10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Başarıyla Tamamlandı
Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda gerçekleştirilen 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi, 37 günün ardından sona erdi. Bilim ekibi, zorlu hava koşullarında 15 ayrı araştırma projesini tamamlayarak Türkiye'ye döndü.
Zorlu 60 Saatlik Yolculuk ve Çalışmalar
Ekip, 26 Ocak'ta İstanbul Havalimanı'ndan hareket ederek Brezilya ve Şili üzerinden 60 saati aşkın süren yolculukla Antarktika'ya ulaştı. Farklı üniversite ve kurumlardan 17 araştırmacının katıldığı seferde, yer bilimlerinden buzul gözlemlerine, yakın uzay araştırmalarından sucul ekosistem çalışmalarına kadar geniş bir yelpazede projeler yürütüldü. Elde edilen verilerin uluslararası bilim dünyası ile paylaşılması hedefleniyor.
Horseshoe Adası'nda Önemli Çalışmalar
Bilim heyeti, Horseshoe Adası'nda çalışmalarını tamamladıktan sonra Dismal Adası'nda Türkiye'nin sınırları dışında kurulan ilk istasyonlarından biri olan sabit Küresel Konumlama Uydu Sistemi (GNSS) istasyonunda bakım ve veri toplama faaliyetlerini bitirdi. Fırtınalı, dalgalı ve kar yağışlı bir deniz seferiyle Adelaide Adası'ndan hareket eden ekip, Grandidier Kanalı, Penola Boğazı ve Le Maire Kanalı'nı geçerek Deception Adası'na, ardından King George Adası'na ulaştı.
14.700 Kilometrelik Yolculuk ve Karşılama
Yaklaşık 14 bin 700 kilometrelik yolculuğun ardından İstanbul Havalimanı'na ulaşan heyeti, İstanbul Havalimanı Mülki İdare Amiri İlker Haktankaçmaz, yetkililer ve yakınları karşıladı. Antarktika'dan dönen ekip, yakınlarıyla hasret giderirken, karşılama için gelen bazı ailelerin evcil hayvanlarını da getirdiği görüldü.
15 Araştırma Projesinin Detayları
Bilim ekibi, 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi kapsamında 15 araştırma projesi yürüttü. Türk bilim insanları, iklim değişikliği, buzul ve atmosfer dinamikleri, jeodinamik hareketlilik, deniz tabanı haritalama, oşinografik özellikler, yakın uzay ve kozmik radyasyon ölçümleri gibi fiziksel ve jeofizik süreçlere odaklandı. Ayrıca göl ve deniz ekosistemleri, mikrobiyal ve fitoplankton biyoçeşitliliği, kirleticilerin dağılımı, paleoklimatoloji, ekstrem koşullarda tıbbi planlama ile biyoteknoloji ve yeni antiviral ilaç adaylarının geliştirilmesine yönelik araştırmalar gerçekleştirdi.
Kalıcı Türk Bilim Araştırma Üssü Hedefi
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, seferin başarıyla tamamlandığını belirterek, "Hedefimiz Antarktika'da kalıcı Türk Bilim Araştırma Üssü kurmak ve Antarktika Anlaşmalar Sistemi içerisinde 'Danışman Ülke' statüsü elde etmek." ifadelerini kullandı. Kacır, kutup araştırma seferleriyle ülkenin bilimsel kapasitesini artırmaya ve küresel sorunlara çözüm önerileri sunmaya devam edeceklerini vurguladı.
Bilimsel Katkılar ve Gelecek Projeksiyonlar
10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, bugüne kadar 200'ün üzerinde Türk araştırmacının kutuplara gittiğini ve 300'ün üzerinde bilimsel makale yayınlandığını bildirdi. Özsoy, "Türk bilim insanlarımız kutup bölgelerinde yaptığı çalışmalarla uluslararası bilim literatürüne çok büyük katkılar sağlıyor." dedi. Buzulların yaklaşık 500 bin yaşında olduğunu ve her katmanın yüz binlerce yıl öncesine ışık tuttuğunu belirten Özsoy, kutuplarda yapılacak çalışmaların geçmişle bugünü karşılaştırarak geleceğe yönelik projeksiyonlar yapmalarına imkan tanıdığını söyledi.
İklim Değişikliğine Yönelik Bulgular
10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Lideri Prof. Dr. Ersan Başar, sefer kapsamında 15 farklı konuda bilimsel proje yürütüldüğünü belirtti. Başar, "Özellikle Shoesmith Buzulu'nda bir yılda 10 metreye kadar buz kaybı tespit edildi. 2026'da büyük buz kütlelerinin hızla eriyerek denise döküldüğüne şahit olduk." diyerek iklim değişikliğinin etkilerine dikkat çekti. Antarktika'da bu yıl hava koşullarının oldukça sert geçtiğini kaydeden Başar, rüzgar, fırtına ve kar yağışının çalışmaları zorlaştırdığını ancak bilim insanlarının özveriyle görevlerini tamamladığını ifade etti.
Jeodezik, Oşinografik ve Uzay Gözlem Çalışmaları
Sefer kapsamında, Milli Savunma Bakanlığına bağlı Harita Genel Müdürlüğü (HGM) ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı, Horseshoe Adası'nda deniz ve kara ölçümleri gerçekleştirdi. HGM, sabit GNSS istasyonunun bakım, onarım ve veri toplama çalışmalarını yürütürken, deniz kuvvetleri ekipleri hidrografik ve oşinografik mesaha faaliyetleri icra etti. Ayrıca, Horseshoe Adası'nda kurulan çok düşük frekans (VLF) yakın uzay gözlem istasyonundan veriler alınarak Palmer istasyonuyla karşılaştırmalı analizler yapıldı. Kozmik müon akısı ölçümleriyle güneş aktivitelerinin radyasyon üzerindeki etkileri incelendi ve elde edilen verilerin uzay hava durumu tahminleri, haberleşme güvenliği ve iklim değişikliğinin izlenmesi açısından önem taşıdığı vurgulandı.
