Türkiye, Üç Kıtada Barış ve İstikrarın Teminatı Olarak Görev Yapıyor
Türkiye, son yıllarda savunma diplomasisini ve uluslararası güvenlik rolünü güçlendirerek yalnızca kendi sınırları değil, geniş bir coğrafyanın istikrarına katkı sunan kilit bir aktör haline geldi. Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), NATO misyonlarından Birleşmiş Milletler görevlerine, ikili askeri iş birliği anlaşmalarından deniz aşırı üs yapılanmalarına kadar uzanan geniş bir yelpazede aktif görev üstleniyor.
Doğu Akdeniz'de Stratejik Denge ve KKTC'nin Önemi
Türkiye'nin en köklü ve sürekli askeri varlık gösterdiği ülke olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) öne çıkıyor. Türkiye, 1974 Barış Harekâtı sonrasında barışın korunması için KKTC'de askeri varlık bulunduruyor. Ada'daki TSK unsurları, yalnızca Kıbrıs Türk halkının güvenliğini değil, aynı zamanda Doğu Akdeniz'deki güç dengesini de doğrudan etkiliyor. Doğu Akdeniz'de enerji rekabeti, deniz yetki alanları ve bölgesel güvenlik başlıkları düşünüldüğünde KKTC, Türkiye'nin 'Mavi Vatan' stratejisinin merkezinde yer alıyor. Adada 30-40 bin arasında Türk askeri görev yaparak bölgede caydırıcılık ve istikrar unsuru olarak değerlendiriliyor.
Libya'da Akdeniz Güvenlik Mimarisi
2019'da Türkiye ile Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanan Güvenlik ve Askerî İş Birliği Anlaşması'nın neticesinde Libya büyük bir uçurumun kıyısından döndü. Türkiye, resmi çağrı üzerine Libya'da askerî danışmanlık, eğitim ve teknik destek sağladı. TSK'nın Libya'daki varlığı Kuzey Afrika'da istikrar ve siyasi sürece katkısı, meşru siyasi otoriteye ve Akdeniz'de güvenliğe desteği bölgede daha büyük krizlerin çıkmasını önledi. Mehmetçik, Libya'da ağırlıklı olarak eğitim, planlama ve koordinasyon görevinde bulunuyor. Son olarak Aralık 2025'te TBMM'de yapılan oturumda Libya'daki Türk askerlerinin görev süresi iki yıl daha uzatıldı.
Suriye ve Irak'ta Terörle Mücadele
Türkiye, Fırat Kalkanı (2016), Zeytin Dalı (2018), Barış Pınarı (2019), Bahar Kalkanı (2020) harekâtlarıyla geniş bir alanı terör unsurlarından temizledi. Bu operasyonlarla Türkiye; Cerablus-El Bab hattı, Afrin ve Tel Abyad-Resulayn bölgelerinde terör koridorunu parçaladı ve güvenli bölge oluşturdu. Mehmetçiğin bu bölgelerdeki mevcudiyeti Türkiye'nin sınırlarında terör unsurlarını bertaraf ederek hem bölge halklarının hem Türkiye'nin güvenliğine katkı sunuyor. Öte yandan, İdlib'de konuşlu birlikler de sahadaki ateşkes dengesini koruyor.
Türkiye, Irak'ın kuzeyinde Irak makamlarıyla koordine şekilde terör örgütü PKK'ya karşı operasyonlarla önemli başarı elde etti. Pençe serisi operasyonlar bugün terörün bitme noktasına gelmesinde mihenk taşı oldu. Ankara'nın, sınır hattında güvenliği kalıcı olarak sağlamak ve Türkiye içine sızmayı engellemek maksadıyla gerçekleştirdiği Pençe, Pençe-Kaplan, Pençe-Kilit ile Hakurk, Avaşin-Basyan, Zap ve Metina bölgelerinde kalıcı üs bölgeleri oluşturuldu.
Körfez, Azerbaycan ve Balkanlar'daki Varlık
Türkiye'nin Körfez'deki en büyük askeri konuşlanması, 2014'te imzalanan anlaşma çerçevesinde Katar'da bulunuyor. Doha'daki Türk üssü, iki ülke arasında ortak tatbikat ve eğitim faaliyetlerine ev sahipliği yapıyor. Katar'da 3 binden fazla Türk askerinin bulunduğu kaydediliyor.
"Tek millet; iki devlet" anlayışıyla hareket eden Türkiye ve Azerbaycan'ın Silahlı Kuvvetleri de kader birliği yapmış iki ordu olarak nitelendiriliyor. Azerbaycan'ın 2020'deki Karabağ Zaferi sonrası iki ülke arasındaki askeri iş birliği daha da derinleşti. Türkiye ile Azerbaycan ilişkilerini 2024 yılında iki ülke Cumhurbaşkanı tarafından imzalanan Şuşa Beyannamesi ile müttefiklik düzeyine çıkardı.
Türkiye, geçmişten gelen köklü bağları bulunan Balkan halkları için güvenilen güç olarak biliniyor. Mehmetçik, Kosova'da güvenliği sağlamakla görevli NATO önderliğinde çok uluslu bir barış gücü olan KFOR bünyesinde görev yapıyor. Türkiye 2025 yılı Ekim ayında KFOR komutasını 2'nci kez üstlendi. Türkiye ayrıca Bosna-Hersek'teki EUFOR/ALTHEA misyonuna katkı sunarak bölgesel istikrara destek veriyor.
Somali'de Denizaşırı Kuvvet ve BM Misyonları
Türkiye, Somali güvenlik güçlerinin kapasite inşasında kilit rol oynuyor. TSK, Somali'nin barış ve istikrarı için TURKSOM Askeri Eğitim Üssü'nde 2017'den beri Somalili askerlere yönelik eğitim faaliyetleri yürütüyor. Bu üs Türkiye'nin deniz aşırı en büyük askeri eğitim tesisi olarak biliniyor. Mogadişu'da bugüne kadar terörle mücadele başta olmak üzere ülkede birlik ve istikrara katkı maksadıyla binlerce Somalili askere eğitim verildi.
Türkiye, Birleşmiş Milletler şemsiyesi altındaki barışı koruma operasyonlarında da yer alıyor. Türkiye 7 barışı koruma operasyonuna personel sağladı. Afrika'daki çeşitli BM misyonlarına askeri gözlemci ve personel desteği veriliyor. UNIFIL (Lübnan), UNMISS (Güney Sudan), UNISFA (Sudan), MONUSCO (Kongo Demokratik Cumhuriyeti), UNTMIS (Somali), MINUSCA (Orta Afrika Cumhuriyeti), UNMIK (Kosova) gibi misyonlarda Türkiye aktif katılım sağlıyor.
NATO'da Kilit Ülke Konumu
Türkiye, NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahip ülkesi olarak ittifakın operasyonlarında aktif rol alıyor. Türkiye, NATO'nun Irak Misyonu'na personel katkısı sağlıyor. Baltık hava polisliği ve Karadeniz güvenliği gibi alanlarda aktif katılım sürüyor. Türkiye NATO tatbikatlarında operasyonel gücüyle önemli bir aktör olarak yer alıyor. NATO Liderler zirvesine bu yıl Ankara ev sahipliği yapacak.
Türkiye, askeri gücünü diplomasiyle birleştirerek Balkanlar'dan Afrika'ya, Körfez'den Orta Asya'ya uzanan geniş bir coğrafyada barışın, caydırıcılığın ve istikrarın teminatı olarak görev yapmaya devam ediyor.
