İstanbul'da Vale Krizi: Her 5 Valeden 2'si Gerçek Vale Değil!
İstanbul'da otopark sorunu giderek derinleşirken, vale hizmetlerinde yaşanan kriz sürücüleri zor durumda bırakıyor. Özellikle kalabalık semtlerde saatlik vale ücretleri 750 liraya dayanırken, günlük tarifeler bin ila 2 bin 400 TL arasında değişiyor. Ancak sürücüler sadece fahiş fiyatlarla değil, trafikte yol kesen, kaldırım işgal eden ve kayıt dışı çalışan valelerle de mücadele ediyor.
Değnekçi Sorunu ve Kayıt Dışılık
Tüm Vale İşletmecileri ve Çalışanları Derneği Başkanı Mustafa Nohut, yaptığı açıklamada İstanbul'da 45 bin valenin hizmet verdiğini belirterek, "Her 5 valeden 2'si aslında vale değil, değnekçi" dedi. Nohut, vale adı altında hizmet veren bu kişilerin Mesleki Kimlik Kartı olmadığını ve Vale Yönetmeliği'ne aykırı şekilde kayıt dışı çalıştıklarını vurguladı.
Kayıt dışı istihdam ve fahiş ücretlere karşı denetimin şart olduğunu ifade eden Nohut, "Büyükşehirlerde valiliklerin kaymakamlıklar bünyesinde komisyonlar oluşturarak her ilçede vale hizmeti veren işletmelerin denetlenmesi gerekiyor" çağrısında bulundu.
Fahiş Ücretler ve Trafik Sorunları
6 milyon aracın trafiğe çıktığı İstanbul'da sürücüler, otopark bulamadıklarında ya aracını kilometrelerce uzağa bırakıyor ya da vale hizmeti almak zorunda kalıyor. Nişantaşı, Bebek, Yeniköy ve Kadıköy gibi semtlerde saatlik vale ücretleri 750 liraya ulaşmış durumda. Gün boyu tarifeler ise semte göre bin ila bin 500 TL arasında değişiklik gösteriyor.
Sürücüler ayrıca şu sorunlarla karşı karşıya kalıyor:
- Yol ortasında müşteri karşılayarak trafiğe neden olan valeler,
- Devletin ücretsiz yolundan zorla para talep eden kişiler,
- Yolları ve kaldırımları kanunsuzca işgal eden işletmeler.
Özellikle boğaz çevresindeki pek çok işletme, kanunsuzca yola ve kaldırıma duba koyarak alan işgal ediyor ve park edilmesi yasak yerlere araç park ederek trafiği olumsuz etkiliyor.
Vale Ücretlerinde Serbest Piyasa ve Standart Eksikliği
Geçen yıl İstanbul'un 3 bölgeye ayrılarak tavan vale fiyatlarının belirlendiğini hatırlatan Nohut, bu yıl liste güncellenmediği için yeni fiyatların belirlenmediğini ancak vale ücretlerini artırmak zorunda kaldıklarını ifade etti. Tarife artışlarının vale giderlerine bağlı hesaplandığını belirten Nohut, yüzde 100'e varan zamları doğru bulmadığını savundu.
"Vale hizmet tarifelerinde üst sınır olmalı, standart getirilmeli" diyen Nohut, sektördeki düzensizliğin ancak bu şekilde çözülebileceğine dikkat çekti. İstanbul'da yaşanan bu kriz, hem sürücülerin hem de sektör çalışanlarının mağduriyetine neden olurken, acil denetim ve düzenleme ihtiyacını bir kez daha gözler önüne serdi.
