İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), haziran ayında 47,1 seviyesine gerileyerek imalat sanayinde daralma eğiliminin sürdüğüne işaret etti. Mayıs ayında 49,8 olan endeks, yeniden 50 eşik değerinin altına inerek sektörde bozulmayı teyit etti. PMI verilerinde 50'nin altındaki seviyeler daralmayı, üstü ise büyümeyi ifade ediyor.
Üretimde Yavaşlama Yeniden Başladı
Anket katılımcıları, üretimdeki yavaşlamada Orta Doğu'daki savaşın yarattığı belirsizlik, yeni siparişlerdeki gerileme ve fiyat artışlarının etkili olduğunu bildirdi. Haziran ayında üretim yeniden düşüş kaydetti ve bu durum sektör genelinde hissedildi.
Yeni Siparişlerde Belirgin Düşüş
Toplam yeni siparişlerde haziranda belirgin bir azalma yaşandı. Özellikle mayısta artış gösteren yeni ihracat siparişlerinin yeniden düşüşe geçmesi, bu gerilemede etkili oldu. Zayıf talep koşulları, firmaların üretim kararlarını doğrudan etkileyerek daralmayı derinleştirdi.
İstihdam ve Satın Almalar Geriledi
Yeni siparişlerdeki zayıflamaya paralel olarak satın alma faaliyetleri yeniden düşüşe geçti. Firmaların istihdam azaltma eğilimini sürdürdüğü dikkat çekti. Ayrıca hem girdi hem de nihai ürün stoklarında azalış yaşandı, bu da talep zayıflığının stok birikimine yol açmadığını gösteriyor.
Enflasyonda Yavaşlama Sinyali
Girdi maliyetleri enflasyonu, kasım ayından bu yana en düşük seviyeye geriledi. Buna rağmen Orta Doğu'daki gerilim nedeniyle ham madde ve enerji maliyetlerinde yukarı yönlü baskı sürüyor. Nihai ürün fiyatları enflasyonu da yılbaşından bu yana en düşük seviyesine indi. Bu durum, enflasyonist baskıların bir miktar hafiflediğine işaret ediyor.
Sektörlerde Karışık Görünüm
İSO Sektörel PMI verilerine göre haziran ayında 10 sektörden yalnızca 2'sinde üretim artışı görüldü. Kimyasal, plastik ve kauçuk ile kara ve deniz taşıtları sektörleri yeniden büyüme bölgesine geçerken, gıda ürünleri sektöründe en belirgin yavaşlama yaşandı. Yeni siparişlerde artış gösteren tek sektör kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler oldu.
Tedarik Zincirinde Kısmi İyileşme
Tedarikçi teslimat süreleri haziran ayında uzamaya devam etti ancak artış hızı şubat ayından bu yana en düşük seviyeye geriledi. Ağaç ve kağıt ürünleri sektörü ise tedarik performansında anket tarihinin en güçlü iyileşmesini kaydetti. Bu, tedarik zincirinde kısmi bir iyileşme sinyali olarak değerlendiriliyor.
Zayıflamanın Nedeni Jeopolitik
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, imalat sektöründeki zayıflamanın temel nedeninin Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler olduğunu vurguladı. Harker, "Yeni siparişlerdeki zayıf seyir üretimi yeniden aşağı çekti. Jeopolitik gelişmelerin seyrine bağlı olarak önümüzdeki dönemde toparlanma ihtimali bulunuyor" değerlendirmesinde bulundu. Bu açıklama, sektördeki daralmanın geçici olabileceğine dair bir umut ışığı olarak görülüyor.
