Pek çok faktör yaşam süresi üzerinde etkili oluyor. Genetik miras ve yaşam tarzı alışkanlıkları, sağlığı ve hastalığı beraberinde getiriyor. Özellikle havaların ısındığı son günlerde serinlemek amacıyla tüketilen içecekler tehlikeli olabiliyor. İç Hastalıkları Bölümü'nden Uzm. Dr. Burak Uzel, ultra işlenmiş gıdaların sağlık üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekiyor.
Ultra işlenmiş gıdalar kalp sağlığını tehdit ediyor
Uzm. Dr. Burak Uzel, "Ultra işlenmiş gıdalardan (UPG) kaçış, uzun ömre açılan kapıdır. Avrupa Kardiyoloji Derneği'nin yayınladığı bir araştırmada günlük beslenmede ultra işlenmiş gıdaların payındaki her yüzde 10'luk artış, kalp damar hastalığı riskini yüzde 12 oranında artırmaktadır. Bu da ömür süresi üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır" dedi. Dünya çapında binlerce kişi üzerinde yapılan araştırmaların meta-analizi, hazır paketli atıştırmalıklar, bisküviler, şekerli içecekler ve hazır çorbalar gibi ultra işlenmiş gıdaların kalp sağlığı üzerindeki yıkıcı etkisini rakamlarla ortaya koyuyor. İncelenen 13 büyük çalışmanın 9'u, yüksek oranda işlenmiş gıda tüketiminin kardiyovasküler ölüm riskini yüzde 9 ile yüzde 65 arasında artırdığını kanıtlıyor. Bu gıdalar, koroner kalp hastalığı riskini yüzde 13, beyin damar hastalıkları (felç) riskini ise yüzde 11 oranında tetikliyor.
Katkı maddeleri biyolojiyi bozuyor
Avrupa Kardiyoloji Derneği'nin raporunun en dikkat çekici bulgularından biri, ultra işlenmiş gıdaların zararının genel diyet kalitesinden bağımsız olması. Uzm. Dr. Burak Uzel, "Yani, kişi sağlıklı gıdalar tüketse bile, araya karışan ultra işlenmiş ürünler vücuttaki enflamasyonu ve damar sertliğini tetiklemeye devam etmektedir. Mesele sadece kalori almak değil; bu gıdaların içindeki endüstriyel katkı maddeleri ve işleme süreçlerinde ortaya çıkan yeni bileşikler biyolojimizi bozmaktadır. Sağlığımızı kaybettikten sonra zayıflama iğneleriyle çözüm aramak yerine, sorunun kaynağına inmek önemlidir" şeklinde konuştu.
Geleneksel mutfağa dönün
Hastalara sadece "tuz ve yağı azalt" demenin yeterli olmadığını belirten Uzm. Dr. Burak Uzel, "Artık kişilere 'işlenmiş gıdalardan da uzak dur' tavsiyesi vermek gerekir. Bu tavsiye hayati bir klinik müdahale olarak öne çıkmaktadır" dedi. Özellikle yaz ayları yaklaşırken serinlemek adına içilen içeceklerin işlenmiş gıdalar arasında yer aldığını ve tehlikeli olabileceğini söyleyen Uzel, şu uyarılarda bulundu: "Iced latte masum görünebilir ama içine eklenen şuruplar bazen bir öğünlük şeker ihtiyacını tek bardakta almanıza neden olur. Meyvenin lifinden ayrılmış, sadece şekerli suyunun (fruktoz) içilmesi karaciğeri doğrudan yorar. Enerji içecekleri ve gazlı içecekler hem yüksek şeker hem de kafein içeriğiyle kalp ritmini bozabilir. Milkshake gibi içecekler ultra işlenmiş şeker ve gıda kaynakları arasındadır. Bu süreçlerde içine nane, limon veya salatalık dilimleri atılmış doğal maden suları veya ev yapımı, şekersiz soğuk bitki çayları en güvenli limandır. Karmaşık diyet listeleri yerine, geleneksel Türk ev yemeklerine ve tencere yemeklerine geri dönmek önemlidir. İçeriğinde beşten fazla malzeme olan ve ev mutfağında bulunmayan kimyasallar içeren paketli ürünlerden kaçınmak gerekir. Çok hızlı ulaşılan ve hızlı tüketilen hazır gıdalar, yaşam süresini de aynı hızla kısaltmaktadır."
