Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye ile Irak arasında Ham Petrol Taşıma Anlaşması'nın imzalandığını duyurdu. Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) ile Irak'ın Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) ve Kuzey Petrol Şirketi (NOC) arasında imzalanan anlaşma, bir yıl süreyle geçerli olacak. Bu süreçte Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın daha etkin kullanılması ve petrol akışının kesintisiz sürdürülmesi hedefleniyor.
Anlaşma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin görüşmesinden dört gün sonra geldi. Temmuz ayı boyunca hem Bağdat'ta hem Ankara'da yürütülen görüşmelerin ardından, enerji diplomasisi sonucunda imzalar atıldı.
İmza töreni Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında yapıldı. Törene Bakan Bayraktar'ın yanı sıra Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir katıldı. Anlaşmayı BOTAŞ Genel Müdürü Abdulhavahit Fidan, SOMO Genel Müdürü Ali Nizar Al-Shatri ve NOC Genel Müdürü Faisal Hammadi Ramadan imzaladı.
“Tarihi haftayı tarihi bir anlaşma ile tamamlıyoruz”
Bakan Bayraktar, törenin ardından yaptığı açıklamada “Tarihi haftayı tarihi bir anlaşma ile tamamlıyoruz” ifadelerini kullandı. Irak Başbakanı'nın Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı ziyaretinin iki ülke ilişkilerini ileri götürecek yeni projelerin konuşulduğu bir süreç başlattığını belirten Bayraktar, Türkiye Petrolleri'nin Kerkük sahalarına ortak olmasını “hakikaten tarihi ve önemli bir çalışma” olarak nitelendirdi.
Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın (ITP) 1970'lerden bu yana iki ülke arasında stratejik bir enerji koridoru olarak hizmet verdiğini söyledi. Hattın yalnızca iki ülkenin ticari ilişkilerine değil, aynı zamanda Türkiye'nin ve dünya petrol piyasalarının arz güvenliğine katkı sağladığını ifade etti.
Hürmüz krizi ve alternatif güzergâh
Bakan Bayraktar, hattın öneminin bugünlerde daha da arttığına dikkat çekerek şunları kaydetti: “Bu petrol boru hattı şimdi Hürmüz krizini yaşayan dünyada, 20 milyon varilin bir anlamda Körfez'de takılı kaldığı bir ortamda alternatif bir güzergâh oluşturmak adına fevkalade önem arz ediyor.”
Yaklaşık 50 yıldır Silopi'den Ceyhan'a inen iki hattın çalışır vaziyette tutulduğunu kaydeden Bayraktar, BOTAŞ'ın bu hattın işletmesinden, Ceyhan'daki depolama ve yükleme operasyonlarından sorumlu olduğunu hatırlattı. “İstiyoruz ki; bir buçuk milyon varil günlük kapasitesi olan hatlarımız, bundan sonra tam kapasiteyle çalışsın. Irak'tan gelecek petrolü, belki ilerleyen dönemde Kuveyt'ten ve Körfez ülkelerinden gelecek petrolü de bu güzergâh üzerinden dünya piyasalarına, Ceyhan'a taşıyalım” dedi.
750 bin varillik geçiş düzenlemesi
Bakan Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, uzun vadeli yeni anlaşmaya yönelik çalışmalar sürerken günlük 750 bin varillik kapasiteyi kapsayan geçiş düzenlemesini hayata geçirdiklerini belirtti. “Irak petrolünü Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına güvenli ve kesintisiz ulaştıran bu hat, küresel petrol piyasalarında yaşanan gelişmelerin de gösterdiği üzere bölgesel ve küresel enerji arz güvenliği açısından her zamankinden daha stratejik bir konuma sahip” ifadelerini kullandı.
Hedeflerinin, güçlü altyapıyı tam kapasiteyle değerlendirerek Irak'ın yanı sıra bölgenin enerji kaynaklarını da Ceyhan üzerinden dünya pazarlarına ulaştıran kapsamlı ve uzun vadeli bir iş birliğini hayata geçirmek olduğunu aktardı.
Rafineriler için Irak petrolü
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Irak Başbakanı Zeydi'yi kabulünde, Türkiye'deki rafinerilerin ihtiyaç duyacağı bir milyon varillik petrolün Irak tarafından sağlanması konusunun gündeme geldiğini hatırlatan Bayraktar, bunun Türkiye'nin petrol arz güvenliği açısından önemli olduğunu söyledi. Türkiye'deki rafinerilerin on yıllar önce civar ülke petrollerine göre tasarlandığını, bu nedenle Irak petrolü ve Kerkük petrolünün rafinerilerin en çok kullandığı ürünler arasında yer aldığını ifade etti.
“Şu ana kadar rafinerilerin toplam ihtiyacının sadece yüzde 10'una yakın bir kısmı Irak'tan sağlanıyor” diyen Bayraktar, çoğunluğun Hürmüz üzerinden geldiğini belirtti. Boru hatlarının tahsis edilmesiyle bu oranın artırılacağını ve neredeyse ihtiyacın tamamına yakınının karşılanabileceği bir model oluşturmayı hedeflediklerini sözlerine ekledi.
17 milyar dolarlık ticaret hacmi artacak
Bakan Bayraktar, bu hafta yapılan anlaşmaların iki ülke için de hayırlı olmasını dileyerek Türkiye Petrolleri'nin Kerkük sahalarındaki ortaklığına atıfta bulundu. Başka sahalarda da çalışmalar yapacaklarını bildiren Bayraktar, “Pazartesi'den sonra yeni bir sayfa açıyoruz. Bu yeni sayfada iki ülkenin başta enerji alanı petrol, doğal gaz, elektrik olmak üzere diğer alanlarını da geliştireceğiz ve 17 milyar dolarlık ticaret hacmini de çok daha yukarı bir noktaya götüreceğiz” ifadelerine yer verdi.
