TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen torba teklifle nükleer enerji santrali yatırımlarına kapsamlı vergi teşvikleri getiriliyor. Düzenleme, damga vergisi muafiyeti, KDV istisnası ve KDV iadesini içeriyor. Bu adım, yatırım maliyetlerini düşürmeyi ve Türkiye'ye yeni yatırımcı çekmeyi hedefliyor.
Damga vergisinden istisna
Kabul edilen düzenlemeye göre, nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak üzere önlisans veya lisans alan tüzel kişilerin taraf olduğu ve nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna tutulacak. Düzenleme, yalnızca yatırımcı şirketlerin kendi işlemlerini değil, nükleer enerji santrali yatırımı kapsamında kamu kurumları ile özel hukuk tüzel kişileri arasında düzenlenen belgeleri de kapsayacak. Bu kapsamda yatırım sürecine ilişkin mal ve hizmet alımları, yatırım kredisi işlemleri ve yatırımın gerçekleştirilmesine yönelik düzenlenen diğer kağıtlar damga vergisi ödenmeden düzenlenebilecek.
KDV yatırımcıya iade edilecek
Bir diğer düzenlemeyle, 31 Aralık 2045 tarihine kadar uygulanmak üzere katma değer vergisi iadesi yapılacak. Buna göre, nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi amacıyla önlisans veya lisans alan mükelleflerin yatırım teşvik belgesi kapsamındaki nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin inşaat işleri nedeniyle yüklendikleri ve indirim yoluyla telafi edemedikleri katma değer vergisi yatırımcıya iade edilecek. İade uygulaması, takvim yılının altışar aylık dönemleri itibarıyla indirim yoluyla giderilemeyen KDV'yi kapsayacak. Mükellefler, söz konusu dönemleri izleyen bir yıl içinde başvuruda bulunmaları halinde bu vergileri geri alabilecek.
Makine ve teçhizat teslimleri
Yatırım teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek nükleer enerji santrali yatırımlarında kullanılacak makine ve teçhizat teslimleri de KDV'den istisna tutulacak. Bu teslimler nedeniyle satıcıların yüklendiği ancak indirim yoluyla telafi edemediği katma değer vergisi de talep edilmesi halinde iade edilecek. Böylece hem yatırımcıların yatırım maliyetlerinin azaltılması hem de yatırım sürecinde kullanılacak makine ve ekipmanların vergi yükünün hafifletilmesi hedefleniyor.
Tamamlanmazsa geri alınacak
Yatırımın tamamlanmaması halinde uygulanacak yaptırımlar da düzenlendi. Buna göre, düzenleme kapsamında zamanında alınmayan veya yatırımcıya iade edilen vergiler, vergi cezası uygulanarak gecikme faiziyle birlikte tahsil edilecek.
Cumhurbaşkanı uzatabilecek
Cumhurbaşkanına KDV teşviklerinin uygulanma süresini 31 Aralık 2050 tarihine kadar uzatma yetkisi verildi. Nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi amacıyla önlisans veya lisans alan kurumların yatırım kapsamında gerçekleştirdikleri borçlanmalarda, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun örtülü sermayeye ilişkin 12'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan yüzde 50 oranı, 31 Aralık 2045 tarihine kadar yüzde 25 olarak uygulanacak. Düzenleme, uzun yatırım süresi ve yüksek finansman ihtiyacı bulunan nükleer enerji santrali projelerinde yatırımcıların finansman yükünün azaltılmasını amaçlarken Cumhurbaşkanına da bu uygulamanın süresini beş yıla kadar uzatma yetkisi verildi.
Ülkemize yatırımcı getirmemiz lazım
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Zafer Demircan, Türkiye'nin enerji arz ve güvenliği için 2050'ye kadar 20 bin megavatlık nükleer güce ulaşması gerektiğini belirterek, vergi teşviğinin gerekçesini "Yurt dışında yatırımcı ve finans getirmemiz lazım. Değişik ülkelerle müzakere halindeyiz" sözleriyle açıkladı. Demircan, küçük ve orta ölçekli nükleer reaktörler çağı başladığını belirterek şöyle devam etti: "Nükleer teknoloji üretebilen 'Vendor country' dediğimiz ülkelere sürekli gidip gelip bu konudaki yatırımların Türkiye'ye taşınması kapsamında çaba gösteriyoruz. Bunun dışında, yine 'SMR' dediğimiz yeni model küçük ve orta ölçekli nükleer reaktörlerin de çağı başladı, bunlarla ilgili de teknoloji firmalarıyla görüşüyoruz. Yaşanan gelişmeler eğer bir ülke baz yük konusunda kendini garantiye almıyor ise belki bir beş sene sonra, on sene sonra artık bu ülkenin ekonomisinin büyümesinin mümkün olmadığını gösteriyor."
