TBMM Genel Kurulu, salı günü başlayacak haftalık mesaisinde suça sürüklenen çocuklara ilişkin kapsamlı bir kanun teklifini ele alacak. 'Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi', kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indirimi uygulanmamasına olanak tanıyan düzenlemeler içeriyor.
Yaş indirimi ve ceza rejimi
Teklifin en dikkat çekici maddesi, suç işlediği sırada 15 yaşında olan ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklar için getirilen ceza düzenlemesi. Bu durumdaki çocuklara, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar bakımından 19 yıldan 27 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Ayrıca kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklara yaş indirimi uygulanmaması hususunda hakime takdir yetkisi tanınıyor.
Benzer bir takdir yetkisi 12-15 yaş grubu için de öngörülüyor. Bu yaş aralığındaki çocuklara, bir üst grubun ceza rejiminin uygulanabilmesi hakimin değerlendirmesine bırakılıyor. Böylece ağır suçlarda çocuk yaşı nedeniyle cezanın önemli ölçüde azalmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ateşli silah muhafazasına hapis cezası
Teklif ayrıca ateşli silahların çocukların eline geçmesini önlemeye yönelik düzenlemeler içeriyor. Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi suretiyle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.
Adli süreçteki çocuk kavramı ve yönlendirme tedbirleri
Düzenlemeyle çocuk koruma mevzuatındaki dil de değişiyor. Mevcut Çocuk Koruma Kanunu'nda yer alan 'suça sürüklenen çocuk' ifadesi, 'adli süreçteki çocuk' olarak yeniden tanımlanıyor. Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.
Çocuk Koruma Kanunu'na eklenen yeni maddeyle, ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde 'yönlendirme tedbirleri' belirleniyor. Bu tedbirlerin, çocukların yeniden suça yönelmesini engellemesi ve topluma kazandırılmasını amaçladığı ifade ediliyor.
Sosyal inceleme zorunluluğu
Kanun teklifinde sosyal inceleme uygulamasına da ayrıntılı olarak yer veriliyor. Yapılacak değişiklikle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getiriliyor. 15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında ise Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından sosyal inceleme yaptırılmaması halinde, bu durumun gerekçesinin iddianamede veya kararda gösterilmesi gerekecek.
Çerçeve yasa bekleniyor
Bu hafta aynı zamanda 'Terörsüz Türkiye' süreci kapsamında hazırlıkları süren çerçeve yasanın da TBMM'ye gelmesi bekleniyor. Teklifin önce TBMM Başkanlığı'na sunulması, ardından ilgili komisyonda görüşülmesi ve nihayet Genel Kurul'da yasalaşması öngörülüyor. Çerçeve yasanın, terörle mücadelede toplumsal uzlaşıyı güçlendirmesi ve sürece ilişkin hukuki zemin oluşturması amaçlanıyor.
Komisyon gündemleri ve parti toplantıları
Genel Kurul ve komisyon çalışmalarının yanı sıra, salı ve çarşamba günleri Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları yapılacak. Partilerin grup başkan vekilleri, gündemdeki konulara ilişkin basın toplantıları düzenleyecek.
Kahramanmaraş ve Şanlıurfa'daki Okul Olaylarını Araştırma Komisyonu ise salı günü önemli bir toplantı gerçekleştirecek. Komisyon, Kamu Denetçiliği Kurumu, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu yetkililerini dinleyecek. Bu görüşmelerde okul olaylarının önlenmesine ilişkin kurumların çalışmaları ve önerilerinin ele alınması bekleniyor.
TBMM'nin bu haftaki yoğun gündemi, çocuk adalet sisteminden terörle mücadeleye, okul güvenliğinden siyasi partilerin değerlendirmelerine kadar geniş bir yelpazede önemli başlıkları içeriyor. Kanun teklifinin yasalaşması halinde çocuklara yönelik ceza infaz politikalarında köklü değişiklikler yaşanacağı değerlendiriliyor.
