ABD ile İran arasında gerilimin azalmasına yönelik diplomatik adımlar hız kazanırken, İran'ın yıllardır yaptırımlar nedeniyle erişemediği milyarlarca dolarlık varlığının bir bölümünün serbest bırakılabileceği iddiası uluslararası gündemin en önemli başlıklarından biri haline geldi. The Wall Street Journal'ın (WSJ) konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD ve Katar yönetimleri, İran'ın yurtdışında dondurulmuş fonlarının 'insani yardım harcamaları' kapsamında kullanılabilmesine yönelik bir plan üzerinde çalışıyor.
İlk Adım 6 Milyar Dolar
Henüz nihai hale gelmeyen planın ilk aşamasında, Katar'da tutulan 6 milyar dolarlık İran fonunun kullanıma açılması hedefleniyor. Uzun vadede ise yaptırımlar nedeniyle dünyanın çeşitli ülkelerinde bloke edilen ve yaklaşık 100 milyar dolar olduğu tahmin edilen İran varlıklarının belirli bir bölümüne erişimin sağlanması gündemde bulunuyor. Fonların büyük bölümünün, İran'ın yaptırımlar nedeniyle tahsil edemediği petrol gelirlerinden oluştuğu belirtiliyor.
Sadece İnsani Amaçlı
Plan kapsamında Katar'ın, İran Merkez Bankası tarafından sipariş edilen gıda, ilaç ve diğer temel insani ihtiyaç ürünlerinin satın alınmasına aracılık etmesi öngörülüyor. Böylece para doğrudan İran ekonomisine aktarılmak yerine, uluslararası denetim altında sadece insani amaçlı harcamalarda kullanılabilecek. Kaynaklar, mekanizmanın hem ABD yaptırımlarını ihlal etmeyecek hem de İran halkının temel ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sağlayacak şekilde tasarlandığını ifade ediyor.
Hürmüz Tam Kapasite
Habere göre, planın zamanlaması da dikkat çekiyor. ABD ile İran arasında çatışmaların sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası ticarete tam kapasiteyle açılmasına yönelik mutabakatın ardından diplomatik temasların hız kazandığı belirtiliyor. Washington yönetiminin, önümüzdeki iki ay boyunca İran ile yürütmeyi planladığı müzakerelerde bu öneriyi masaya getirmesi bekleniyor. Dondurulmuş varlıkların kontrollü şekilde kullanıma açılması, taraflar arasında güven artırıcı bir adım olarak değerlendiriliyor.
