Garanti BBVA ve TURMEPA Deniz Çayırlarını Koruyor: Mavi Nefes Projesi'nden Önemli Sonuçlar
Garanti BBVA ve DenizTemiz Derneği/ TURMEPA, 1 Mart Dünya Deniz Çayırları Günü'nde Mavi Nefes Projesi kapsamında gerçekleştirdikleri çalışmaları ve ulaştıkları somut sonuçları kamuoyuyla paylaştı. Proje, denizlerin oksijen üretimi, karbon tutumu ve biyolojik çeşitlilik açısından kritik rol oynayan deniz çayırlarının korunmasını hedefliyor.
Göcek'te 14 Bin Deniz Çayırı Fidesi Ekilerek Koruma Altına Alındı
Proje kapsamında Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi'nde yürütülen çalışmalarla bugüne kadar ekilen deniz çayırı fidesi sayısı 14 bine ulaştı. Ekilen alanlarda canlılık oranı yüzde 70'in üzerinde seyrediyor. 2025 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yapılan çalışmalar kapsamında, bu alanlar işaret şamandıralarıyla "oksijen üretim noktası" olarak koruma altına alındı. Bu bölgeler, denizlerin doğal karbon yutakları ve oksijen kaynakları olarak önemli bir işlev görüyor.
Marmara Denizi'nde Müsilaja Karşı Yenilikçi Çözümler
Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme Projesi kapsamında, Marmara Denizi'nin ekolojik açıdan hassas bölgelerinden biri olan Prens Adaları çevresinde müsilajın etkilerini azaltmaya yönelik saha çalışmaları başlatıldı. Projede geliştirilen ve Venturi sistemiyle çalışan yenilikçi temizleme cihazı test ediliyor; bu cihaz, hava basıncı kullanarak müsilajın mercanlar, algler ve deniz çayırları gibi hassas canlılara zarar vermeden uzaklaştırılmasını sağlıyor. Bu sayede Marmara Denizi'nin ekolojik dayanıklılığını artırmaya yönelik bilim temelli çözümler üretilmesi amaçlanıyor.
Deniz Çayırlarının Ekosistemdeki Hayati Rolü
Deniz çayırları yalnızca oksijen üretmekle kalmıyor; aynı zamanda atmosferdeki karbonu tutarak iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir rol oynuyor. Bir kilometrekare deniz çayırı, ortalama 1.000 insanın yıllık oksijen ihtiyacını karşılıyor. Ayrıca:
- Balıklar ve pek çok deniz canlısı için yaşam ve üreme alanı oluşturuyor.
- Dalga enerjisini azaltarak kıyı erozyonunu önlüyor.
- Sediment tabakalarında geçmiş yüzyılların izlerini saklayarak ekosistemin hafızasını oluşturuyor.
Göcek'te 2.000 Yıllık Deniz Çayırı Keşfedildi
Mavi Nefes Projesi kapsamında Göcek'te gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar, Türkiye deniz araştırmaları açısından önemli bir kilometre taşı oldu. Geçtiğimiz yıl Kızılada açıklarında tespit edilen bir deniz çayırının yaklaşık 2.000 yaşında olduğu belirlendi. Bu veri, Türkiye deniz araştırmaları tarihinde bir ilk olarak kayda geçti ve bölgede yürütülen tüm deniz çayırı ekim çalışmalarının geleceğini etkileyecek önemli bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Liderlerden Açıklamalar: Gelecek İçin Kritik Önem
Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, yaptığı değerlendirmede şunları söyledi: "Deniz çayırları, denizlerin ve gezegenimizin geleceği için kritik öneme sahip doğal varlıklar. Mavi Nefes Projesi ile 2021'den bu yana bilimin rehberliğinde attığımız adımlarla denizlerimizin yalnızca yüzeyini değil, deniz altı yaşamını da korumayı hedefliyoruz. Göcek'te 14 bine ulaşan deniz çayırı ekimi, uzun vadeli ve kalıcı etki yaratma kararlılığımızın yansıması. Şimdi önümüze yeni bir hedef daha koyduk ve 20 bin deniz çayırına ulaşmak istiyoruz."
TURMEPA Yönetim Kurulu Başkanı Şadan Kaptanoğlu ise şu ifadeleri kullandı: "Deniz çayırları, iklim krizine karşı en güçlü doğal müttefiklerimizden biri olan hassas habitatlardır. Mavi Nefes Projesi ile bilimsel veriler ışığında yürüttüğümüz koruma ve restorasyon çalışmaları sayesinde gelecek nesillere sağlıklı ve dirençli denizler bırakmayı amaçlıyoruz. Bakanlıklar, kamu kurumları ve tüm paydaşlarımızla katılımcı bir anlayışla sahada birlikte çalışıyoruz."
Projenin Kapsamı ve Hedefleri
2021 yılında Marmara Denizi'ndeki müsilaj krizine yanıt olarak başlatılan Mavi Nefes Projesi, yalnızca temizlik değil, deniz altı yaşamını onaran bilim temelli ve uzun vadeli çözümler üretmeyi hedefliyor. Bugüne kadar Marmara'dan Göcek'e, Saros Körfezi'nden Van Gölü'ne uzanan proje, şu çalışmaları kapsıyor:
- Denizlerde atıkların toplanması.
- Bilimsel araştırmalar ve biyoçeşitlilik haritalaması.
- Eğitim programları ve yerel toplulukların dahil edilmesi.
Proje, deniz ekosistemine kalıcı fayda sağlamayı sürdürerek sürdürülebilir bir gelecek için önemli adımlar atıyor.
