Bolu BİLSEM Öğrencileri Havacılıkta Çığır Açan Sistem Geliştirdi
Bolu Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencileri, havacılık sektöründe devrim niteliğinde bir projeye imza attı. Uçak kanatlarındaki titreşimleri elektrik enerjisine dönüştüren sistem, hem enerji verimliliği sağlıyor hem de savunma sanayisine önemli katkı sunuyor.
Piezoelektrik Sensörlerle Enerji Dönüşümü
Uçak elektroniği öğretmeni Hasan Doğan danışmanlığında yürütülen projede, öğrenciler radyo kontrollü model uçaklar üzerinde çalıştı. Kanatlara yerleştirilen piezoelektrik sensörler sayesinde, uçuş sırasında oluşan titreşim ve aerodinamik zorlanmalar elektrik enerjisine çevrildi.
Elde edilen elektrik, kapasitörlerde depolanarak uçağın düşük enerji ihtiyacı olan bileşenlerinde kullanılıyor. Bu sayede, buzlanma tespiti, yapısal sağlık izleme ve çatlak algılama gibi kritik sensörlerin enerji ihtiyacı karşılanıyor.
TÜBİTAK Yarışmasında Birincilik Getirdi
Proje, TÜBİTAK'ın Ankara'da düzenlediği bölge yarışmasında fizik alanında birincilik ödülüne layık görüldü. Hasan Doğan, "Doğru piezoelektrikler kullanılarak kanatlara yerleştirildiği zaman, küçük enerji ihtiyacı gerektiren sensörlerin enerjisinin tamamını karşılayabiliyoruz" açıklamasını yaptı.
Doğan, sistemin sağladığı avantajları şöyle sıraladı:
- Uçaklardaki kablo yoğunluğunu azaltıyor
- Pil gereksinimini minimuma indiriyor
- Ana elektrik akımının yükünü hafifletiyor
Savunma Sanayisine Milli Katkı
Proje ekibi, geliştirdikleri sistemin savunma sanayisinde özellikle İHA ve SİHA'larda kullanılabileceğini vurguluyor. Bolu Fen Lisesi 10. sınıf öğrencisi Ömer Kanmaz, "İleride yerli ve milli İHA-SİHA platformlarımızda bu uygulama yapıldığında hem bakım maliyetini azaltacak hem de uçuş güvenliğini artıracaktır" dedi.
Kanmaz, sistemin savunma sanayisindeki enerji açığını kapatmak için ideal bir çözüm olduğunu belirtti.
Japonya'dan Esinlenerek Havacılığa Uyarladılar
Proje fikri, Japonya'da sokaklarda yürüyüşten elektrik üreten sistemleri gören öğrencilerin aklına geldi. Bolu Fen Lisesi öğrencisi Yusuf Tuna Ayar, "Kullandığımız piezoelektronik diskler titreşimleri kristalize yapıları sayesinde elektrik enerjisine dönüştürüyor" ifadelerini kullandı.
Mustafa Çizmecioğlu Anadolu Lisesi öğrencisi Ali Efe Samur ise test sonuçları hakkında bilgi verdi: "Buzlanma tespiti, yapısal sağlık izleme ve çatlak algılama sensörlerini 2,2 ila 3,3 volt arasında enerjiyle çalıştırabiliyoruz. Elde ettiğimiz gerilim bu sistemleri çalıştırmaya yetiyor."
Bu milli atılım, Türk havacılık ve savunma sanayisinde enerji bağımsızlığı yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
