Bir kişi vefat ettiğinde borçları ve mal varlıkları mirasçılarına geçer. Ancak bazı durumlarda ölen kişiden kalan borçlar, mal varlığından daha fazla olabilir. Bu durumda mirasçılar, borçtan kurtulmak için mirası reddetme hakkına sahiptir. Peki, reddi miras yapanlar dul ve yetim aylığı alabilir mi? Emekli ikramiyesi veya kıdem tazminatı gibi hakları ne olur? İşte merak edilen soruların yanıtları.
Reddi Miras Süreci Nasıl İşler?
Mirası reddetmek için üç ay içinde, mirasın bulunduğu yerin sulh mahkemesine başvuru yapılması gerekir. Yasal mirasçılar için bu süre, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren başlar. Vasiyetname ile mirasçı atanmış kişiler için ise üç aylık süre, durumun kendilerine resmen bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
Yargıtay içtihatlarına göre, ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş kabul edilir. Bu durum zımni ret olarak adlandırılır ve mirasçıların reddi miras için dava açmasına gerek kalmaz.
Dul ve Yetim Aylığı Reddi Mirastan Etkilenmez
Mirası reddeden kişinin, ölen kişiden kaynaklı sosyal güvenlik hakları ortadan kalkmaz. Borçları mal varlığından çok olduğu için reddi miras yapan dul eş ve hak sahibi çocuklar, dul ve yetim aylığı bağlatabilir. Mirası reddetmek, ölüm aylığı hakkına engel teşkil etmez.
Bu noktada akla gelen bir diğer soru ise alacaklıların ölen kişinin borcunu tahsil etmek için eş ve çocuklara bağlanan ölüm aylığına haciz koyup koyamayacağıdır. Hayır, koyamazlar. Reddi miras yapmış kişilerin dul ve yetim aylıklarına, ölen kişinin borcundan dolayı hiçbir şekilde haciz konulamaz.
Emekli İkramiyesi ve Kıdem Tazminatı Durumu
Reddi miras yapanların emekli ikramiyesi alma hakkı duruma göre değişmektedir. Emekli Sandığı Kanunu'nun 89'uncu maddesinin 7'nci fıkrasına göre, emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmadan ölen iştirakçiler için hesaplanan emekli ikramiyesinin tamamı, ölüm aylığına hak kazanan dul ve yetimlere hisseleri oranında ödenir. Bu bir miras değil, sosyal güvenlik hakkıdır. Mirası reddetmiş olsa bile ölen kişiden dolayı dul ve yetim aylığı alma hakkı bulunanlar emekli ikramiyesini alır. Alacaklılar bu emekli ikramiyesine haciz koyamaz.
Ancak aynı maddenin 10'uncu fıkrasına göre, miras bırakan memur emeklilik dilekçesi vermiş ancak ikramiye ödenmeden önce vefat etmişse, hesaplanan ikramiye artık sosyal güvenlik hakkı olmaktan çıkıp miras kabul edilir. Bu durumda ikramiye terekeye dahil edilerek alacaklılar arasında bölüştürülür. Reddi miras yapmış kişiler terekeye dahil edilen emekli ikramiyesini alamaz.
İş Kanunu'na tabi çalışanların ölümü halinde kıdem tazminatı sosyal güvenlik hakkı değil, miras kabul edildiği için terekeye dahil edilir. Borçları mal varlığından çok olan kişiden kalan tereke üzerinde alacaklılar söz sahibi olduğundan, reddi miras yapmış kişiler terekeye dahil edilen kıdem tazminatı üzerinde hak iddia edemez.
