Karabağ zaferinin ardından bölgeyi ayağa kaldırmak için harekete geçen Azerbaycan, modern evlerin yanı sıra fabrikalar da inşa ediyor. Mayın temizliğinin ardından tarımsal üretim ve zengin yeraltı kaynaklarına odaklanılacak. Azerbaycan, Türkiye ile birlikte bölgesel barışı önceliklendirirken Zengezur Koridoru ve yeni ticaret yollarıyla dengeleri değiştiriyor.
Bölgesel İşbirliği ve Türkiye ile Ortak Strateji
Türkiye Azerbaycan Dostluk ve İşbirliği ve Dayanışma Vakfı (TADİV) tarafından düzenlenen “Barışın Coğrafyası Karabağ: Güney Kafkasya'da İmar, İstikrar ve Bölgesel İşbirliği” programı kapsamında bir grup gazeteci Azerbaycan'ı ziyaret etti. 30 yıl işgal altında kalan Karabağ'ın yeniden inşa edilen şehirlerini yerinde görme fırsatı bulan gazeteciler, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Hikmet Hacıyev ile yaklaşık 3 saat süren bir bilgilendirme toplantısında bir araya geldi. Hacıyev'in açıklamaları, bölgenin Türkiye ve Azerbaycan lehine artık eski Güney Kafkasya olmaktan çıktığını gözler önüne serdi.
Hacıyev, Türkiye ile Azerbaycan'ın ortak stratejisinin bölgede güçlenmesini istemeyen büyük ülkelerin, bu kardeşliği bozmak için İran-ABD savaşı ve İsrail-Filistin sorununu kaşıdığını belirtti. Bu girişimlere karşı net bir duruş sergileyen Hacıyev, "Azerbaycan dış politikasında, iç politikasında ve devlet düşüncesinde bir numaralı konu Türkiye'dir. Türkiye söz konusu olduğunda bu bizim için bir müzakere meselesi değildir. Türkiye'nin çıkarlarına, kimden gelirse gelsin zarar verebilecek herhangi bir konu varsa Azerbaycan'ın orada ilkeli bir tutumu vardır" ifadelerini kullandı.
Filistin ve İran Konusunda Net Mesajlar
Hacıyev, Filistin ve Gazze konusunda Türkiye ne diyorsa Azerbaycan'ın da aynı şeyi söylediğini ve insani yardımdan geri kalmadıklarını anlattı. Doğu Kudüs'ün başkent olduğu bağımsız bir Filistin devletinin kurulması yaklaşımının esas olduğunu vurgulayan Hacıyev, İran konusunda ise bölgede barış arzuladıklarını, Azerbaycan üzerinden bu ülkeye başka ülkelerin saldırmasına asla izin verilemeyeceğini ve fiziki olarak da bunun mümkün olamayacağını ifade etti.
SOCAR'a Yönelik Saldırıların Amacı
Azerbaycan devlet petrol şirketi SOCAR'ın Azerbaycan ve Türkiye'nin ortak şirketi olduğunu hatırlatan Hacıyev, şirketin bugüne kadar Türkiye'ye 20 milyar dolar yatırım yaptığını ve yatırımlarına devam edeceğini belirtti. SOCAR'a yönelik iddiaların amacının Türkiye ile Azerbaycan arasını bozmak olduğunu ifade eden Hacıyev, "Bu durum bizim kalbimizi incitiyor. Propaganda yapanlar Türkiye'nin ve Azerbaycan'ın düşmanlarıdır, vatan hainidir" dedi.
Yeni Jeopolitik Gerçeklik
Hacıyev'in barış süreci ve bölgenin yeni durumuyla ilgili verdiği bilgiler, jeopolitik gerçekliğin artık farklı olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye ve Azerbaycan'ın önce enerji hatları, ardından Bakü-Tiflis-Kars demir yolu gibi ticaret yolları oluşturması ve işgal altındaki toprakların kurtarılmasının ardından oluşan yeni jeopolitik durum, iki ülkenin elini güçlendirmiş durumda. Ortak stratejik hareket ile barış süreci, savaşın ardından hızla başlayan imar faaliyetleri, Zengezur başta olmak üzere yeni yollar ve üretim merkezleri ile önem kazanıyor.
Hacıyev'in "Ermenistan kendi gelişimi için Azerbaycan ve Türkiye ile ilişkilerin ne kadar önemli olduğunu kabul etmiş durumda" sözü, yeni dönemde Ermenistan'ın Türkiye ve Azerbaycan karşıtı cepheden koparılması ile üç ülke lehine farklı bir yapının oluşacağının işaretlerini veriyor.
Made in Karabağ: Üretim Merkezleri Yükseliyor
Zengezur elbette bu stratejide önemli yer tutuyor ancak Azerbaycan'ın Türk şirketleri eliyle inşa ettiği yeni yollar ve modern konutlar, bu strateji doğrultusunda hızlı adımlar atıldığını kanıtlıyor. Özellikle Ağdam'da konut faaliyetleri hızla sürüyor. Ziyaret edilen kompleks 13 hektarlık alana yayılıyor, 60'ı konut olmak üzere toplam 66 binadan ve 1268 daireden oluşuyor. Bugüne kadar komplekse 814 aile yerleştirilmiş. Konutların inşasının ardından Karabağ'ın tüm şehirlerine 60 bin kişi taşınmış durumda. Geri dönüş süreci ve yeni konut alanlarının inşası aşamalı olarak sürüyor. Hankendi, Şuşa ve Laçin'de de modern konut yapımı hızla devam ediyor.
İşgalden yeni kurtarılan Ağdam'da üretime başlayan iş ayakkabıları ve duvar kağıdı fabrikaları, yapılaşmanın üretim merkezleri ile destekleneceğini gösteriyor. Ağdam Sanayi Kompleksi'nde iş ayakkabısı üreten Bafco şirketi, ürettiği ayakkabıları "Made in Karabağ" damgası ile ihraç etmeye başlamış. Mister Decor ise ürettiği duvar kağıtlarını Türkiye ve diğer ülkelere ihraç ediyor. Sanayi merkezinde ayrıca dev bir sigara fabrikası da üretime başlamış. Diğer yatırımlar da hızla sürüyor.
Yatırım Teşvikleri ve Ticaret Kolaylıkları
Bölgede yapılan yatırımlar için 10 yıl Kurumlar Vergisi istisnası, faizsiz kredi, kademeli olarak çalışanların gelir vergisi muafiyeti, enerji muafiyeti ve ihracata büyük destek sağlanıyor. Bölgeden Türkiye'ye yapılan ihracatta şirketler gümrük vergisi de ödemiyor.
Tarım ve Yeraltı Zenginlikleri Sırada
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Hikmet Hacıyev, bölgede 20 HES ve güneş enerjisi yatırımı yapıldığı bilgisini verirken, bundan sonraki süreçte büyük potansiyel barındıran tarımsal üretim ve çok zengin mineral ve yeraltı kaynaklarına yöneleceklerini açıkladı. Ancak öncelikle bölgenin Ermeniler'in döşediği binlerce mayından temizlenmesi gerekiyor. Azerbaycan topraklarının yüzde 13'ü şu anda mayınlı. Mayın temizleme çalışmaları ise hızla sürüyor.
