ABD Başkanı Donald Trump, Kongre tarafından büyük bir çoğunlukla kabul edilen ve Rusya'ya yönelik yeni yaptırımlar getiren tasarıyı onaylamak zorunda kaldı. Tarihi nitelikteki bu adım, Trump yönetiminin Moskova politikasında önemli bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti.
Kongre'nin Veto Edilemez Kararı
ABD Kongresi'nde hem Temsilciler Meclisi hem de Senato'da ezici bir çoğunlukla kabul edilen yasa tasarısı, Başkan Trump'ın vetosuna rağmen yürürlüğe girebilecek bir nitelik taşıyor. Tasarı, Senato'da 98'e karşı 2, Temsilciler Meclisi'nde ise 419'a karşı 3 oyla kabul edildi. Bu oy oranları, Kongre'nin Rusya'ya karşı alınacak tedbirler konusunda nadir görülen bir birliktelik sergilediğini gözler önüne serdi.
Yeni düzenleme, Başkan'ın herhangi bir yaptırımı kaldırmak ya da hafifletmek istediği durumlarda Kongre'ye bilgi vermesini zorunlu kılıyor. Bu madde, özellikle Trump yönetiminin Rusya ile ilişkileri normalleştirme çabaları önünde ciddi bir engel olarak yorumlanıyor.
Yaptırımların Kapsamı ve Hedefleri
Onaylanan tasarı, Rusya'ya uygulanacak yaptırımların kapsamını genişletiyor. Temel odak noktaları şu şekilde sıralanabilir:
- Rus enerji sektörüne yönelik yeni kısıtlamalar: Özellikle derin deniz sondajı, kutup bölgesi projeleri ve kaya gazı çıkarımı gibi alanlarda Rus şirketlerine teknoloji transferi sınırlandırılıyor.
- 2014 yılında ilan edilen yaptırımların yasal çerçeveye oturtulması: Obama döneminde Ukrayna krizi sonrası getirilen ve Trump'ın kaldırmayı düşündüğü yaptırımlar, yasa ile kalıcı hale getiriliyor.
- İran ve Kuzey Kore ile iş birliği yapan Rus firmalarının hedef alınması: Bu iki ülkeye askeri veya teknolojik destek sağlayan Rus kuruluşları da yaptırım listesine ekleniyor.
Tasarı aynı zamanda, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in yakın çevresindeki isimlerin ve oligarkların mal varlıklarının dondurulması için de bir çerçeve sunuyor.
Trump'ın Tepkisi ve Diplomatik Sonuçlar
Başkan Trump, tasarıyı imzalarken yaptığı açıklamada, metnin "kusurlu" olduğunu ve anayasal dengeleri zorladığını belirtti. Trump, bu tür kararların yürütme organının inisiyatifinde olması gerektiğini vurguladı. Ancak Kongre'nin veto edilemez çoğunluğu karşısında tasarıyı onaylamaktan başka seçeneği kalmadı.
Moskova'dan gelen tepkiler ise sert oldu. Rusya Dışişleri Bakanlığı, kararı kınayarak misilleme yapma hakkını saklı tuttu. Rus yetkililer, bu adımın iki ülke ilişkilerine ciddi zarar vereceğini ve ABD'nin küresel sorunlarda Rusya ile iş birliği şansını azaltacağını ifade etti. Rusya Başbakanı Dmitry Medvedev, bu gelişmeyi "ABD ile Rusya arasında tam ölçekli bir ticaret savaşının başlangıcı" olarak nitelendirdi.
Analistler, bu yasanın Trump'ın başkanlık yetkilerini önemli ölçüde kısıtladığına ve Beyaz Saray ile Kongre arasındaki güç mücadelesinin bir yansıması olduğuna dikkat çekiyor. Ayrıca, Trump'ın seçim kampanyası sırasında Rusya ile daha iyi ilişkiler kurma vaadinin önünde şimdi çok daha büyük bir engel oluştu.
Sonuç olarak, ABD Kongresi'nin tarihi kararı, iki süper güç arasındaki gerilimi yeniden tırmandırarak uluslararası arenada yeni bir güç denkleminin habercisi olabilir. Trump yönetiminin, Kongre'nin bu baskısı altında Rusya politikasını nasıl şekillendireceği ise önümüzdeki dönemin en önemli sorularından biri olacak.
