‘Ateş Çemberi’ Güneş Tutulması Bugün Gökyüzünde! Türkiye'den Görülecek mi?
2026 yılının ilk tutulması olan ve 'ateş çemberi' olarak adlandırılan Halkalı Güneş Tutulması, bugün gökyüzünde gerçekleşecek. Time and Date verilerine göre, dünya nüfusunun yalnızca yaklaşık yüzde 2'si bu nadir gök olayını doğrudan gözlemleyebilecek.
Halkalı Güneş Tutulması Nasıl Oluşuyor?
CNN'de yer alan habere göre, Halkalı Güneş Tutulması, Ay'ın Dünya ile Güneş arasından tam hizalı şekilde geçmesi, ancak yörüngesinde Dünya'ya görece daha uzak bir konumda bulunduğu için Güneş'i tamamen örtememesiyle meydana geliyor. NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi Helyofizik Bilim Bölümü'nde bilim iletişimi yardımcı direktörü olan Dr. C. Alex Young, bu durumun Ay'ın karanlık silueti etrafında parlak bir Güneş halkası oluşturduğunu ve bu nedenle olayın 'ateş çemberi' olarak adlandırıldığını belirtti.
Ay'ın Güneş'i tamamen örtmesi durumunda Tam Güneş Tutulması yaşanırken, Güneş, Ay ve Dünya'nın tam hizalanmaması halinde ise Parçalı Güneş Tutulması görülüyor.
Tutulma Nereden İzlenebilecek? Türkiye'den Görülecek mi?
'Ateş çemberi'nin en net şekilde Antarktika'nın dar bir bölümünden izlenmesi bekleniyor. Kıtanın geri kalanında ise parçalı tutulma görülecek. Tutulma, Antarktika'daki Concordia Station'da yerel saatle 18.48'de başlayacak, 19.47'de en yüksek noktasına ulaşacak ve yaklaşık iki saat sürecek.
Güney Afrika, Güney Amerika ve Antarktika genelinde ise parçalı tutulma gözlemlenebilecek. Arjantin ve Şili'de tutulma sabah saatlerinde, Güney Afrika'da ise öğleden sonra izlenebilecek. Türkiye'de ise tutulma gözlemlenemeyecek.
Bir Sonraki Halkalı Güneş Tutulması 2027'de
Halkalı Güneş Tutulmaları genellikle her bir ila iki yılda bir meydana geliyor; ancak çoğu, dünyanın büyük bölümünden görülemiyor. NASA verilerine göre bir sonraki halkalı tutulma 6 Şubat 2027'de gerçekleşecek ve Güney Amerika ile Afrika'nın daha geniş kesimlerinden izlenebilecek.
Tutulmalar genellikle çiftler, bazen de üçlü gruplar halinde meydana geliyor. Gökbilimciler bu dönemleri 'tutulma mevsimi' olarak adlandırıyor. Young, bir Güneş Tutulması'nın her zaman yaklaşık iki hafta önce ya da sonra bir Ay Tutulması'yla birlikte gerçekleştiğini belirtti. O nedenle bu halkalı tutulmayı, 3 Mart'ta yaşanacak tam Ay Tutulması izleyecek.
Güvenli İzleme Yöntemleri
Uzmanlar, halkalı veya parçalı güneş tutulması sırasında Güneş'e çıplak gözle bakmanın tehlikeli olduğu uyarısında bulunuyor. Tutulmayı izlemek için sertifikalı tutulma gözlüğü kullanılması gerekiyor. Normal güneş gözlüklerinin yeterli koruma sağlamadığı belirtiliyor.
Tutulma gözlüğü bulunmayanlar ise basit bir iğne deliği projektörü yaparak Güneş'in görüntüsünü dolaylı şekilde izleyebiliyor. Kartona açılacak küçük bir delikten geçen Güneş ışığı, arka taraftaki düz bir yüzeye yansıtılarak halkalı şekil güvenli biçimde gözlemlenebiliyor.
2026 Gökyüzü Takvimi Yoğun Geçecek
Öte yandan 2026 gökyüzü takvimi yoğun geçecek. 28 Şubat'ta altı gezegenin aynı anda görülebileceği bir 'gezegen geçidi' yaşanacak. NASA'ya göre Merkür, Venüs, Satürn ve Jüpiter gün batımından sonra çıplak gözle görülebilirken, Uranüs ve Neptün için dürbün ya da teleskop gerekebilecek.
3 Mart'ta ise Asya, Avustralya, Pasifik Adaları ve Amerika kıtasından izlenebilecek Tam Ay Tutulması sırasında Ay kırmızımsı bir renk alacak. Bu nedenle olay 'Kanlı Ay' olarak adlandırılıyor.
Ayrıca 2026 boyunca çok sayıda meteor yağmuru da gökyüzünü süsleyecek. American Meteor Society verilerine göre öne çıkan meteor yağmurlarının zirve tarihleri şöyle:
- Lyridler: 21-22 Nisan
- Eta Kova: 5-6 Mayıs
- Güney Delta Kova: 30-31 Temmuz
- Alfa Oğlak: 30-31 Temmuz
- Perseidler: 12-13 Ağustos
- Orionidler: 21-22 Ekim
- Güney Boğa: 4-5 Kasım
- Kuzey Boğa: 11-12 Kasım
- Leonidler: 16-17 Kasım
- İkizler (Geminidler): 13-14 Aralık
