Çin'in batıya açılan kapısı Sincan Uygur Özerk Bölgesi, son yıllarda Pekin'in ekonomik kalkınma ve entegrasyon stratejisinin vitrini haline geldi. Türkiye-Çin Dostluk Vakfı Başkanı Hasan Çapan liderliğindeki 15 kişilik heyetle bölgeyi ziyaret eden gazeteciler ve akademisyenler, Urumçi, Kaşgar ve Yining gibi şehirlerdeki yatırımları yerinde inceledi.
Kuşak ve Yol'un Stratejik Merkezi
Sincan, Pekin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nin kara ayağının merkezinde yer alıyor. Kaşgar'daki Sincan Pilot Serbest Ticaret Bölgesi içindeki Kashi Bölgesi Yatırım Teşvik Hizmet Merkezi, yatırımcılara gümrük, lojistik ve ihracat işlemlerini tek merkezden yapma imkanı sunuyor. Çin'in Orta Asya'ya açıldığı sekiz ülke ile ticaretin büyük bölümü bu merkez üzerinden yürütülüyor. Yetkililere göre hedef, Sincan'ı Asya ile Avrupa arasındaki ticaretin en önemli kavşaklarından biri haline getirmek.
Devasa Altyapı ve Turizm Yatırımları
Ziyaret boyunca bölgenin her noktasında altyapı yatırımları dikkat çekti. Urumçi'de yaklaşık 300 milyar Yuan büyüklüğünde yüzlerce proje eşzamanlı yürütülüyor. Yeni otoyollar, demiryolu bağlantıları, enerji hatları, veri merkezleri ve kentsel dönüşüm projeleri bunlar arasında. Turizm de stratejinin önemli bir ayağı; geçen yıl bölgeyi yaklaşık 300 milyon ziyaretçi gezdi. Tanrı Dağları eteklerindeki yaylalardan tarihi İpek Yolu şehirlerine kadar geniş bir alanda turizm yatırımları hız kazanmış durumda.
Sanayi Üretiminde Büyüme
Sincan artık sadece enerji ve tarımla anılmıyor; sanayi üretimi de hızla büyüyor. Bölgede günlük yaklaşık 3 bin otomobil üretim kapasitesine sahip tesisler bulunuyor. Horgos Sınır Kapısı üzerinden her gün binden fazla tamamlanmış araç ihraç ediliyor. Yapay zeka destekli üretim tesisleri, yeni enerji yatırımları ve serbest ticaret bölgeleri bu dönüşümün parçaları. Çin, özellikle yüksek teknoloji ve lojistik alanında büyük yatırımlar yapıyor.
Ekonomik ve Siyasi Entegrasyon
Ziyaret sırasında Sincan Uygur Özerk Bölgesi Halk Kongresi Daimi Komitesi Başkan Yardımcısı Mamtimin Kadir ile yapılan görüşmede, ekonomik kalkınma ile toplumsal bütünleşmenin birlikte yürütüldüğü vurgulandı. Çin yönetimi, farklı etnik toplulukların kültürel mirasını korurken ortak vatandaşlık bilincini güçlendirmeyi hedefleyen anayasal düzenlemeler üzerinde çalışıyor. 1 Temmuz itibarıyla başlatılan bu çalışmanın mottosu: "Bütün milletlerle birlikte ortak bir hedef ve gelecek inşası."
Türkiye ile Yakınlaşma Arayışı
Görüşmelerde Türkiye ile ilişkilerin pekiştirilmesi de öne çıktı. Yetkililer, diplomatik ilişkilerin 55. yılı vesilesiyle ticaret, turizm, eğitim ve kültür alanlarında iş birliğini geliştirmek istediklerini belirtti. Sincan'ın coğrafi konumu, Türkiye'nin Orta Koridor vizyonuyla kesişen yeni ekonomik fırsatlar sunuyor.
Saha Gözlemleri
Heyet, şehir altyapısının oldukça modern olduğunu gözlemledi. Yeni konut alanları, geniş ulaşım ağları ve üretim bölgeleri dikkat çekerken, Kaşgar'ın tarihi dokusunda restorasyon çalışmalarıyla turizm odaklı bir yapı oluşturulmuş. Kırsal bölgelerde tarımsal üretim ve modern paketleme tesisleri de göze çarptı. Kısa süreli ziyaretin kesin yargılar için yeterli olmadığı belirtilse de, Çin'in Sincan'a yönelik uzun vadeli stratejisi sahada güçlü biçimde hissediliyor.
