Hürmüz Boğazı'nda dün gece yaşanan karşılıklı saldırılar, bir aydır yürürlükte olan ABD-İran ateşkesini ciddi şekilde sınadı. İran, ABD'yi iki gemiyi hedef alarak ve sivil bölgeleri vurarak ateşkesi ihlal etmekle suçlarken, ABD saldırılarının misilleme niteliği taşıdığını savundu.
Tarafların Açıklamaları
ABD Başkanı Donald Trump, saldırılara rağmen ateşkesin hala geçerli olduğunu belirtti. ABC News'e verdiği röportajda saldırıları 'hafif bir yoklama' olarak tanımlayan Trump, 'Bugün bizimle oynamaya kalktılar. Biz de onları darmadağın ettik. Ufak bir hamle yaptılar. Ben buna küçük bir yoklama derim' dedi. Anlaşmanın her an olabileceğini ancak gerçekleşmeyebileceğini de sözlerine ekledi.
İran devlet televizyonu ise saatler süren çatışmanın ardından 'Hürmüz Boğazı çevresindeki İran adaları ve kıyı kentlerinde durumun artık normale döndüğünü' duyurdu. İran ordusu, ABD'yi Hürmüz Boğazı'na giriş yapan bir İran petrol tankerini ve bir başka gemiyi hedef alarak ateşkes anlaşmasını bozmakla suçladı.
Askeri Gelişmeler
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), perşembe akşamı yaptığı açıklamada, USS Truxtun, USS Rafael Peralta ve USS Mason isimli savaş gemilerinin uluslararası geçiş hattında ilerlerken İran güçleri tarafından çok sayıda füze, insansız hava aracı ve küçük botla saldırıya uğradığını doğruladı. CENTCOM, hiçbir ABD unsurunun isabet almadığını ve gelen tehditlerin bertaraf edildiğini bildirdi.
ABD güçleri, saldırılardan sorumlu İran askeri tesislerini hedef aldı. Hedefler arasında füze ve İHA fırlatma alanları, komuta-kontrol merkezleri ile istihbarat, gözetleme ve keşif unsurlarının bulunduğu belirtildi. CENTCOM, gerilimin tırmanmasını istemediklerini ancak Amerikan güçlerini korumak için hazır olduklarını vurguladı.
İran Silahlı Kuvvetleri ise karşılık olarak ABD savaş gemilerini hedef aldıklarını ve 'önemli ölçüde hasar verdiklerini' iddia etti. Ayrıca ABD'nin Bender Abbas ve Keşm Adası boyunca 'sivil alanlara' hava saldırıları düzenlediğini ve bu saldırıların 'bazı bölge ülkelerinin iş birliğiyle' gerçekleştirildiğini öne sürdü.
Diplomatik Süreç
Çatışmaların yeniden başlaması, Pakistanlı yetkililerin iki ülkenin geçici bir anlaşmaya yakın olduğunu açıklamasından sadece birkaç saat sonra gerçekleşti. İslamabad'daki yetkililer, bu hafta sonu oldukça temel nitelikte bir 'ara anlaşma' sağlanabileceğini ve Tahran'ın ABD'nin teklifini değerlendirdiğini söyledi. Ancak haftalardır diplomatik ilerlemenin yakın olduğu öne sürülse de somut bir ilerleme sağlanamadı.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ateş altında Hürmüz'den çıkmayı başaran Amerikan destroyerlerinin mürettebatını övdü ve gemilerin hiçbir zarar görmediğini belirtti. Ayrıca İranlı saldırganların çok sayıda küçük bot, füze ve insansız hava aracıyla birlikte tamamen yok edildiğini savundu. Trump, saldırının İran'ın 'normal bir ülke olmadığını' gösterdiğini ve nükleer silaha sahip olmaları halinde bunu kullanmaktan çekinmeyeceklerini söyledi. Hızlı bir diplomatik adım atılmaması halinde ABD'nin gelecekte 'çok daha sert' karşılık verebileceği uyarısında bulundu.
