Acil Tıp Uzmanı Dr. Aziz Zilan, yaz sıcaklarının etkisini artırdığı bugünlerde güneş ve sıcak çarpmasına karşı önemli uyarılarda bulundu. Özellikle öğle saatlerinde uzun süre sıcağa maruz kalmanın hayati sonuçlar doğurabileceğini belirten Zilan, yeterli sıvı tüketmemek, kaybedilen elektrolitleri yerine koymamak ve belirtileri hafife almak gibi yaygın hataların ölümcül tablolara yol açabileceğine dikkat çekti.
Güneş Çarpması ve Güneş Halsizliği Arasındaki Fark
Dr. Zilan, güneş çarpmasının temmuz ve ağustos aylarında güneşe fazla maruz kalma sonucu ortaya çıktığını, vücudun elektrolit metabolizmasının bozulduğunu, kalsiyum ve sodyum dengesinin değiştiğini, aşırı sıvı ve elektrolit kaybının yerine konulamadığı durumlarda gelişen ciddi bir tablo olduğunu ifade etti. Güneş halsizliğinin ise güneş çarpmasının daha hafif bir formu olduğunu belirten Zilan, "Güneş halsizliği bir iki saatlik gözlemle düzelebilir, ancak kaybolan metabolitler ve elektrolitler yerine konulmazsa komaya kadar ilerleyebilir" dedi.
Risk Grupları ve Alınması Gereken Önlemler
Dr. Zilan, özellikle 65 yaş üstü yaşlılar, 5 yaş altı çocuklar, hamileler, kronik hastalığı olanlar (tansiyon, şeker, böbrek yetmezliği) ve yatağa bağımlı hastaların risk grubunda olduğunu vurguladı. Bu kişilerin saat 10.00 ile 16.00 arasında güneşe maruz kalmamaları gerektiğini belirten Zilan, "Ortalama en az 2,5-3 litre su içmeli, kahvaltıda yağlı gıdalardan kaçınıp sebze ağırlıklı hafif bir kahvaltı yapmalılar" şeklinde konuştu.
Yaygın Yanlışlar ve Doğrular
Halk arasında bilinen yanlışları sıralayan Dr. Zilan, sıcak çarpmasında sadece güneş maruziyetinin değil, gölgede hissedilen sıcaklığın da risk oluşturduğunu belirtti. Tarım ve yol işçileri gibi çalışma gruplarının sık sık sıvı takviyesi yapması gerektiğini söyleyen Zilan, "Sıvı kaybıyla birlikte mineraller de kaybolduğu için soda ve meyve suyu gibi elektrolit desteği sağlayan içecekler tüketilmeli" dedi.
Çayın harareti aldığı algısının yanlış olduğunu belirten Zilan, tansiyon hastası değilse tuzlu ayranın daha etkili olduğunu ifade etti. Ayrıca çocuklarda yüksek ateş görüldüğünde hemen ateş düşürücü kullanmanın yanlış olduğunu, çünkü su kaybı varken ilaçların karaciğer ve böbreklere yük bindirdiğini vurguladı.
Araç İçi Tehlikeler ve Diğer Öneriler
Klima açık olsa bile araç hareket halinde değilse soğutma etkisinin azaldığını belirten Zilan, araç içinde bırakılan hayvanlar ve küçük çocukların ciddi sıvı kaybı yaşayarak ölüme varan sonuçlarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu. Açıkta satılan gıdalardan kaçınılması, açık renkli bol kıyafetler giyilmesi, yoğun fiziksel aktivitelerin sabah veya akşam saatlerinde yapılması, kapalı alanların iyi havalandırılması ve sık duş alınması gerektiğini söyledi. Dışarı çıkıldığında en az 30 faktörlü güneş koruyucu krem kullanılmasını önerdi.
