Kanun teklifi, Meclis Başkanvekili Celal Adan yönetiminde toplanan TBMM Genel Kurulu'nda görüşüldü. Gündem dışı konuşmalar, milletvekillerinin birer dakikalık değerlendirmeleri ve grup başkanvekillerinin açıklamalarının ardından müzakerelere geçildi. Yapılan görüşmeler sonucunda teklif kabul edildi ve Meclis aşaması tamamlandı.
Düzenleme, ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarından kendi isteğiyle ayrılan ya da başarısızlık nedeniyle kaydı silinen kişilere yeniden üniversiteye dönüş imkanı sunuyor. Öğrenci affı olarak bilinen bu düzenleme, eğitimine kaldığı yerden devam etmek isteyen binlerce kişiyi ilgilendiriyor.
ÖĞRENCİ AFFI KİMLERİ KAPSIYOR?
Kanun teklifindeki hükümlere göre, öğrenim hayatına ara vermek zorunda kalanlar için yeniden kayıt hakkı tanınıyor. Bu hak; ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerini kapsıyor. Kendi isteğiyle ilişiğini kesenler, başarısızlık sonucu kaydı silinenler ve çeşitli nedenlerle üniversiteden ayrılmak zorunda kalanlar yeni düzenlemeden yararlanabilecek.
- Ön lisans
- Lisans
- Yüksek lisans
- Doktora
TBMM'DE KABUL EDİLEN AKADEMİK DÜZENLEMELER
Öğrenci affıyla birlikte yükseköğretim sistemine ilişkin başka önemli değişiklikler de yasalaştı. Emeklilik yaş sınırını dolduran akademisyenler, Yükseköğretim Kurulunun kararıyla 75 yaşını aşmamak şartıyla emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar ikişer yıllık sözleşmelerle görev yapabilecek. Sözleşmeli öğretim üyesi sayısına bölüm, program ya da yükseköğretim kurumu bazında sınırlama getirme yetkisi ise YÖK'e veriliyor.
Türk Cumhuriyetleri ve akraba topluluklardaki üniversitelerden davet alan akademisyenler, özlük hakları saklı kalmak koşuluyla en fazla üç yıl Milli Eğitim Bakanlığı tarafından izinli sayılabilecek. Bu süre, uluslararası anlaşmalara taraf üniversiteler ve kurumlar arası protokoller dikkate alınarak beş yıla kadar uzatılabilecek.
SON SINIF ÖĞRENCİLERİNE EK SINAV HAKKI
Düzenlemeyle azami öğrenim süresi sonunda mezun olamayan son sınıf öğrencilerine önemli bir hak tanınıyor. İntörnlük eğitimi dönemi hariç, son sınıfta başarısız olunan veya alınamayan teorik ve uygulamalı tüm dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı verilecek. Başarılı olunan ancak uygulamalı eğitime veya intörnlük eğitimine başlanmamış ya da tamamlanmamış dersler için de bu eğitimlerin tamamlanması imkanı sağlanacak.
Azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencileri ise bu ek sınav hakkından yararlanamayacak. Uygulamalı eğitim ve intörnlük eğitimine ilişkin esasları belirleme yetkisi Yükseköğretim Kurulu'na verildi.
YÜKSEKÖĞRETİMDE YENİ İDARİ HÜKÜMLER
Kabul edilen kanun teklifiyle ortak araştırma merkezlerinde görev yapan öğretim elemanlarının, kendi üniversitelerindeki döner sermaye çalışmalarına sundukları katkı dikkate alınarak ek ödeme almaya devam etmeleri sağlanacak. Proje gelirleriyle edinilen dayanıklı taşınırlar koordinatör üniversitenin envanterine kaydedilecek ve ortak uygulama ile araştırma merkezinde yer alan üniversitelerin kullanımına sunulabilecek.
Proje sona erdiğinde taşınırların hangi kuruma bedelsiz devredileceğine merkezin yönetim kurulu karar verecek. Koordinatör üniversitenin değişmesi durumunda merkeze ait borçlar, alacaklar ve nakit varlıklar yeni koordinatör kuruma aktarılacak.
Kanunla kurulan devlet ve vakıf yükseköğretim kurumları, YÖK'ün onayı sonrasında eğitim-öğretim faaliyetlerine başlayabilecek. Faaliyete geçen fakülte, enstitü ve yüksekokullar gerekli görülmesi halinde Cumhurbaşkanı kararıyla; konservatuvar, meslek yüksekokulu ve araştırma merkezleri gibi akademik birimler ise YÖK kararıyla kapatılabilecek. Vakıf üniversitelerine uygulanabilecek idari tedbir ve yaptırımlar da kanuni güvenceye alındı.
TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSLERİNE YENİ YETKİLER
Yeni düzenleme, teknoloji transfer ofislerinin yetkilerini genişletiyor. Yükseköğretim kurumlarının yönetim kurulları, hizmet buluşlarından doğan hakların teknoloji transfer ofislerine devredilmesine karar verebilecek. Bu devirle birlikte üniversitenin ilgili mevzuattan kaynaklanan yetki ve sorumlulukları da ofise geçecek.
Ofis adına tescil edilen buluşlardan sağlanan gelirin üçte biri üniversitenin döner sermayesine aktarılacak. En az üçte biri buluş sahibine ödenecek, kalan kısım ise teknoloji transfer ofisinin kullanımına bırakılacak. Üniversitenin döner sermayesine aktarılan paydan hazine payı dışında kesinti yapılamayacak. Bu hükümler, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce üniversiteler adına tescil edilmiş buluşlar için de geçerli olacak.
Birden fazla yükseköğretim kurumu ortak bir teknoloji transfer ofisi kurabilecek. Ofisin yerleşkesinde veya ortağı olunan teknoloji geliştirme bölgesinde kurulacağı üniversite, başvurunun muhatabı olacak. Faaliyetlere katkı sunabilecek tüzel kişiler de sermaye koymak şartıyla ofise ortak olabilecek. Ofisler, öz kaynakları veya faaliyet gelirleriyle bilgi ve buluşların ticarileştirilmesine yatırım yapabilecek; ayrıca kamu kuruluşları ve özel sektörle ortaklık kurabilecek.
AKADEMİK SAHTECİLİĞE AĞIR YAPTIRIMLAR
Kanun, akademik sahteciliğe karşı caydırıcı cezalar içeriyor. Tez, makale, kitap veya proje gibi akademik çalışmaları ücretli ya da ücretsiz olarak başkasına hazırlatan ve bu yolla ön lisans, lisans veya lisansüstü diploma ile akademik unvan elde eden kişiler üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak. Usulsüz kazanılan diploma dereceleri ve akademik unvanlar iptal edilecek.
Başkası adına akademik çalışma hazırlayan, üreten veya aracılık eden kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Bu işi meslek haline getirenler ise 10 bin günden az, 20 bin günden fazla olmamak üzere para cezasına çarptırılacak. Başkalarına hazırlatılan çalışmaları kullanarak diploma veya akademik unvan kazananlar da aynı şekilde 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası alacak. Suç kapsamında sorumluluğu bulunan tüzel kişiler hakkında Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanacak.
RESMİ GAZETE'DE YAYIMLANDI MI?
Öğrenci affı düzenlemesi henüz Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmedi. Kanunlaşma sürecinin tamamlanabilmesi için teklifin TBMM Genel Kurulu'ndan geçmesinin ardından Cumhurbaşkanına sunulması ve son olarak Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Cumhurbaşkanının onayı ve yayım işleminin ardından düzenleme yürürlüğe girecek.
