Yurtdışında bulunan varlıklarını Türkiye'ye getirmek isteyenler için 'Varlık Barışı' düzenlemesinin detayları Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan tebliğe göre, varlıkların 31 Temmuz 2027'ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirilmesi gerekiyor. Bildirimler, yetkili kılınmış vekiller veya kanuni temsilciler tarafından da yapılabilecek.
Kimler Yararlanacak?
Düzenleme hem yurtiçi hem de yurtdışını kapsıyor. Para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarına sahip gerçek ve tüzel kişiler yararlanabilecek. Ayrıca gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayan kişiler de Türkiye'deki kayıtsız varlıklarını bildirebilecek.
Şirketler ve Ortaklar İçin Özel Hükümler
Belirli şartlar altında şirketlerin kanuni temsilcileri, ortakları veya vekilleri adına bulunan varlıklar şirket adına bildirilebilecek. 4 Haziran 2026 tarihinden önce düzenlenmiş bir vekâlet veya temsil sözleşmesine dayanılarak yönetilen yurtdışındaki varlıklar da şirket adına bildirime konu olabilecek. Yurtdışındaki şirketler tarafından tasarruf edilen bazı varlıklar gerçek kişi adına kaydedilebilecek.
Taşınmazlar Kapsam Dışı
Taşınmazlar doğrudan kapsamda değil. Ancak yurtdışında bulunan taşınmaz, 31 Temmuz 2027'ye kadar satılıp varlığa dönüştürülürse düzenleme kapsamına giriyor.
Vergi Oranları ve İndirimler
Varlığını Türkiye'ye getirenler, yüzde 5 vergiyi peşin ödeyecek. Bildirim sırasında belge ibraz edilmeyecek. Varlıklar TL yatırım araçlarında tutulursa vergi oranı düşüyor: En az bir yıl tutanlar yüzde 4, iki yıl tutanlar yüzde 3, üç yıl tutanlar yüzde 2, dört yıl tutanlar yüzde 1, beş yıl tutanlar yüzde 0 vergi ödeyecek. 1 Ocak 2027'den itibaren yapılacak bildirimlerde bu oranlara yarım puan ilave edilecek.
Taahhüt ve Cezai Şartlar
İndirimli vergi oranlarından yararlanacaklar, banka veya aracı kuruma bildirim yaparken taahhütname vermek zorunda. Taahhüt şartlarına uyulmazsa, zamanında alınmayan vergi gecikme faiziyle birlikte kesilecek, ancak vergi ziyaı cezası uygulanmayacak.
Varlıkların Getirilme Süresi
Yurtdışındaki varlıklar, bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Türkiye'ye getirilip banka veya aracı kurum hesaplarına transfer edilmeli. Transfer edilen varlığın 10 gün içinde taahhüt edilen yatırım aracına dönüştürülmesi gerekiyor. Fiziki olarak getirilen varlıklar için Gümrük İdaresi'nden belge ibraz edilecek.
Değerleme Esasları
Bildirime konu varlıkların değeri, bildirim tarihi esas alınarak belirlenecek. Türk lirası nominal değeriyle, altın rayiç bedeliyle, döviz ise TCMB döviz alış kuru üzerinden değerlenecek. Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarında borsa rayici dikkate alınacak.
Vergi Tahsilatı
Vergi, banka ve aracı kurumlar aracılığıyla peşin tahsil edilecek. Bu kurumlar, bildirimi izleyen ayın 15'inci günü akşamına kadar vergi dairesine beyanda bulunacak ve vergiyi ödeyecek.
İnceleme Güvencesi
Bildirime konu varlıklar nedeniyle vergi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacak. Ancak bu güvenceden yararlanmak için kanunda öngörülen şartların eksiksiz yerine getirilmesi gerekiyor.
Örneklerle Varlık Barışı
Örnek 1: Yurtdışında bulunan 10 milyon TL karşılığı dövizini getirip en az iki yıl vadeli hesapta tutacağını taahhüt eden kişi, yüzde 3 vergi oranıyla 300 bin TL ödeyecek.
Örnek 2: Bir şirket, 25 milyon TL varlığını en az beş yıl vadeli mevduatta değerlendireceğini taahhüt ederse hiç vergi ödemeyecek.
Örnek 3: Gerçek kişi, 8 milyon TL varlığı için 5 Şubat 2027'de bildirim yapıp en az bir yıl kira sertifikalarında tutacağını taahhüt ederse, 1 Ocak 2027 sonrası yarım puan ilavesiyle yüzde 4.5 vergi ödeyecek.
