta yüzde 9,2, 2080 ve 2100'de yüzde 7,2 olacağı tahmin ediliyor. Doğurganlığı artırıcı tedbirlerin etkili olacağı yüksek senaryoda ise oranın 2030'da yüzde 14,8, 2040'ta yüzde 12,0, 2060'ta yüzde 11,1, 2080'de yüzde 9,8 ve 2100'de yüzde 11,4 olacağı öngörülüyor.
Türkiye, AB Ülkelerinden Daha Yüksek Genç Nüfus Oranına Sahip
Avrupa Birliği'ne üye 27 ülkenin genç nüfus oranları incelendiğinde, 2025 yılı ortalaması yüzde 10,7 olarak gerçekleşti. AB ülkeleri arasında en yüksek genç nüfus oranı yüzde 12,7 ile İrlanda'da görülürken, onu yüzde 12,2 ile Hollanda ve Danimarka izledi. En düşük oranlar ise yüzde 9,4 ile Malta, yüzde 9,5 ile Bulgaristan ve yüzde 9,7 ile Litvanya'da kaydedildi. Türkiye'nin genç nüfus oranı yüzde 14,8 ile AB ortalamasının üzerinde yer aldı. Dünya genelinde ise genç nüfus ortalaması yüzde 15,6 olurken, Türkiye bu ortalamanın altında kaldı.
Genç Nüfusun En Yoğun Olduğu İller
ADNKS sonuçlarına göre, 2025 yılında genç nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 20,4 ile Şırnak oldu. Bu ili yüzde 20,0 ile Hakkari ve yüzde 19,8 ile Siirt takip etti. Genç nüfus oranının en düşük olduğu il ise yüzde 11,7 ile Balıkesir olurken, onu yüzde 11,9 ile Ordu ve yüzde 12,0 ile Muğla izledi.
Genç Nüfusun Yaş Gruplarına Dağılımı
Genç nüfus yaş gruplarına göre incelendiğinde, 2025 yılında yüzde 30,3'ünün 15-17 yaş aralığında, yüzde 20,4'ünün 18-19 yaş aralığında, yüzde 29,2'sinin 20-22 yaş aralığında ve yüzde 20,1'inin ise 23-24 yaş aralığında olduğu görüldü.
Beklenen Yaşam Süresi ve Medeni Durum
Hayat Tabloları, 2022-2024 sonuçlarına göre, doğuşta beklenen yaşam süresi Türkiye genelinde 78,1 yıl olarak hesaplandı. Erkeklerde bu süre 75,5 yıl, kadınlarda ise 80,7 yıl oldu. 15 yaşındaki gençler için beklenen yaşam süresi ise ortalama 64,3 yıl olurken, erkeklerde 61,7 yıl, kadınlarda 66,9 yıl olarak belirlendi. Bu verilere göre, 15 yaşına ulaşan genç kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha fazla yaşaması bekleniyor.
Genç nüfusun medeni durumunda cinsiyetler arasında belirgin farklılıklar ortaya çıktı. Genç erkeklerin yüzde 96,8'i hiç evlenmemişken, yüzde 3,1'i evli ve yüzde 0,1'i boşanmış durumda. Genç kadınlarda ise hiç evlenmeyenlerin oranı yüzde 88,9, evli olanların oranı yüzde 10,7 ve boşananların oranı yüzde 0,4 olarak kaydedildi. Evli genç kadınların oranı, evli genç erkeklerin oranının yaklaşık 3,5 katı oldu.
Göç ve Eğitim Verileri
İç Göç İstatistiklerine göre, 2024 yılında en fazla göç hareketliliği 15-24 yaş grubunda yaşandı. Bu hareketliliğin en büyük nedeni eğitim olarak belirlendi. Gençlerden 448 bin 826'sı eğitim, 102 bin 660'ı iş bulma ve 79 bin 831'i aile fertlerine bağımlı olarak göç etti. Yükseköğretim net okullaşma oranı 2024/25 öğretim yılında yüzde 46,3 olurken, erkeklerde bu oran yüzde 39,9, kadınlarda ise yüzde 53,0 olarak gerçekleşti.
İşgücü ve İstihdam Durumu
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, gençlerde işgücüne katılma oranı 2024'te yüzde 47,2 iken 2025'te yüzde 47,6'ya yükseldi. Genç erkeklerde bu oran yüzde 59,5'ten yüzde 60,1'e, genç kadınlarda ise yüzde 34,0'tan yüzde 34,3'e çıktı. Genç işsizlik oranı ise 2024'te yüzde 16,3 iken 2025'te yüzde 15,3'e geriledi. Genç erkeklerde işsizlik yüzde 13,1'den yüzde 11,7'ye düşerken, genç kadınlarda yüzde 22,3'ten yüzde 22,1'e hafif bir düşüş gösterdi.
Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı 2024'te yüzde 22,9 iken 2025'te yüzde 23,3'e yükseldi. Bu oran genç erkeklerde yüzde 16,2'den yüzde 16,3'e, genç kadınlarda ise yüzde 30,1'den yüzde 30,9'a çıktı. İstihdam edilen gençlerin sektörel dağılımına bakıldığında, yüzde 11,6'sı tarım, yüzde 30,5'i sanayi ve yüzde 57,9'u hizmet sektöründe yer aldı. Genç erkeklerin yüzde 11,0'ı tarım, yüzde 36,6'sı sanayi, yüzde 52,4'ü hizmet sektöründe çalışırken, genç kadınların yüzde 12,9'u tarım, yüzde 17,7'si sanayi, yüzde 69,5'i hizmet sektöründe istihdam edildi.
Yaşam Memnuniyeti ve Mutluluk
Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre, 2025 yılında 18 ve üzeri yaştaki bireylerin yüzde 53,3'ü kendini mutlu hissederken, yüzde 13,0'ı mutsuz olduğunu belirtti. 18-24 yaş grubundaki gençlerde mutluluk oranı yüzde 54,4, mutsuzluk oranı ise yüzde 11,9 oldu. Genç erkeklerde mutluluk yüzde 52,3, mutsuzluk yüzde 13,3 iken, genç kadınlarda mutluluk yüzde 56,7, mutsuzluk yüzde 10,4 olarak kaydedildi.
Gençlerin mutluluk kaynakları arasında ilk sırayı yüzde 38,8 ile sağlık alırken, bunu yüzde 22,8 ile başarı ve yüzde 16,6 ile para izledi. Genç erkeklerde sağlık yüzde 33,7 ile ilk sıradayken, parayı yüzde 24,2 ve başarıyı yüzde 21,9 takip etti. Genç kadınlarda ise sağlık yüzde 44,2 ile ilk sırada yer alırken, başarı yüzde 23,8 ve sevgi yüzde 20,1 ile onu izledi.
Genel sağlık durumundan memnuniyet oranı gençlerde yüzde 87,2 olarak belirlendi. Bu oran genç erkeklerde yüzde 88,2, genç kadınlarda ise yüzde 86,2 oldu. İş memnuniyeti açısından gençlerin yüzde 75,5'i çalıştığı işten, yüzde 52,0'ı ise elde ettiği kazançtan memnun olduğunu ifade etti. Genç erkeklerde iş memnuniyeti yüzde 77,5, kazanç memnuniyeti yüzde 54,0 iken, genç kadınlarda bu oranlar sırasıyla yüzde 70,8 ve yüzde 47,5 oldu. Eğitim memnuniyeti ise gençlerin yüzde 73,0'ında olumlu seyretti; erkeklerde yüzde 72,3, kadınlarda yüzde 73,7 olarak kaydedildi.
Genç Kadınlar Şiddete Daha Fazla Maruz Kalıyor
Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması, 2024 sonuçlarına göre, son 12 ayda en fazla şiddete maruz kalan grup 15-24 yaş arası genç kadınlar oldu. Genç kadınlara yönelik şiddet türlerinde yüzde 15,2 ile psikolojik şiddet ilk sırada yer alırken, bunu yüzde 7,3 ile dijital şiddet, yüzde 5,8 ile ısrarlı takip, yüzde 4,6 ile ekonomik şiddet, yüzde 3,8 ile fiziksel şiddet ve yüzde 1,8 ile cinsel şiddet izledi.
Yapay Zeka Kullanımı
Yapay Zeka İstatistiklerine göre, 2025 yılında internet kullanan 16-24 yaş grubundaki gençlerin yüzde 39,4'ü üretken yapay zeka kullandığını belirtti. Bu oran genç erkeklerde yüzde 38,3, genç kadınlarda ise yüzde 40,5 oldu. Yapay zeka kullanan gençlerin yüzde 75,3'ü özel amaçlar, yüzde 53,9'u örgün eğitim ve yüzde 19,7'si mesleki ve iş amaçlı kullandığını ifade etti. Yapay zeka kullanmayan gençlerin ise yüzde 80,7'si ihtiyaç duymadığını, yüzde 8,2'si nasıl kullanılacağını bilmediğini, yüzde 8,1'i varlığından haberdar olmadığını ve yüzde 2,8'i gizlilik veya güvenlik endişeleri nedeniyle kullanmadığını belirtti.
